Geri Dön

Yetişkin bireylerde Krono Akdeniz Diyet Skoru, algılanan stres düzeyi ve kardiyovasküler risk arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between Chrono-Mediterranean Diet Score, perceived stress level, and cardiovascular risk in adult individuals

PDF İndir

  1. Tez No: 1024018
  2. Yazar: EDA ÜNAL
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Algılanan stres, Krono Akdeniz Diyet Skoru, Kardiyovasküler risk, Kronobeslenme, Algı, Beslenme alışkanlıkları, Beslenme değerlendirmesi, Diyet, Kalp, Kronobiyoloji, Krononütrisyon, Kronotip, Stres, Cardiovascular Risk, Chrononutrition, Chrono Med Diet Score, Framingham Risk Score, Mediterranean Diet, Perceived Stress, Perception, Nutritional habits, Nutrition assessment, Diet, Heart, Chronobiology, Chronotype, Stress
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Haliç Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, yetişkin bireylerde Krono Akdeniz Diyet Skoru (Chrono Med Diet Score; CMDS), algılanan stres düzeyi ve kardiyovasküler risk arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kesitsel tipte planlanmış olup araştırmaya özel bir hastanenin kardiyoloji polikliniğine başvuran 30–65 yaş aralığındaki 157 yetişkin birey dahil edilmiştir. Araştırma verileri sosyodemografik özellikler formu, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, Algılanan Stres Ölçeği-10 (ASÖ-10) ve Krono Akdeniz Diyet Skoru kullanılarak toplanmıştır. Kardiyovasküler risk düzeyi Framingham Risk Skoru ile değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler ve biyokimyasal parametreler hastane kayıtlarından elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri, beta regresyon analizi, aracılık analizi ve düzenlenmiş aracılık modeli kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 45,71±9,72 yıl olup bireylerin %51,6'sını kadınlar oluşturmuştur. Katılımcıların önemli bir kısmında kardiyometabolik risk faktörlerinin bulunduğu belirlenmiştir. ASÖ-10 toplam puanı Framingham risk skoru, BKİ, HbA1c, lipid profili ve kan basıncı göstergeleri ile pozitif (ρ=0,177–0,268; p<0,05), HDL kolesterol ile negatif (ρ=-0,273; p=0,001) ilişki göstermiştir. Krono Akdeniz Diyet Skoru toplam puanı Framingham risk skoru ve tüm kardiyometabolik risk göstergeleri ile negatif (r/ρ=-0,301 ila -0,596; p<0,001), HDL kolesterol ile pozitif (r=0,618; p<0,001) ilişki göstermiştir. Aracılık analizinde ise algılanan stres düzeyinin kardiyovasküler risk üzerindeki etkisinde Krono Akdeniz Diyet Skoru'nun anlamlı aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Düzenlenmiş aracılık analizinde fiziksel aktivitenin moderatör etkisinin anlamlı olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak, elde edilen bulgular kronobeslenme davranışlarının kardiyovasküler risk ve kardiyometabolik göstergeler ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca algılanan stres düzeyi ile kardiyovasküler risk arasındaki ilişkide beslenme örüntüsü ve kronobeslenme davranışlarının önemli rol oynayabileceği düşünülmektedir.Bu doğrultuda yalnızca besin içeriğinin değil, öğün zamanlaması ve beslenme düzeninin de kardiyovasküler risk değerlendirmesinde dikkate alınmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to evaluate the relationship between the Chrono-Med Diet Score (CMDS), perceived stress level, and cardiovascular risk in adults. The study was designed as a cross-sectional investigation and included 157 adults aged 30–65 years who attended the cardiology outpatient clinic of a private hospital. Data were collected using a sociodemographic characteristics form, a 24-hour dietary recall, the Perceived Stress Scale-10 (PSS-10), and the Chrono-Med Diet Score. Cardiovascular risk was assessed using the Framingham Risk Score. Anthropometric measurements and biochemical parameters were obtained from hospital records. Descriptive statistics, correlation analyses, beta regression analysis, mediation analysis, and moderated mediation analysis were used for data analysis. The mean age of the participants was 45.71±9.72 years, and 51.6% were female. A considerable proportion of the participants had cardiometabolic risk factors. The PSS-10 total score was positively correlated with Framingham Risk Score, BMI, HbA1c, lipid profile parameters, and blood pressure indicators (ρ=0.177–0.268, p<0.05), while it was negatively correlated with HDL cholesterol levels (ρ=-0.273, p=0.001). The CMDS total score was negatively correlated with Framingham Risk Score and all cardiometabolic risk indicators (r/ρ=-0.301 to -0.596, p<0.001), whereas a positive correlation was observed with HDL cholesterol levels (r=0.618, p<0.001). Mediation analysis revealed that CMDS had a significant mediating role in the relationship between perceived stress and cardiovascular risk. In the moderated mediation analysis, the moderating effect of physical activity was not found to be statistically significant. In conclusion, the findings suggest that chrononutrition behaviors may be associated with cardiovascular risk and cardiometabolic indicators. Furthermore, dietary patterns and chrononutrition behaviors may play an important role in the relationship between perceived stress and cardiovascular risk. Therefore, considering not only dietary content but also meal timing and overall eating patterns may be beneficial in the assessment of cardiovascular risk.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    956589

    Yetişkin bireylerde kronotip, kronobeslenme ve sağlık ilişkisi

    Relationship between chronotype, chrononutrition and, health in adult individuals

    CANDAN AKÇEOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEVİN ŞANLIER

  2. Tez No

    852608

    Yetişkin obez kadınlarda kronotipe dayalı beslenme modellerinin beslenme durumu ve kardiyometabolik risk belirteçleri üzerine etkisi

    Effect of chronotype-based nutritional patterns on nutritional status and cardiometabolic risk markers in adult obese women

    MÜBERRA YILDIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikGazi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HİLAL YILDIRAN

  3. Tez No

    908623

    Yetişkin bireylerin kronotip özelliklerin belirlenmesi, uyku kalitesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Determination of chronotype features of adult individuals, evaluation of the relationship between sleep quality and nutritional status

    MERVE NUR KAŞLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYHAN DAĞ

  4. Tez No

    730869

    Non-metric correspondence between Neandertal primary and permanent dentition

    Neandertal primer ile kalıcı dentisyon arasında metrik olmayan uygunluk

    FATMA NUR ERBİL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    AntropolojiColorado State Unıversıty

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİCHELLE M. GLANTZ

  5. Tez No

    548993

    Farklı etiyolojik risk faktörlerinin çürük deneyimi üzerine etkisi ve maliyet analizinin değerlendirilmesi

    Effect of di̇fferent eti̇ologi̇c ri̇sk factors on cari̇esexperi̇ence and evaluati̇on of cost analysi̇s

    IŞIN ÇAYIR

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Diş HekimliğiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SAİD KARABEKİROĞLU

Geri Dön