Geri Dön

Postmastektomili lenfödem hastalarında sempatik deri yanıtının incelenmesi ve lenfödem tedavisi üzerine etkisi

Investigation of sympathetic skin response in patients with postmastectomy lymphedema and its effect on lymphedema treatment

PDF İndir

  1. Tez No: 1024979
  2. Yazar: ŞEHRİ BARIŞ SAKLICA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL MANDIROĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Lenfödem, Meme kanseri, Lymphedema
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Postmastektomi üst ekstremite lenfödemi olan hastalarda otonom sinir sistemi fonksiyonlarını sempatik deri yanıtı (SDY), R-R interval değişkenliği (RRİD) ve Kompozit Otonom Semptom Skoru-31 (COMPASS-31) ile değerlendirmek ve SDY parametrelerinin kompleks dekonjestif terapiye (KDT) verilen klinik yanıt ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve yöntem: Çalışma tek merkezli, prospektif gözlemsel çalışma olarak tasarlandı. Araştırmaya postmastektomi üst ekstremite lenfödemi tanısı olan 18-65 yaş aralığında 30 kadın hasta ve 30 sağlıklı kadın gönüllü dahil edildi. Tüm katılımcılarda otonom sinir sistemi değerlendirmesi amacıyla SDY ve RRİD ölçümleri yapıldı ve COMPASS-31 ölçeği uygulandı. Lenfödem grubu 3 hafta süreyle, haftada 5 gün olmak üzere toplam 15 seans KDT programına alındı. Tedaviye verilen klinik yanıtın belirlenmesi amacıyla, tedavi öncesi ve sonrası lenfödem volüm farkı hesaplandı. Yaşam kalitesi için Lenfödem Yaşam Kalitesi Ölçeği (LYMQOL-Kol), üst ekstremite fonksiyonları için Kol, Omuz ve El Sorunları Hızlı Anketi (QuickDASH), ağrı şiddeti için Nümerik Derecelendirme Skalası (NRS) ve nöropatik ağrı bileşeni için Leeds Nöropatik Semptomlar ve Bulgular Ölçeği (LANSS) kullanıldı. Elektrofizyolojik değişimleri incelemek amacıyla SDY ve RRİD ölçümleri tedavi sonrasında tekrarlandı. Bulgular: Lenfödem ve sağlıklı kontrol grubu arasında sosyodemografik özellikler açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Lenfödem hastalarında lenfödemli üst ekstremite SDY amplitüd değerleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0,006); ancak SDY latans değerleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Alt ekstremite ölçümlerinde iki grup arasında SDY amplitüd ve latans açısından anlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05). N tipi SDY dalga her iki grupta en sık gözlenen dalga olup; P ve N tipi SDY dalga dağılımı açısından gruplar arasında fark bulunmadı (p=0,05). Bununla birlikte N tipi dalgada amplitüd değerlerinin hasta grubunda anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p<0,001). Lenfödem grubunda sağlam ve lenfödemli ekstremite arasında SDY amplitüd ve latans açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Ayrıca SDY amplitüd değişimi ile lenfödem volüm değişimi arasında anlamlı ilişki izlenmedi (p>0,05). R-R interval değişkenliği parametreleri açısından hasta ve kontrol grupları karşılaştırıldığında; %RRİD istirahat, %RRİD derin solunum, %RRİD farkı, %RRİD oranı açısından iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). COMPASS-31 total skoru açısından hasta ve kontrol grupları arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), yalnızca mesane alt skorunun lenfödemli hastalarda anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0,001). Lenfödem grubuna uygulanan KDT sonrası lenfödem volüm farkı ve volüm farkı yüzdesi, LYMQOL-Kol alt ölçekleri, QuickDASH, LANSS ve NRS skorlarında anlamlı iyileşme gözlendi (tüm p<0,001). Buna karşılık SDY amplitüd, latans değerlerinde ve RRİD parametrelerinde anlamlı değişiklik izlenmedi (p>0,05). Başlangıç SDY amplitüd ve latans değerlerinin, KDT sonrası volüm değişimi ve klinik iyileşme düzeyini öngörmede belirleyici olmadığı saptandı (tüm p>0,05). Sonuç:Postmastektomili lenfödem hastalarında sudomotor sempatik fonksiyonlarda azalma ile karakterize otonom etkilenme saptanmıştır. Bu bulgular, lenfödemin yalnızca mekanik bir sıvı birikimi olmayıp, otonom sinir sistemi ile ilişkili nörofizyolojik süreçleri de içeren daha kompleks bir patoloji olduğunu göstermektedir. Elde edilen veriler, lenfödem ile otonom sinir sistemi arasındaki ilişkinin çift yönlü ve dinamik bir etkileşim şeklinde olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, çalışmamızda gözlenen SDY amplitüd azalması otonom etkilenmenin varlığını desteklemekle birlikte, bu etkilenmenin primer mi yoksa sekonder mi olduğu net olarak ortaya konulamamıştır. Bu nedenle, otonom değişikliklerin zamansal ve nedensel ilişkisini aydınlatmak amacıyla prospektif, longitudinal ve daha kapsamlı otonom değerlendirmeleri içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca, gelecekte yapılacak çalışmalarda lenfödem tedavisinde sempatik sinir sistemini hedef alan yaklaşımların etkinliğinin değerlendirilmesinde SDY gibi objektif otonom testlerin kullanımının araştırılması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to evaluate autonomic nervous system function in patients with postmastectomy upper extremity lymphedema using sympathetic skin response (SSR), R–R interval variability (RRIV), and the Composite Autonomic Symptom Score-31 (COMPASS-31), and to investigate the relationship between SSR parameters and the clinical response to complex decongestive therapy (CDT). Materials and Methods: This study was designed as a single-center, prospective observational study. A total of 30 female patients aged 18–65 years with postmastectomy upper extremity lymphedema and 30 healthy female volunteers were included. SSR and RRIV measurements were performed in all participants to assess autonomic nervous system function, and COMPASS-31 was administered. The lymphedema group underwent a CDT program consisting of 15 sessions over 3 weeks (5 sessions per week). To evaluate treatment response, lymphedema volume difference was calculated before and after therapy. Quality of life was assessed using the Lymphedema Quality of Life Questionnaire (LYMQOL-Arm), upper extremity function using the Quick Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (QuickDASH), pain severity using the Numeric Rating Scale (NRS), and neuropathic pain using the Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs (LANSS). To evaluate electrophysiological changes, SSR and RRIV measurements were repeated after treatment. Results: No significant differences were observed between the lymphedema and control groups in terms of sociodemographic characteristics (p>0.05). In patients with lymphedema, SSR amplitude values in the affected upper extremity were significantly lower compared to healthy controls (p=0.006), whereas no significant difference was found in SSR latency values between groups (p>0.05). In the lower extremities, no significant differences were observed between groups in terms of SSR amplitude or latency (p>0.05). The N-type SSR waveform was the most frequently observed pattern in both groups, and no significant difference was found in the distribution of P- and N-type waveforms between groups (p=0.05). However, amplitude values in the N-type waveform were significantly lower in the patient group (p<0.001). Within the lymphedema group, no significant differences were found between the affected and unaffected extremities in terms of SSR amplitude and latency (p>0.05). Additionally, no significant correlation was observed between changes in SSR amplitude and lymphedema volume change (p>0.05). When RRIV parameters were compared between patient and control groups, no significant differences were found in %RRIV at rest, %RRIV during deep breathing, %RRIV difference, or %RRIV ratio (p>0.05). Although no significant difference was observed between groups in total COMPASS-31 scores (p>0.05), the bladder subscore was significantly higher in patients with lymphedema (p=0.001). Following CDT in the lymphedema group, significant improvements were observed in lymphedema volume difference, percentage volume difference, LYMQOL-Arm subscales, QuickDASH, LANSS, and NRS scores (all p<0.001). However, no significant changes were observed in SSR amplitude, latency, or RRIV parameters after treatment (p>0.05). Baseline SSR amplitude and latency values were not predictive of post-treatment volume reduction or clinical improvement (all p>0.05). Conclusion:Autonomic involvement characterized by a decrease in sudomotor sympathetic function was identified in patients with postmastectomy lymphedema. These findings suggest that lymphedema is not merely a mechanical fluid accumulation but a more complex condition involving neurophysiological processes associated with the autonomic nervous system. The obtained data further indicate that the relationship between lymphedema and the autonomic nervous system may represent a bidirectional and dynamic interaction. However, although the observed reduction in SSR amplitude supports the presence of autonomic involvement, it remains unclear whether this alteration is primary or secondary. Therefore, prospective longitudinal studies incorporating more comprehensive autonomic assessments are needed to elucidate the temporal and causal relationships of autonomic changes. Additionally, future studies should investigate the use of objective autonomic tests, such as SSR, in evaluating the effectiveness of therapeutic approaches targeting the sympathetic nervous system in the management of lymphedema.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    857628

    Postmastektomi evre 2 lenfödem tanılı hastalarda komplet dekonjestif tedavi (KDT)'ye eklenen, ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT)'nin ve düşük yoğunluklu lazer tedavisi (LLLT)'nin ekstremite hacmi, ağrı şiddeti, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkileri

    Effects of extracorporeal shock wave therapy (ESWT) and low intensitylaser therapy ((KDT)) added to complete decongestive therapy (LLLT) onextremity volume, pain intensity, functional status and quality of life inpatients with postmastectomy stage 2 lymphedema

    BİLGE BÜŞRA CEYLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PINAR BORMAN

  2. Tez No

    674052

    Postmastektomi tek taraflı üst ekstremite lenfödemi olan hastalarda omuz ve periferik sinirlerin ultrasonografik değerlendirilmesi

    Ultrasonographic evaluation of shoulder and peripheral nerves in patients with postmastectomy unilateral upper extremity lymphedema

    BÜŞRA AKMAN ALEMDAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞULE ŞAHİN ONAT

  3. Tez No

    999478

    Kadınlarda mastektomi sonrası gelişen lenfödemin üst ekstremite fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the impact of post-mastectomy lymphedema on upper extremity functions and quality of life in women

    HASAN OCAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OYA ÖZDEMİR

  4. Tez No

    359206

    Meme kanseri nedeni ile sentinel lenf nodu biyopsisi ve/veya aksillar diseksiyon yapılan hastalarda üst ekstremite lenfödeminin ve lenfödem tedavisine yanıtın kantitatif lenfosintigrafi ile değerlendirilmesi

    Assessment of upper extremity lymphedema and lymphedema treatment results with quantitative radionuclide lymphoscintigraphy in breast cancer patients undergoing sentinel lymph node biopsy and/or axillary lymph node dissection

    HÜMEYRA GENÇER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Radyoloji ve Nükleer TıpErciyes Üniversitesi

    Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KULA

  5. Tez No

    58951

    Meme kanserli hastalarda tedavi şekli ile lenfödem gelişimi arasındaki ilişki

    The Relation of lymphedema and the modality of treatment in patients with breast cancer

    ÖNDER ÖNEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Genel Cerrahiİstanbul Üniversitesi

    Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MAHMUT MÜSLÜMANOĞLU

Geri Dön