Sigara kullanan bireylerde psikolojik bağımlılık, D tipi kişilik ve yaşam doyumu arasındaki ilişki
The relationship between psychological dependence, type D personality and life satisfaction among smokers
- Tez No: 1024180
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZLI ŞENSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: D tipi kişilik, Nikotin fiziksel bağımlılığı, Sigara psikolojik bağımlılığı, Yaşam doyumu, Bağımlılık, Kişilik, Sigara içme, Type D personality, Physical nicotine dependence, Psychological dependence on smoking, Life satisfaction, Dependency, Personality, Smoking
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
maç: Bu araştırmada sigara kullanan bireylerin sigara psikolojik bağımlılıklarını, nikotin fiziksel bağımlılıklarını, yaşam doyumlarını, D tipi kişilik sergileyip sergilememe durumlarını ve bu durumlar arasındaki ilişkileri ortaya koymak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırma 370 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara tanımlayıcı bilgi formu, Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği (SPBDÖ), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), D Tipi Kişilik Ölçeği (DS14) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: SPBDÖ'den alınan puanların ortalamaları cinsiyet (p=0,021), eğitim durumu (p=0,001), günlük içilen sigara sayısı (p=0,001), sigaraya başlama yaşı (p=0,043) ve önceden psikiyatrik tedavi alma durumuna (p=0,028) göre; FNBT puanlarının ortalamaları yaş (p=0,020), sigaraya başlama yaşı (p=0,001) ve önceden psikiyatrik tedavi alma durumuna (p=0,001) göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür. D tipi kişiliğe sahip olup olmama durumu yaş (p=0,002), eğitim durumu (p=0,012) ve önceden psikiyatrik tedavi alma durumuna (p=0,002) göre; YDÖ puan ortalamalarıysa yaş (p=0,041), eğitim durumu (p=0,023), gelir durumu (p=0,001) ve günlük içilen sigara sayısına (p=0,004) göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. SPBDÖ puanları ile FNBT puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,374). Nikotin bağımlılığı ile D tipi kişilik arasında anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir (p=0,002). FNBT puanları ile YDÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,196). D tipi kişilik ile YDÖ puanları arasında anlamlı farklılaşmanın söz konusu olduğu bulunmuştur (p=0,001). Sonuç: SPBDÖ, FNBT, DS14 ve YDÖ'den elde edilen verilerin çeşitli tanımlayıcı özelliklere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaştığı; sigara psikolojik bağımlılığını yordamada nikotin fiziksel bağımlılığının etkili olduğu; ölçeklerden elde edilen verilerin ilişkisel olarak incelenmesinde sigara bağımlılığının fiziksel olduğu kadar psikolojik açıdan da değerlendirilmesinin gerekliliği ortaya konulmuştur. Sigara bağımlılığı ile mücadele çalışmalarında bağımlılığın bütüncül yaklaşımla ele alınmasının önemli olduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to investigate psychological dependence on smoking, physical dependence on nicotine, life satisfaction, and the presence or absence of Type D personality among smokers, as well as the relationships between these factors. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted with 370 participants. Participants completed a demographic information form, the Scale for Assessing Psychological Dependence on Smoking (SPBDÖ), the Fagerström Nicotine Dependence Test (FNBT), the Type D Personality Scale (DS14) and the Life Satisfaction Scale (YDÖ). Data were analysed using the SPSS 25.0 software package. Results: Mean scores on the SPBDÖ differed according to gender (p=0.021), educational status (p=0.001), daily cigarette consumption (p=0.001), age at which smoking began (0,043) and history of previous psychiatric treatment (p=0.028); Mean FNBT scores were found to differ significantly according to age (p=0,020), age at which smoking began (p=0.001), and history of previous psychiatric treatment (p=0.001). The presence or absence of Type D personality differed significantly according to age (p=0.002), educational status (p=0.012) and history of previous psychiatric treatment (p=0.002); Mean YDÖ scores, on the other hand, differed significantly according to age (p=0.041), educational status (p=0.023), income status (p=0.001) and the number of cigarettes smoked per day (p=0.004). A statistically significant correlation was found between SPBDÖ scores and FNBT scores (r=0.374). A significant difference was observed between nicotine dependence and Type D personality (p=0.002). A significant correlation was found between FNBT scores and YDÖ scores (r=-0.196). A statistically significant difference was found between Type D personality and YDÖ scores (p=0.001). Conclusion: It was demonstrated that the data obtained from the SPBDÖ, FNBT, DS14 and YDÖ differed statistically significantly according to various descriptive characteristics; that physical nicotine dependence plays a role in predicting psychological dependence on smoking; and that, when examining the data from the scales in terms of their interrelationships, it is necessary to assess smoking dependence not only from a physical but also from a psychological perspective. It has been demonstrated that adopting a holistic approach to addressing tobacco dependence is crucial in efforts to combat tobacco dependence.
Benzer Tezler
- Sigara kullanan ve kullanmayan bireylerde bilinçli farkındalık ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin karşılaştırılması
The comparison levels of conscious awareness and psychological reslience in smokers and non-smokers
AYFER EMLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİJEN ACAR
- Sigara kullanan bireylerde nikotin bağımlılığı ve kaygı düzeyleri üzerinde psikolojik sağlamlığın rolü
The role of psychological well-being on nicotine addiction and anxiety levels in smokers
GİZEM ERZİNCANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZYAZICIOĞLU
- Sigara içen ve içmeyen bireylerin başa çıkma ve psikolojik yardım alma tutumlarının incelenmesi
An analysis on attitude towards seeking professional psychological help in smoker and non-smoker individuals
ÖZLEM BEKTAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK MELTEM TAŞDEMİR ERİNÇ
- Tütün kullanımı ile duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between tobacco use difficulty in emotion regulation and psychological well-being levels
İREM TEKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYLAN ERGÜL ARSLAN
- Üniversite öğrencilerinin sigara kullanım yaygınlığı ile sigara kullanımı ile ilişkili sosyal ve klinik faktörler
University students studying in the Turkish Republic of NorthernCyprus and the social and clinical factors associated with smoking were examined
CÜNEYT GORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiUluslararası Kıbrıs ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUAZZEZ MERVE AVCIOĞLU