Havacılıkta siber güvenlik uygulamaları üzerine bibliyometrik analiz
Bibliometric analysis of cybersecurity applications in aviation
- Tez No: 1024988
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN RODOPLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Bibliyografya, Sivil Havacılık, Aeronautical Engineering, Bibliography, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme ve bilgi teknolojileri, yönetilmesi ve düzenlenmesi benzersiz derecede karmaşık bir sistem olan havacılık da dâhil olmak üzere çeşitli sektörlere yayılmakta ve siber-fiziksel sistemler, iletişim ağları ve veri altyapısı yoluyla günlük operasyonları derinden etkilemektedir. Bu hiper-bağlantılı yapı, uygulandığında operasyonları iyileştirme, maliyetleri azaltma ve verimliliği artırma konusunda önemli bir potansiyele sahip olsa da, havacılık sistemlerini siber tehditlere açık hale getirmiştir. Havacılıkta siber güvenliğin; hava trafik yönetimi gibi karmaşık altyapıların korunmasında, karar verme ve insan faktörü kaynaklı zafiyetlerin giderilmesi yoluyla uçuş emniyeti ve siber dayanıklılık optimizasyonunun sağlanmasında hayati bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Siber güvenlikteki yenilikler ve savunma mekanizmaları; e-etkin uçaklar, akıllı havalimanları, insansız hava araçları (İHA) ve havacılık ekosistemi genelinde araştırılmaktadır. Bu çalışma, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri ve siber-fiziksel sistemler gibi ileri teknolojilerin entegrasyonunun yanı sıra havacılık endüstrisinin siber tehditlere karşı evrimine ilişkin kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Siber saldırı vektörlerinin havacılıktaki mevcut ve gelecekte beklenen etkilerine, operasyonel süreçler ve daha geniş havacılık ekosistemi üzerindeki güvenlik risklerine odaklanmaktadır. Bu araştırmanın temel yönlerinden biri, siber güvenlik ve havacılık alanındaki akademik araştırma eğilimlerinin sistematik bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanıyan bibliyometrik analizin kullanılmasıdır. Havacılıkta siber güvenlik uygulamaları üzerine yapılan akademik çalışmaların yoğunlaştığı alanları belirlemeyi ve konunun bilimsel önemini ortaya koymayı amaçlayan çalışma; siber güvenlik ve havacılıkta bilimsel iş birliği, kavramsal kümelenme, atıf ağları ve entelektüel yapılara odaklanmakta ve farklı araştırma akışlarının performansını haritalandırarak alana yapılan önemli katkıları gözden geçirmektedir. Çalışma, siber tehditlerin ve savunma mekanizmalarının havacılık emniyeti üzerindeki dönüştürücü etkisini tartışarak, havacılıkta siber güvenlik araştırmalarında artan iş birliğini analiz etmektedir. Analiz edilen temel alanlar arasında ortak yazar ağları, anahtar kelimeler, atıf etkisi, bibliyometrik eşleştirme ve ortak atıf analizi yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Digitalization and information technologies are spreading across various sectors, including aviation—a uniquely complex system to manage and regulate—and are profoundly impacting daily operations through cyber-physical systems, communication networks, and data infrastructure. Although this hyper-connected structure has significant potential to improve operations, reduce costs, and increase efficiency when implemented, it has made aviation systems vulnerable to cyber threats. It is understood that cybersecurity plays a vital role in protecting complex infrastructures such as air traffic management, and in ensuring the optimization of flight safety and cyber resilience by addressing vulnerabilities stemming from decision-making and human factors. Innovations and defense mechanisms in cybersecurity are being explored across e-enabled aircraft, smart airports, unmanned aerial vehicles (UAVs), and the broader aviation ecosystem. This study provides a comprehensive review of the integration of advanced technologies such as the Internet of Things (IoT), big data, and cyber-physical systems, as well as the evolution of the aviation industry against cyber threats. It focuses on the current and expected future impacts of cyber attack vectors in aviation, and the security risks on operational processes and the broader aviation ecosystem. One of the key aspects of this research is the use of bibliometric analysis, which allows for a systematic assessment of academic research trends in cybersecurity and aviation. Aiming to identify the areas where academic work on cybersecurity applications in aviation is concentrated and to demonstrate the scientific significance of the topic, the study focuses on scientific collaboration, conceptual clustering, citation networks, and intellectual structures in cybersecurity and aviation. It reviews the significant contributions to the field by mapping the performance of different research streams. The study analyzes the growing collaboration in research on cybersecurity in aviation, discussing the transformative impact of cyber threats and defense mechanisms on aviation safety. Key areas analyzed include co-author networks, keywords, citation impact, bibliometric coupling, and co-citation analysis.
Benzer Tezler
- A test maturity model for aerospace industry: A-TMMi
Havacılık endüstrisi için bir test olgunluk modeli: A-TMMi
AYŞEGÜL ÖZKURT
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU GÖKALP AYDIN
- Havacılık sektöründe yapay zekâ: Afet yönetimi vaka çalışması
Artificial intelligence in the aviation industry: Disaster management case study
HAKAN FATİH SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sivil HavacılıkTürk Hava Kurumu ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU AGHAZADEH
- Examining the relationship between intelligent automation implementation environmental turbulence, strategic value and sustainability performance
Akıllı otomasyon uygulamaları, çevresel belirsizlik, stratejik değer ve sürdürülebilirlik performansı ilişkisinin incelemesi
MOHAMED OUATTARA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İbn Haldun ÜniversitesiHava Taşımacılığı Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE ZEHİR
- Kısıtlı kaynak kullanılarak düşük maliyetli siber tuzak sistemi kurulması ve yönetilmesi
Developing distributed cost effective cyber trap system using limited resources
BURAK ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHava Harp Okulu KomutanlığıBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRAY YILMAZ
- Uçan tasarsız ağlarda güvenlik sorunları
Security issues in flying AD-HOC networks
EREN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHava Harp Okulu KomutanlığıBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER BEKMEZCİ