İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon hastalarında sistemik inflamatuar belirteçlerin manyetik rezonans görüntüleme bulguları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between systemic inflammatory biomarkers and magnetic resonance imaging findings in patients with idiopathic intracranial hypertension
- Tez No: 1024654
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDEN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon, sistemik inflamasyon, manyetik rezonans görüntüleme, optik sinir kılıf çapı, sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI), Idiopathic intracranial hypertension, systemic inflammation, magnetic resonance imaging, optic nerve sheath diameter, systemic immune-inflammation index (SII), systemic inflammation response index (SIRI)
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon (İİH), belirgin yapısal bir neden olmaksızın gelişen intrakraniyal basınç artışı ile karakterize, patofizyolojisi tam olarak aydınlatılamamış bir hastalıktır. Son yıllarda beyin omurilik sıvısı (BOS) dinamiklerindeki bozuklukların yanı sıra metabolik ve inflamatuvar mekanizmaların da hastalık gelişiminde rol oynayabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, yeni tanı almış İİH hastalarında sistemik inflamatuvar belirteçlerin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması ve bu belirteçlerin İİH'ye özgü manyetik rezonans görüntüleme (MRG) morfometrik bulguları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, kesitsel çalışmaya 2018–2026 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde revize Friedman tanı kriterlerine göre yeni tanı almış ve tedavi başlanmamış 42 İİH hastası ile 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, vücut kitle indeksi (VKİ), papilödem evresi, BOS açılış basıncı, hematolojik sistemik inflamatuvar belirteçleri (NLR, PLR, MLR, SII ve SIRI) ile biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. Tanı anındaki MRG'lerde hipofiz yüksekliği, Meckel mağarası ölçümleri, optik sinir kılıf çapı (ONSD), göz küresi transvers çapı (ETD) ve ONSD/ETD oranı ölçüldü. Demografik, hematolojik ve biyokimyasal parametreler gruplar arasında karşılaştırıldı; inflamatuvar belirteçler ile klinik ve MRG bulguları arasındaki ilişkiler korelasyon analizleriyle, tanısal performans ise ROC analiziyle değerlendirildi. Bulgular: Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmazken, VKİ İİH grubunda daha yüksekti. Sistemik inflamatuvar belirteçlerden SIRI ve SII düzeyleri İİH grubunda anlamlı olarak yüksek, HDL-kolesterol düzeyi ise anlamlı olarak düşük bulundu. NLR sınırda anlamlılık gösterirken, PLR, MLR, C-reaktif protein ve eritrosit sedimentasyon hızı açısından gruplar arasında fark saptanmadı. BOS açılış basıncı ile ürik asit, C-reaktif protein ve total kolesterol arasında pozitif korelasyon bulundu. Ürik asit düzeyi, yüksek BOS açılış basıncını öngörmede orta düzeyde ayırt edici performans gösterdi (AUC=0,76). Çoklu karşılaştırma düzeltmesi sonrasında sistemik inflamatuvar belirteçler ile MRG morfometrik ölçümleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. İnflamatuvar belirteçlerden oluşturulan kombine model, hasta ve kontrol gruplarını ayırt etmede iyi tanısal performans gösterdi (AUC=0,832; çapraz doğrulama sonrası AUC=0,765). Tartışma: İİH grubunda yüksek VKİ, düşük HDL-kolesterol ve artmış SII ile SIRI düzeyleri, obezite ile ilişkili metabolik inflamasyon ve düşük dereceli kronik hücresel immün yanıtın İİH patofizyolojisindeki olası rolünü desteklemektedir. Ürik asidin yüksek BOS açılış basıncını öngörmede gösterdiği orta düzey ayırt edici performans ve inflamatuvar belirteçlerden oluşturulan kombine modelin iyi tanısal performansı, bu biyobelirteçlerin İİH değerlendirmesinde yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Buna karşın, sistemik inflamatuvar belirteçler ile MRG morfometrik bulguları arasında ilişki saptanmaması, sistemik inflamasyonun hastalık varlığı ile ilişkili olmasına rağmen yapısal MRG değişikliklerinin derecesini doğrudan yansıtmayabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: İİH hastalarında özellikle SII ve SIRI gibi kompozit inflamatuvar indeksler artarken, klasik akut faz belirteçlerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır. Ürik asit ile inflamatuvar belirteçlerden oluşturulan kombine model, İİH'nin değerlendirilmesinde yardımcı biyobelirteç potansiyeli taşımaktadır. Bununla birlikte, sistemik inflamatuvar belirteçler ile MRG morfometrik bulguları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bu bulguların doğrulanması ve klinik kullanım potansiyelinin ortaya konulması için daha geniş örneklemli, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Idiopathic intracranial hypertension (IIH) is a disorder characterized by increased intracranial pressure in the absence of an identifiable structural cause, and its pathophysiology remains incompletely understood. In recent years, in addition to alterations in cerebrospinal fluid (CSF) dynamics, metabolic and inflammatory mechanisms have been proposed to contribute to the pathogenesis of the disease. This study aimed to compare systemic inflammatory biomarkers between newly diagnosed patients with IIH and healthy controls and to evaluate the relationship between these biomarkers and IIH-specific magnetic resonance imaging (MRI) morphometric findings. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study included 42 newly diagnosed, treatment-naïve patients with IIH who fulfilled the revised Friedman diagnostic criteria and were evaluated at the Department of Neurology, Akdeniz University Hospital, between 2018 and 2026, together with 30 healthy controls. Demographic characteristics, body mass index (BMI), papilledema grade, CSF opening pressure, hematological systemic inflammatory biomarkers, including the neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), platelet-to-lymphocyte ratio (PLR), monocyte-to-lymphocyte ratio (MLR), systemic immune-inflammation index (SII), and systemic inflammation response index (SIRI), as well as biochemical parameters were analyzed. MRI examinations obtained at the time of diagnosis were reviewed to measure pituitary gland height, Meckel's cave dimensions, optic nerve sheath diameter (ONSD), eyeball transverse diameter (ETD), and the ONSD/ETD ratio. Demographic, hematological, and biochemical parameters were compared between the groups, while correlations between inflammatory biomarkers and clinical and MRI findings were assessed using correlation analyses. Diagnostic performance was evaluated by receiver operating characteristic (ROC) curve analysis. Results: No significant differences were observed between the groups regarding age or sex, whereas BMI was higher in the IIH group. Among the systemic inflammatory biomarkers, SIRI and SII levels were significantly elevated, while high-density lipoprotein (HDL) cholesterol levels were significantly lower in patients with IIH. NLR demonstrated borderline statistical significance, whereas no significant differences were found in PLR, MLR, C-reactive protein (CRP), or erythrocyte sedimentation rate (ESR) between the groups. CSF opening pressure showed positive correlations with uric acid, CRP, and total cholesterol levels. Serum uric acid demonstrated moderate discriminative ability for predicting elevated CSF opening pressure (AUC = 0.76). After adjustment for multiple comparisons, no significant associations were identified between systemic inflammatory biomarkers and MRI morphometric measurements. A combined model incorporating inflammatory biomarkers demonstrated good diagnostic performance in distinguishing patients with IIH from healthy controls (AUC = 0.832), with an AUC of 0.765 after cross-validation. Discussion: The higher BMI, lower HDL cholesterol levels, and increased SII and SIRI values observed in the IIH group support the potential role of obesity-related metabolic inflammation and a chronic low-grade cellular immune response in the pathophysiology of IIH. The moderate discriminative performance of serum uric acid for elevated CSF opening pressure and the good diagnostic performance of the combined inflammatory biomarker model suggest that these biomarkers may be useful in the clinical evaluation of IIH. However, the absence of significant associations between systemic inflammatory biomarkers and MRI morphometric findings indicates that although systemic inflammation may be associated with the presence of IIH, it may not directly reflect the extent of structural MRI abnormalities. Conclusion: Composite inflammatory indices, particularly SII and SIRI, were significantly elevated in patients with IIH, whereas no significant alterations were observed in conventional acute-phase inflammatory markers. Serum uric acid and the combined inflammatory biomarker model demonstrated potential as supportive biomarkers in the evaluation of IIH. However, no significant associations were identified between systemic inflammatory biomarkers and MRI morphometric findings. Larger prospective studies are warranted to validate these findings and to further clarify their potential clinical applicability.
Benzer Tezler
- İdiopatik intrakranial hipertansiyon tanılı hastalarda Sistemik İnflamatuar İndex(SII) ve Sistemik İnflamatuar Yanıt İndexinin (SIRI) beyin omurilik sıvısı (BOS) basınçları ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between Systemic Inflammatory Index (SII) and Systemic Inflammatory Response Index (SIRI) and cerebrospinal fluid (CSF) opening pressure in patients diagnosed with idiopathic intracranial hypertension (IIH)
RUMEYSA GÜZEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURHANETTİN ÇİĞDEM
- İdiopatik intrakranial hipertansiyon hastalığında beyin omurilik sıvısında inflamatuar belirteçler
Inflammatory markers in cerebrospinal fluid in idiopathic intracranial hypertension
GÜLÇİN BAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Nöroşirürjiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ METİN KAFADAR
- İlk atak multipl skleroz hastalarında antioksidan olarak, kan ve bos paraoksonaz düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL AKYÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DR. HAFİZE NALAN GÜNEŞ
- İdiopatik intrakranial hipertansiyonda adipokinler
Adipokines in idiopathic intracranial hypertension
AHMET MAĞRUR KARAGÜLMEZ
- İdiopatik intrakraniyal hipertansiyon tanılı kadın hastalarda beyin omurilik sıvısı basınç seviyeleri ile periferik kan ve BOS androjen düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cerebrospinal fluid pressure levels and peripheral blood and CSF androgen levels in female patients with idiopathic intracranial hypertension
ARİF SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL MİLANLIOĞLU