Yeni iletişim rejiminde epistemik otorite: Dezenformasyonla mücadele merkezi bültenlerinin tematik analizi
Epistemic authority in the new communication regime: A thematic analysis of the bulletins of the centre for combating disinformation
- Tez No: 1024847
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE VOYVODA KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Sosyoloji, Communication Sciences, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Dezenformasyon, Epistemik otorite, Güvenlikleştirme, İletişim Başkanlığı, Disinformation, Epistemic authority, Securitization, Directorate of Communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital ağ ekosisteminin ve hakikat sonrası iklimin beraberinde getirdiği bilgi düzensizliği, dezenformasyon olgusunu salt teknik bir enformasyon sapması olmaktan çıkararak toplumsal algıyı, kurumsal meşruiyet alanlarını ve iktidar ilişkilerini biçimlendiren söylemsel bir süreç haline getirmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki resmî dezenformasyonla mücadele pratiklerinin katılımcı bir uzlaşı zemininden ziyade, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin getirdiği idari merkezileşme ikliminde yürütme erki tarafından atanan siyasi elitlerin yönetsel performans meşruiyetini tahkim eden proaktif birer güvenlikleştirme aracı olarak nasıl inşa edildiğini ilişkisel bir perspektifle incelemektedir. Bu doğrultuda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) tarafından yayımlanan kurumsal bültenler ile sivil doğrulama platformlarının ürettiği alternatif anlatılar eş zamanlı olarak ele alınarak, resmî iletişim stratejileri ile sivil alan arasındaki söylem karşılaşmasının, toplumun ortak gerçeklik zemini ve uzlaşı kapasitesi üzerindeki yapısal etkileriyle birlikte sosyolojik olarak çözümlenmesi hedeflenmektedir. Tez, kuramsal düzeyde öncelikle bilgi sosyolojisi, Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme teorisi ve iletişim sosyolojisi ekseninde dezenformasyonla mücadelenin sınırlarını tartışmaktadır. Ardından, Türkiye'deki devlet iletişiminin tarihsel arka planına, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü'nün kurumsal dönüşümüne ve yeni başkanlık sisteminin getirdiği yüzde elli artı bir siyasi aritmetiğinin ürettiği güncel kurumsal reflekslere odaklanmaktadır. Buradan hareketle çalışma, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin kurumsal bültenlerinde yer alan bin iki yüz seksen bir vakanın tematik ve niceliksel içerik analizini sunmayı, kriz dönemleri ve makro temalar özelinde ise sivil teyit platformlarının ampirik doğrulama pratikleriyle kategori bazlı, karşılaştırmalı bir söylem analizi gerçekleştirmeyi öngörmektedir. Araştırma, elde edilen ampirik bulgular ışığında, küresel literatürde öne çıkan toplumsal bağışıklık kavramının resmî söylem düzeyinde nasıl kurumsal itibar öncelikli bir kurumsal bağışıklık kalkanına dönüştürüldüğünü ortaya koymaktadır. Resmî iletişim rejiminin kurumsal meşruiyet gereksinimleri doğrultusunda şekillenen dikey güvenlik yaklaşımları ile sivil alanın ortak gerçeklik zeminini tahkim etmeye dönük epistemik pratikleri arasındaki yapısal gerilimler, dezenformasyonla mücadele sahasının sosyolojik bir anatomisi olarak sunulmaktadır. Çalışmanın ulaştığı ampirik sonuçlar, resmî enformasyon stratejilerinin kamusal alanı güvenlik eksenli kurumsal önceliklerle nasıl çerçevelediğini göstererek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Information disorder, brought about by the digital network society and the post-truth climate, has transformed disinformation from a mere technical informational aberration into a discursive process that shapes public perception and institutional legitimacy. This study examines how official counter-disinformation practices in Turkey are constructed not as a participatory ground for consensus, but rather as tools of legitimation for institutional elites rising within the climate of administrative centralization, using a relational perspective. In this direction, the institutional bulletins published by the Presidency of Communications Center for Combating Disinformation (DMM) and the counter-narratives produced by civil fact-checking platforms are analyzed to sociologically decode the asymmetric discursive encounter between official communication strategies and the civil epistemic sphere. The thesis first discusses the theoretical boundaries of combating disinformation within the framework of the sociology of knowledge and the securitization theory of the Copenhagen School. Subsequently, it focuses on the historical background of state communication in Turkey and the contemporary institutional reflexes produced by the political arithmetic of the fifty-percent-plus-one rule introduced by the presidential system. Based on this framework, the study aims to present a thematic and quantitative content analysis of one thousand two hundred and eighty-one cases included in the institutional bulletins of the Center for Combating Disinformation, and to conduct a comparative discourse analysis with the empirical verification practices of civil fact-checking channels, particularly during periods of crisis. Thus, the study seeks to reveal the structural differences between institutional elites' methods of technicalizing and framing information, and the civil sphere's horizontal information practices based on rational oversight.
Benzer Tezler
- Physical layer design of energy efficient and secure FSO links for next generation communication systems
Yeni nesil iletişim sistemleri için enerji verimli ve güvenli FSO bağlantılarının fiziksel katman tasarımı
ABDULGANI ABSHIR IBRAHIM
Doktora
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE DURAK ATA
DR. SERDAR ÖZGÜR ATA
- Deep learning based resource allocation for ultra-reliable communications in wireless control systems
Kablosuz kontrol sistemlerinde ultra güvenilir iletişim için deep learning tabanlı kaynak tahsisi
AMIRHASSAN BABAZADEH DARABI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKoç ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNEM ÇÖLERİ
- Microwave photon-magnon coupling in planar geometry for quantum transduction
Kuantum dönüşümü için düzlemsel geometride mikrodalga foton-magnon eşleşmesi
MORTEZA VAFADAR YENGEJEH
Doktora
İngilizce
2023
Fizik ve Fizik MühendisliğiGebze Teknik ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BULAT RAMİ
- Safe DRL for resource allocation with PAoI violation guarantees
Bilginin tepe yaşı (PAoI) ihlali garantili kaynak tahsisi için güvenli derin pekiştirmeli öğrenme (safe DRL)
BERİRE GÜNEŞ REYHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKoç ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNEM ÇÖLERİ
- Endüstri devrimlerinin performans göstergelerine etkilerinin incelenmesi ile endüstri 4.0 analizi
An analysis of industry 4.0: effect of industrial revolution on performance indicators
ÖZGÜN SARIKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT CANER TESTİK