Cinsel suçlardan hükümlü yetişkin erkeklerde çocukluk çağı örseleyici yaşantıları ve cinsel suça yönelik bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of emotion regulation in the relationship between adverse childhood experiences and cognitive distortions related to sexual offenses in adult male sexual offenders
- Tez No: 1024161
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN NERGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocukluk çağı örseleyici yaşantıları, duygu düzenleme güçlüğü ve cinsel suça yönelik bilişsel çarpıtmalar cinsel suç davranışının risk etmenleri arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda araştırmada cinsel saldırı veya cinsel istismar suçlarından hükümlü yetişkin erkek bireylerde çocukluk çağı örseleyici yaşantıları ile cinsel suça yönelik bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolü incelenmiştir ve bu değişkenler hükümlü olmayan bireylerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ankara, Eskişehir, Keskin ve Ereğli'de bulunan 12 ceza infaz kurumundan veri toplanmıştır. Çalışmanın örneklemi (i) cinsel saldırı suçundan (TCK 102. md.) hükümlü 141 kişi, (ii) cinsel istismar suçundan (TCK 103. md) hükümlü 263 kişi ve bu suçlardan herhangi birinden ceza almamış 18-65 yaş aralığındaki 199 erkek katılımcı olmak üzere toplam 603 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, Bumby Tecavüz Suçuna Yönelik Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Bumby Çocuk Cinsel İstismarına Yönelik Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 23. sürüm ve Hayes'in PROCESS Macro eklentisi (model 4) ile aracı değişken analizi, tek yönlü ANOVA ve lojistik regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan aracılık analizlerinde hükümlü bireylerde çocukluk çağı örseleyici yaşantıları ile kendi suç türüne yönelik yönelik bilişsel çarpıtmalar arasında duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü bulunmamıştır. Yapılan tek yönlü ANOVA analizinde gruplar arasında çocukluk çağı örseleyici yaşantıları, tecavüz suçuna yönelik bilişsel çarpıtmalar ve çocuk cinsel istismarına yönelik bilişsel çarpıtmalar arasında anlamlı fark bulunurken duygu düzenleme güçlüğü açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Yapılan lojistik regresyon analizlerinde çocukluk çağı örseleyici yaşantılarının ve cinsel suçlara yönelik bilişsel çarpıtmaların cinsel suç davranışında bulunmayı anlamlı düzeyde artırdığı ve suç türünü açıklamada farklılaştığı, duygu düzenleme güçlüğünün ise cinsel suç davranışında bulunmayı anlamlı düzeyde azalttığı bulunmuştur. İlgili değişkenler alan yazını ışığında ele alındığında suç davranışı için risk etkeni olabileceği düşünülmüştür ve Türkiye bağlamında bu konudaki sınırlı çalışmalara önemli katkı sunması, önleyici ve müdahale çalışmalarına kaynak olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Childhood maltreatment, emotion regulation difficulties, and cognitive distortions related to sexual offending are considered among the risk factors for sexual offending behavior. Accordingly, the present study investigated the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between childhood maltreatment and offense-supportive cognitive distortions among adult male individuals convicted of rape or child sexual abuse offenses. These variables were also examined comparatively with a non-offender group. Data were collected from 12 correctional institutions located in Ankara, Eskişehir, Keskin, and Ereğli, Türkiye. The study sample consisted of a total of 603 male participants: (i) 141 individuals convicted of rape (Article 102 of the Turkish Penal Code), (ii) 263 individuals convicted of child sexual abuse (Article 103 of the Turkish Penal Code), and (iii) 199 non-offender males aged between 18 and 65 years who had not been convicted of either offense. Data were collected using a Demographic Information Form, the Childhood Trauma Questionnaire, the Difficulties in Emotion Regulation Scale, the Bumby Rape Scale, and the Bumby Molest Scale. Data analyses were conducted using IBM SPSS Version 23 and Hayes' PROCESS Macro (Model 4). Mediation analyses, one-way analyses of variance (ANOVA), and logistic regression analyses were performed. The mediation analyses revealed that emotion regulation difficulties did not mediate the relationship between childhood maltreatment and offense-supportive cognitive distortions specific to the offender's own offense type. One-way ANOVA results indicated significant group differences in childhood maltreatment, rape-supportive cognitive distortions, and child sexual abuse-supportive cognitive distortions; however, no significant differences were found regarding emotion regulation difficulties. Logistic regression analyses demonstrated that childhood maltreatment and offense-supportive cognitive distortions significantly increased the likelihood of engaging in sexual offending behavior and differentially predicted offense type. In contrast, emotion regulation difficulties were found to significantly decrease the likelihood of sexual offending behavior. In light of the relevant literature, these variables are considered potential risk factors for sexual offending behavior. The findings are expected to contribute substantially to the limited body of research on this topic in the Turkish context and to inform future prevention and intervention efforts.
Benzer Tezler
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHMET ALİ BUMİN
- Glaphyrinae altfamillyasına bağlı bazı türlerin teşhisinde dış morfolojik karakterlerin kullanılması üzerinde çalışmalar
The Research on the subfamilly of glaphyrinae and the usage of the external morphdosical characteristics for Identifying some of its species
B.VERDA AKA
- Lohusalıkta anneye verilen sağlık eğitiminin annenin doğum sonrası döneme ilişkin bilgi düzeyine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HANDAN GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MELİHA ATALAY
- H.Ü. Devlet Konservatuvarına devam eden 14-18 yaş grubu öğrencilerinin sosyal uyumları ile ana baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL ŞAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURGÜN ERSAN
- Türkiye nabidae (heteroptera) faunası üzerinde sistematik çalışmalar
Contribution to the systematıcal studies of Turkish nabidae (Heteroptera)
HURİYE ERBAY