COVİD-19 pandemisinde izmir ili aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili etmenler
Burnout levels and associated factors among family medicine residents in İzmir during the COVID-19 pandemic
- Tez No: 1024030
- Danışmanlar: PROF. DR. İSABEL RAİKA DURUSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: tükenmişlik, pandemi, COVID-19, tıpta uzmanlık öğrencileri, hekimler, COVID 19, Pandemiler, Tıpta uzmanlık eğitimi, burnout, pandemic, COVID-19, residents, doctors, COVID 19, Pandemics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve amaç: Uzmanlık eğitimi sürecindeki hekimler, yoğun iş yükü, artan sorumluluk ve çalışma koşullarında belirsizlikler nedeniyle tükenmişlik açısından yüksek risk taşıyan gruplar arasında yer almaktadır. COVID-19 pandemisi ise artan iş yükü, görev değişiklikleri ve belirsizlik ortamı nedeniyle bu riski daha da artırmıştır. Özellikle aile hekimliği uzmanlık öğrencileri, hem birinci basamak hem hastane hizmetlerinde görev alabilmeleri nedeniyle pandemi sürecinde çok yönlü yük ve rol değişiklikleri yaşamışlardır. Bu çalışma COVID-19 pandemisi sürecinde İzmir ilinde aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerini ve ilişkili etmenleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve yöntem: Kesitsel tasarımdaki araştırmanın evrenini İzmir ilinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren hastanelerde görev yapan 306 tıpta uzmanlık öğrencisi oluşturmuştur. Evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenini hekimlerin tükenmişlik düzeyleri oluşturmaktadır. Tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesinde Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması Ergin ve Çam tarafından (1992) yapılan Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler; demografik ve sosyoekonomik özellikler, sağlık durumu ve yaşam alışkanlıkları, mesleki özellikler ve çalışma koşulları, COVID-19 pandemisine ilişkin özellikler olmak üzere beş grupta ele alınmıştır. Veriler, araştırmacı gözetiminde katılımcıların öz bildirimi ile doldurdukları anket formlarından elde edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ortalama ve standart sapma ile sunulmuş; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde değerleri verilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde iki grup karşılaştırmalarında Student t testi veya Mann–Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise Kruskal–Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arası ilişkileri değerlendirmek amacıyla Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Çoklu analizlerde bağımsız değişkenlerin tükenmişlik alt boyutları ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmış ve p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmanın kapsayıcılığı %90,8'dir (n=278). Katılımcıların ortalama yaşı 28,41±2,79 olup %65,8'i kadındır. Duygusal tükenme puan ortalaması 29,77±5,90, duyarsızlaşma puan ortalaması 13,75±3,58, kişisel başarı puan ortalaması 26,60±3,64 saptanmıştır. İkili analizlerde duygusal tükenme puanı; algılanan sağlık durumu orta, kötü ya da çok kötü olanlarda (p=0,024), mesleğini kendi isteği ile seçmeyenlerde (p=0,023), mesleğinden hiç memnun olmayanlarda (p<0,001), görev tanımı belirsizliği yüksek olanlarda (p<0,001), iş yükünün arttığını bildirenlerde (p<0,001), görev yeri değişikliğinin çok sık olduğunu belirtenlerde (p<0,001), son bir yılda istifa etmeyi düşünenlerde (p<0,001) ve kişisel ilgi alanlarına ayrılabilen zamanı yetersiz veya çok yetersiz olanlarda anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0,001). Duyarsızlaşma puanı; son 12 ayda sözel şiddete maruz kalanlarda (p<0,001), iş yerinde adil ve hakkaniyetli davranılmadığını düşünenlerde (p=0,033), yurt dışında çalışmayı her zaman ya da sık sık düşünenlerde (p=0,028) ve daha önce başka bir uzmanlık eğitimi almamış olanlarda daha yüksek bulunmuştur (p=0,013). Kişisel başarı puanı ise algılanan sağlık durumu orta, kötü ya da çok kötü olanlarda (p=0,014), branşın geleceğini olumsuz değerlendirenlerde (p=0,001) ve mesleğinden hiç memnun olmayanlarda (p<0,001) daha düşük bulunmuş; COVID-19 sürecinde yoğun bakımda çalışma süresi ile kişisel başarı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,451; p=0,031). Çoklu doğrusal regresyon analizinde duygusal tükenmenin bağımsız belirleyicilerinin meslek memnuniyeti ve uzmanlık eğitimi süresince kişisel ilgi alanlarına ayrılabilen zaman; duyarsızlaşmanın bağımsız belirleyicilerinin meslek memnuniyeti, daha önce başka bir uzmanlık eğitimi alma durumu, son 12 ayda sözel şiddete maruz kalma ve pandemi döneminde görev yeri değişim sıklığı; kişisel başarı alt boyutunun ise COVID-19 sürecinde yoğun bakımda çalışılan süre olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinde tükenmişliğin temel belirleyicilerinin bireysel özelliklerden ziyade çalışma koşullarına ilişkin faktörler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle çalışma ortamında yapısal eksikliklerin giderilmesine yönelik kurumsal ve sağlık sistemi temelli düzenlemelerin planlanması, sağlık çalışanlarında tükenmişliğin ortaya çıkmasının önlenmesi ve mevcut düzeyinin azaltılması açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and aim: Physicians in residency training are among the groups at high risk for burnout due to heavy workload, increased responsibilities, and uncertainties in working conditions. The COVID-19 pandemic further intensified this risk through increased workload, redeployments, and an atmosphere of uncertainty. Family medicine residents, in particular, were exposed to multifaceted workload and changes of role during the pandemic because they could be assigned to both primary care and hospital settings. This study was conducted to determine burnout levels and associated factors among family medicine residents in Izmir during the COVID-19 pandemic. Materials and methods: This cross-sectional study included 306 residents working in hospitals in Izmir that provide family medicine residency training, and the entire population was targeted. The dependent variable of the study was physicians' burnout levels. Burnout was assessed using the Maslach Burnout Inventory developed by Maslach and Jackson (1981) and adapted into Turkish with a validity and reliability study conducted by Ergin and Çam (1992). Independent variables were grouped into five categories: demographic and socioeconomic characteristics, health status and lifestyle habits, professional characteristics and working conditions, and pandemic-related characteristics. Data were obtained from self-administered questionnaires completed under the supervision of the researcher. Descriptive statistics were presented as means and standard deviations, and categorical variables as numbers and percentages. For comparisons between dependent and independent variables, Student's t test or Mann–Whitney U test was used for two groups, and the Kruskal–Wallis test for three or more groups. Spearman correlation analysis was performed to evaluate relationships between continuous variables. Multiple linear regression analysis was conducted to assess the effects of independent variables on burnout subdimensions. Data were analyzed using SPSS version 25.0, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: The response rate was 90.8% (n=278). The mean age of participants was 28.41±2.79 years, and 65.8% were female. Mean scores were 29.77±5.90 for emotional exhaustion, 13.75±3.58 for depersonalization, and 26.6±3.64 for personal accomplishment. In bivariate analyses, emotional exhaustion scores were significantly higher among physicians with moderate, poor, or very poor perceived health status (p=0.024), those who had not chosen their profession voluntarily (p=0.023), those who were not satisfied with their profession at all (p<0.001), those reporting high role ambiguity (p<0.001), those indicating increased workload (p<0.001), those reporting very frequent workplace reassignment (p<0.001), those who had considered resignation within the past year (p<0.001), and those who perceived the time allocated to personal interests as insufficient or very insufficient (p<0.001). Depersonalization scores were higher among physicians exposed to verbal violence in the past 12 months (p<0.001), those perceiving unfair treatment in the workplace (p=0.033), those who frequently or always considered working abroad (p=0.028), and those without a prior residency training experience (p=0.013). Personal accomplishment scores were lower among physicians with moderate, poor, or very poor perceived health status (p=0.014), those with negative expectations about the future of their specialty (p=0.001), and those who were not satisfied with their profession at all (p<0.001). A significant positive correlation was observed between duration of intensive care unit duty during the COVID-19 period and personal accomplishment scores (r=0.451; p=0.031). Multiple linear regression analysis showed that the independent predictors of emotional exhaustion were job satisfaction and time available for personal interests during residency; predictors of depersonalization were job satisfaction, having previously undertaken another residency program, exposure to verbal violence within the past 12 months, and the frequency of workplace reassignment during the pandemic; and the predictor of personal accomplishment was the duration of work in intensive care units during the COVID-19 period. Conclusions: This study demonstrates that the main determinants of burnout among family medicine residents are work-related factors rather than individual characteristics. Therefore, planning institutional and health system–level interventions aimed at addressing structural deficiencies in working environments is essential for both preventing the emergence of burnout and reducing its existing levels among healthcare workers.
Benzer Tezler
- Konak 2 No'lu Kahramanlar Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaş ve üstü bireylerde depresif belirti, intihar düşüncesi sıklığı ve ilişkili etmenler
Başlık çevirisi yok
TUĞRUL BALATACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ
- İşe yeni başlayan hemşirelerde pandemi odaklı uyumlandırma sürecinin ekip çalışması tutumu ve hemşire sonuçları üzerine etkisi
The effect of the pandemic-focused adaptation process on teamwork attitude and nursing outcomes in novice nurses
EMRE YILDIZ
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
- İnternet üzerinden gıda ürünleri alışverişlerinde tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma: İzmir ili örneği
An analysis of the factors affecting online purchasing decisions of the customers in the e-commerce of food products: The case of İzmir province
BÜŞRA ASTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET METİN ARTUKOĞLU
- Farklı klinik örneklerden izole edilen Candida parapsilosis kompleks türlerinin genotipik olarak tanımlanması
Genotypic identification of the Candida parapsilosis complex species isolated from different clinical samples
ÖZLEM KARATAŞ
- COVID 19 pandemisinin önlenmesi sürecinde kolluk kuvvetlerinin fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the functions of law enforcement agencies in the process of preventing the COVID 19 pandemic
SEMİH GÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiManisa Celal Bayar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET UÇAR