Başarı hedeflerine göre zihinsel antrenman becerileri, zihinsel dayanıklılık ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: Basketbol oyuncuları üzerine bir araştırma
Examination of mental training skills, mental toughness, and burnout levels according to achievement goal orientations: A study on basketball players
- Tez No: 1024742
- Danışmanlar: PROF. DR. FERİDE ZİŞAN KAZAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, basketbol ortamlarında yetişkin sporcuların başarı hedef yapıları üzerine inceleme yapmaktır. Araştırmanın örneklemini basketbol branşında 18 yaş üzerindeki toplam 301 gönüllü erkek sporcu oluşturmaktadır. Çalışmamızda toplanan veriler için sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Sporda 2x2 Başarı Hedefleri Envanteri, Sporda Zihinsel Antrenman Ölçeği, Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği, Sporcu Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında betimsel istatistikler, Pearson korelasyon, adımsal regresyon analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmamızda bulunan tüm sporcuların başarı hedef yapıları ile değişkenler arasındaki ilişkide Ustalık-Yaklaşma hedefi incelendiğinde Zihinsel Temel Beceriler, Zihinsel Performans Becerileri, Kişilerarası Beceriler, Zihinsel Canlandırma, Güven ve Performans-Yaklaşma ile pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı; Duygusal-Fiziksel Tükenme, Azalan Başarı Hissi ve Duyarsızlaşmayla negatif ve anlamlı ilişkiler; Ustalık-Kaçınma hedefi incelendiğinde Zihinsel Temel Beceriler, Zihinsel Performans Becerileri, Kişilerarası Beceriler, Güven ile negatif ve istatistiksel açıdan anlamlı; Kontrol ve Performans-Kaçınma, Duygusal-Fiziksel Tükenme, Azalan Başarı Hissi ve Duyarsızlaşma arasında pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler; Performans-Yaklaşma hedefi incelendiğinde Zihinsel Temel Beceriler, Zihinsel Performans Becerileri, Kişilerarası Beceriler, Kendinle Konuşma, Zihinsel Canlandırma, Güven, Performans-Kaçınma ile pozitif ilişkiler sergilediği; Duygusal-Fiziksel Tükenme ve Duyarsızlaşmayla ilişkileri ise negatif yönlü olup istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler; Performans-Kaçınma değişkeni incelendiğinde Kendinle Konuşma, Zihinsel Canlandırma, Kontrol ile pozitif yönlü ilişkiler bulunduğu ve istatistiksel açıdan anlamlı olduğu görülmektedir. Basketbol sporcularının başarı algısı düzeylerinin değişkenler üzerindeki öngörüsüne bakıldığında, Ustalık-Yaklaşma değişkenini Zihinsel Temel Beceriler, Zihinsel Canlandırma, Kişilerarası Beceriler pozitif, Duyarsızlaşma negatif ve anlamlı %22 öngördüğü; Ustalık-Kaçınma değişkenini Kontrol, Azalan Başarı Hissi, Zihinsel Canlandırmanın pozitif ve anlamlı %62,6 öngördüğü; Performans-Yaklaşma değişkenini Zihinsel Temel Beceriler, Kontrol, Zihinsel Canlandırma, Güven pozitif, Zihinsel-Duygusal Tükenme negatif ve anlamlı %19,3 öngördüğü; Performans-Kaçınma değişkenini Kontrol, Kendinle Konuşma, Zihinsel Canlandırma değişkenleri pozitif ve anlamlı %10,5 öngördüğü bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the achievement goal orientations of adult athletes in basketball settings. The sample of the study consists of a total of 301 voluntary male basketball players aged 18 and over. In the study, the Personal Information Form, the 2x2 Achievement Goals Questionnaire for Sport, the Mental Training Inventory in Sports, the Mental Toughness Scale, and the Athlete Burnout Questionnaire were used for data collection. In the data analysis process, descriptive statistics, Pearson correlation, and stepwise regression analysis methods were employed. The level of statistical significance was accepted as .05 in all analyses. When examining the relationships between athletes' achievement goal orientations and the variables, it was found that mastery-approach goals were positively and significantly related to basic mental skills, mental performance skills, interpersonal skills, imagery, confidence, and performance-approach, while they were negatively and significantly related to emotional-physical exhaustion, reduced sense of accomplishment, and devaluation. Mastery-avoidance goals were negatively and significantly related to basic mental skills, mental performance skills, interpersonal skills, and confidence, whereas they showed positive and significant relationships with control, performance-avoidance, emotional-physical exhaustion, reduced sense of accomplishment, and devaluation. Performance-approach goals demonstrated positive relationships with basic mental skills, mental performance skills, interpersonal skills, self-talk, imagery, confidence, and performance-avoidance, while their relationships with emotional-physical exhaustion and devaluation were negative and statistically significant. Performance-avoidance goals were found to have positive and statistically significant relationships with self-talk, imagery, and control. Regarding the predictive role of achievement perceptions of basketball players on the variables, it was determined that mastery-approach goals were positively predicted by basic mental skills, imagery, and interpersonal skills, and negatively predicted by devaluation, explaining 22% of the variance. Mastery-avoidance goals were positively and significantly predicted by control, reduced sense of accomplishment, and imagery, explaining 62.6% of the variance. Performance-approach goals were positively predicted by basic mental skills, control, imagery, and confidence, and negatively predicted by emotional exhaustion, explaining 19.3% of the variance. Performance-avoidance goals were positively and significantly predicted by control, self-talk, and imagery, explaining 10.5% of the variance.
Benzer Tezler
- Üniversitelerin spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören farklı düzey ve spor dallarındaki sporcuların mental dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeylerinin başarıya olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of mental resilience and conscious awareness levels on success of athletes from different levels and sports branches studying in sports sciences faculties of universities
MERYEM ORDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN ÖZDİLEK
- Kentsel mekanda navigasyon kullanımının yön bulma sürecine etkilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effects of navigation application usage on the process of wayfinding in urban space
BEGÜM ERÇEVİK SÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2016
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ERİNSEL ÖNDER
- 1. kademe özel eğitim sınıflarında okutulan matematik ders kitabının incelenmesi
Investigation of the mathematics textbook used in primary special education
KÜBRA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA SADAK
- Gamification design principles in healthcare: A study on vital signs measurement in pediatrics at self-service health kiosk
Sağlıkta oyunlaştırma tasarımı prensipleri: Otonom sağlık terminalinde yaşam bulguları ölçümü çalışması
EREN GÖKGÜR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. HATİCE KÖSE
- Evaluation des performances des projets de l'affaire électronique basé sur GRC en utilisant le tableau de bord équilibré et management de capital client
CRM bazlı e-iş proje performanslarının dengelenmiş skorkartı ve entelektüel müşteri sermayesi yönetimi ile değerlendirilmesi
BURHAN BURÇ KILIÇER
Yüksek Lisans
Fransızca
2004
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ETHEM TOLGA