Çekimli ve çekimsiz ortodontik tedavi sonrasında gelişen relapsın oluşma sürecinin ve nedenlerinin değerlendirilmesi: Bir sistematik derleme
Evaluation of the mechanisms and causes of relapse following extraction and non-extraction orthodontic treatment: A systematic review
- Tez No: 1024476
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA GÜLAY KADIOĞLU
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Diş çekimi, ortodontik relaps, ortodontik stabilite, retansiyon, Orthodontic relapse, orthodontic stability, retention, tooth extraction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ortodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Çekimli ve Çekimsiz Ortodontik Tedavi Sonrasında Oluşan Relapsın Oluşma Süresi ve Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Bir Sistematik Derleme Amaç:Bu sistematik derlemenin amacı, ortodontik tedavi sonrasında meydana gelen relapsı değerlendiren ve çekimli ile çekimsiz tedavi yaklaşımlarını karşılaştıran makalelerden elde edilen verileri derlemek ve makalelerde ulaşılan sonuçları sentezlemektir. Gereç ve Yöntem:Çalışma PRISMA 2020 (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) rehberi doğrultusunda yürütülmüş ve çalışma protokolü PROSPERO veri tabanına kaydedilmiştir. Araştırma sorusu PICOS yaklaşımına göre oluşturulmuştur. Literatür taraması PubMed, Scopus, Web of Science ve Medline (EBSCOhost) veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan retrospektif kohort çalışmaları iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak incelenmiştir. Makalelerin metodolojik kalitesi Newcastle–Ottawa Ölçeği, yanlılık riski ise ROBINS-I V2 aracı kullanılarak değerlendirilmiştir. Makaleler arasındaki klinik ve metodolojik heterojenite nedeniyle meta-analiz yapılamamıştır. Bulgular: Literatür taraması sonucunda dahil edilme kriterlerini karşılayan ve retrospektif kohort araştırma içeren 24 makale üzerinde çalışılmıştır.Makalelerdeki araştırmaların takip süreleri, retansiyon protokolleri vereferans aldıkları klinik parametreler arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Bulgularımız, çekimli ve çekimsiz ortodontik tedaviler bağlamında, her iki tedavi yaklaşımı arasında uzun dönem relaps ve stabilite açısından belirgin bir üstünlük bulunmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, relapsın en sık mandibular anterior düzensizlik, ark genişlikleri, boyutsal değişiklikler ve oklüzal ilişkilerde ortaya çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca büyüme paterni, başlangıç kapanış bozukluğunun özellikleri, tedavi sırasında oluşturulan dişsel değişiklikler, periodontal ve çevre yumuşak dokuların adaptasyonu ile retansiyon protokolüne hasta uyumunun uzun dönem stabilite üzerinde belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Mevcut kanıtlar, ortodontik relapsın tek bir etkene bağlı gelişmediğini, biyolojik ve klinik faktörlerin birlikte rol aldığı multifaktöriyel bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç:Mevcut kanıtlar, çekimli ve çekimsiz sabit ortodontik tedavi yaklaşımlarının uzun dönem relaps açısından birbirine belirgin bir üstünlük sağlamadığını göstermektedir. Ortodontik tedavi planlamasında çekim kararı tek başına uzun dönem stabiliteyi belirleyen bir kriter olarak değerlendirilmemeli, hastanın özellikleri, tedavinin hedefleri ve uzun dönem retansiyon gereksinimi birlikte göz önünde bulundurulmalıdır.Literatürdeki metodolojik heterojenite dikkate alındığında, daha yüksek kanıt düzeyi sağlayacak, standartlaştırılmış değerlendirme yöntemleri kullanan, uzun dönem takipli ve prospektif klinik çalışmalara gereksinim bulunduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Evaluation of the Mechanisms and Causes of Relapse Following Extraction and Non-Extraction Orthodontic Treatment: A Systematic Review Objective:The aim of this systematic review was to synthesize the evidence derived from studies evaluating orthodontic relapse following treatment and comparing extraction and non-extraction treatment approaches, and to summarize the reported findings regarding long-term posttreatment stability. Materials and Methods:This systematic review was conducted in accordance with the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA 2020) guidelines, and the study protocol was registered in the PROSPERO database. The research question was formulated using the PICOS framework. A comprehensive literature search was performed in the PubMed, Scopus, Web of Science, and MEDLINE (EBSCOhost) databases. Retrospective cohort studies meeting the predefined eligibility criteria were independently reviewed by two investigators. The methodological quality of the included studies was assessed using the Newcastle–Ottawa Scale, and the risk of bias was evaluated using the ROBINS-I V2 tool. Due to the clinical and methodological heterogeneity among the included studies, a meta-analysis could not be performed. Results: Twenty-four retrospective cohort studies met the eligibility criteria and were included in the systematic review. Considerable heterogeneity was observed regarding follow-up periods, retention protocols, and the clinical parameters evaluated. The available evidence demonstrated no clear superiority of either extraction or non-extraction orthodontic treatment with respect to long-term relapse and posttreatment stability. Nevertheless, relapse was most frequently observed in mandibular anterior alignment, arch widths, dimensional changes, and occlusal relationships. Furthermore, growth pattern, characteristics of the initial malocclusion, treatment-induced dental changes, periodontal and perioral soft tissue adaptation, and patient compliance with retention protocols were identified as major determinants of long-term stability. Overall, the findings indicate that orthodontic relapse is not attributable to a single factor but rather represents a multifactorial process involving complex biological and clinical interactions. Conclusions: Current scientific evidence indicates that extraction and non-extraction fixed orthodontic treatment approaches do not demonstrate a clear advantage over one another with respect to long-term relapse. Therefore, extraction decisions should not be considered the sole determinant of long-term stability. Instead, patient-specific characteristics, treatment objectives, and long-term retention requirements should be considered collectively during treatment planning. Given the methodological heterogeneity of the available literature, further prospective clinical studies with larger sample sizes, standardized assessment methods, and long-term follow-up are warranted.
Benzer Tezler
- Çekimli ve çekimsiz ortodontik tedavilerin uzun dönemde dentoalveolar yapılar üzerine etkilerinin üç boyutlu analizi
Three dimensional analysis of the effects of orthodontic treatments with and without tooth extraction on dentoalveolar structures in long-term
BURCU POLAT KARTÖZ
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ALKIŞ
PROF. DR. MUHAMMET HAKAN TÜRKKAHRAMAN
- Çekimli ve çekimsiz tedavi edilen angle sınıf ıı vakaların icon indeksi ve sefalometrik analiz ile değerlendirilmesi
Evaluating the treatment of class ii division 1 patients, with the extraction appliad and nonextraction cases according to icon index and cephalometric analysis
OĞUZHAN AKKAYA
Doktora
Türkçe
2019
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALEV AKSOY
- Ortodontik tedavi sonrasında kullanılan farklı pekiştirme apareylerinin etkinliklerinin dijital modelleme yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of different retention apliances used after orthodontic treatment with digital modelling method
ZEHRA UZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÜSTDAL GÜNEY
- Ortodontik tedavi ile spee eğrisinde görülen değişiklikler ve bu değişikliklerin dentofasiyal yapılar üzerine etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the changes in the curve of spee after orthodontic treatment and the effects of these changes on dentofacial structures
MELTEM ÇELİK
- Ortodontik tedavi sırasında diş dizilerinin boyut ve biçimlerinin korunmasının tedavi sonuçlarının kalıcılığı üzerindeki etkisi
Effect of the maintenance of dental arch form and dimensions during orthodontic treatment on stability of treatment results
ÖZGE EKMEN