How perceived choice overload shapes consumer behavioral intentions in e-commerce: The mediating roles of choice confidence and outcome regret
E-ticarette algılanan seçim aşırı yükünün tüketici davranışsal niyetleri üzerindeki etkisi: karar güveni ve sonuç pişmanlığının aracı rolleri
- Tez No: 1024558
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PETEK TOSUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kadir Has Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, e-ticaret ortamlarında algılanan seçim aşırı yükünün tüketicilerin davranışsal niyetlerini karar güveni ve sonuç pişmanlığı aracılığıyla nasıl etkilediğini incelemektedir. Choice overload ve satın alma sonrası değerlendirme literatürlerinden hareketle çalışmada, algılanan seçim aşırı yükünün karar güvenini azaltacağı, düşük karar güveninin sonuç pişmanlığını artıracağı ve sonuç pişmanlığının sadakat niyeti, platform değiştirme niyeti ve dışsal tepkiler üzerinde etkili olacağı varsayılmıştır. Araştırma verileri, çevrim içi alışveriş deneyimi bulunan 303 katılımcıdan 1 Nisan-10 Mayıs 2026 tarihleri arasında çevrim içi anket yoluyla toplanmıştır. Veriler SPSS 24 ve SmartPLS 4 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçüm modeli analizlerinde zayıf göstergelerin çıkarılmasının ardından ölçeklerin güvenilirlik, yakınsak geçerlilik ve ayırt edici geçerlilik ölçütlerini karşıladığı görülmüştür. Yapısal model sonuçları, algılanan seçim aşırı yükünün karar güveni üzerinde; karar güveninin ise sonuç pişmanlığı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermiştir. Buna karşılık, sonuç pişmanlığının sadakat niyetini anlamlı biçimde azalttığı; platform değiştirme niyetini ve dışsal tepkileri ise anlamlı biçimde artırdığı bulunmuştur. Aracılık analizleri, algılanan seçim aşırı yükünün davranışsal niyetler üzerindeki etkilerinin karar güveninden çok sonuç pişmanlığı aracılığıyla ortaya çıktığını göstermektedir. Bulgular, e-ticaret ortamlarında aşırı seçenek algısının tüketici davranışları üzerindeki sonuçlarının özellikle satın alma sonrası pişmanlık üzerinden açıklanabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma, seçim aşırı yükü, karar güveni, sonuç pişmanlığı ve çok boyutlu davranışsal niyetleri tek bir modelde bütünleştirerek literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how perceived choice overload in e-commerce shapes consumers' behavioral intentions through choice confidence and outcome regret. Drawing on the choice overload and post-decision evaluation literatures, the study proposes a sequential model in which perceived choice overload reduces choice confidence, lower confidence increases outcome regret, and regret affects loyalty intention, switching intention, and external responses. Data were collected via an online survey between April 1 and May 10, 2026, from 303 participants with online shopping experience. The data were analyzed using SPSS 24 and SmartPLS 4. The measurement model demonstrated acceptable reliability, convergent validity, and discriminant validity after removing weak indicators. The structural model results show that perceived choice overload did not significantly affect choice confidence, and choice confidence did not significantly affect outcome regret. However, outcome regret was significantly and negatively associated with loyalty intention and significantly and positively associated with switching intention and external responses. The mediation results further indicate that perceived choice overload influences behavioral intentions through outcome regret, while the expected mediating and serial mediating effects involving choice confidence were not supported. These findings suggest that, in e-commerce settings, the behavioral consequences of excessive choice are more strongly tied to post-purchase regret than to consumers' immediate confidence in the decision. The study contributes to consumer decision-making research by integrating perceived choice overload, choice confidence, outcome regret, and multidimensional behavioral intentions in a single model. Managerially, the findings underline the importance of reducing post-purchase regret through clearer product comparisons, decision-support tools, transparent information, and user-centered choice architecture.
Benzer Tezler
- Yüksek sanayi bacalarının statik dinamik ve betonarme hesabının bilgisayar destekli tasarımı
Başlık çevirisi yok
VEDAT GÜRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ HASGÜR
- The ımpact of choıce overload on unıversıty program selectıon and student satısfactıon ın Türkiye
Aşırı seçenek yüklemesinin üniversite program seçimi ve öğrenci memnuniyeti üzerindeki etkisi
ASHKAN BADIOZZAMANI TARI NAZARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İstatistikİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN IŞIKLI
- Localization of global brands in host countries: An analysis of apple and huawei in Turkey
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN ALPER İSKENDER
- Tramvay hattı titreşimlerinin zeminde yayılmasınıetkileyen faktörlerin incelenmesi
Analysis of factors affecting the propagation of tramline vibrations in the ground
ALİ FIRAT ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK