Ortaokul öğrencilerinde bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeyi ile akademik erteleme davranışı arasındaki ilişki: Psikolojik iyi oluşun aracı rolü
The relationship between cognitive behavioral physical activity level and academic procrastination behavior in middle school students: The mediating role of psychological well-being
- Tez No: 1025017
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT OZAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET TALHA HAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Spor, Education and Training, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinde bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeyi ile akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide psikolojik iyi oluşun olası aracı rolünü ortaya koymaktır. Özellikle erken ergenlik döneminde fiziksel aktivitenin öğrencilerin psikolojik ve akademik süreçleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve psikolojik iyi oluşun bu süreçteki açıklayıcı rolünün değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Bu araştırma, Erzurum ilinde ortaokul düzeyinde öğrenim gören öğrenciler üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya gönüllü olarak katılan öğrencilerden veriler toplanmıştır. Veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Fiziksel Aktivite Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Akademik Erteleme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 28.0 ve AMOS/PROCESS Macro programlarından yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler, bootstrap yöntemi (5000 yeniden örnekleme, %95 güven aralığı) kullanılarak test edilmiş ve psikolojik iyi oluşun aracılık etkisi yapısal eşitlik modellemesi/aracılık analizleri ile incelenmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, fiziksel aktivite düzeyi ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü, akademik erteleme davranışı ile ise negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca psikolojik iyi oluşun, fiziksel aktivitenin akademik erteleme davranışı üzerindeki etkisinde anlamlı bir aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi yüksek öğrencilerin daha yüksek psikolojik iyi oluş düzeyine sahip oldukları ve buna bağlı olarak akademik erteleme davranışlarını daha düşük düzeyde sergiledikleri görülmüştür. Sonuç: Çalışma bulguları, fiziksel aktivitenin yalnızca fiziksel sağlık açısından değil, aynı zamanda öğrencilerin psikolojik ve akademik gelişimleri açısından da önemli bir koruyucu faktör olduğunu ortaya koymuştur. Psikolojik iyi oluşun fiziksel aktivite ile akademik erteleme arasındaki ilişkide üstlendiği aracı rol, erken ergenlik döneminde bütüncül gelişimi destekleyen okul temelli müdahalelerin önemini göstermektedir. Bu doğrultuda, ortaokul öğrencilerinde düzenli fiziksel aktivite alışkanlıklarının desteklenmesinin ve psikolojik iyi oluşu güçlendirmeye yönelik uygulamaların yaygınlaştırılmasının akademik erteleme davranışının azaltılmasına katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between cognitive-behavioral physical activity levels and academic procrastination behavior among middle school students and to investigate the potential mediating role of psychological well-being in this relationship. In particular, the study aims to determine the effects of physical activity on students' psychological and academic processes during early adolescence and to evaluate the explanatory role of psychological well-being in this process. Method: This study was conducted with students enrolled at middle schools in Erzurum. Data were collected from students who voluntarily participated in the study. The Personal Information Form, Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire, Psychological Well Being Scale, and Academic Procrastination Scale were used during the data collection process. Data were analyzed using SPSS 28.0 and the PROCESS Macro. The direct and indirect relationships among the variables were tested using the bootstrap method with 5,000 resamples and a 95% confidence interval, and the mediating effect of psychological well-being was examined through mediation analysis. Result: The findings revealed a significant positive relationship between physical activity level and psychological well-being and a significant negative relationship between physical activity level and academic procrastination behavior. Psychological well-being was also found to have a significant mediating role in the effect of physical activity on academic procrastination behavior. Students with higher levels of physical activity had higher levels of psychological well-being and, accordingly, exhibited lower levels of academic procrastination. Conclusion: The findings demonstrated that physical activity is an important protective factor not only for physical health but also for students' psychological and academic development. The mediating role of psychological well-being in the relationship between physical activity and academic procrastination highlights the importance of school-based interventions that support holistic development during early adolescence. Accordingly, promoting regular physical activity habits and expanding practices aimed at enhancing psychological well-being among middle school students may contribute to reducing academic procrastination behavior.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between digital game addiction and physical activity in secondary school students
ALİCAN ULUKAVAK
- İlköğretim öğrencilerinde sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin arttırılmasına yönelik eğitim programının kilo yönetimine etkisi
Effect of elementary students healthy nutrition and increased physical activity training program to management of weight
ZUHAL EMLEK SERT
Doktora
Türkçe
2015
Sağlık EğitimiEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA BAYIK TEMEL
- Z kuşağının dijital oyun bağımlılığı ve fiziksel aktiviteye katılım düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between generation Z's digital game addiction and physical activity participation levels
İLHAN BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN ESKİLER
- Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq
Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık
KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU
- Rol model alma davranışlarının ve fiziksel aktivite tutumlarının ders seçimleri üzerine etkisi
The effect of taking role modal behaviour and physical activity attitude on lesson seelctions
HÜSEYİN FATİH KÜÇÜKİBİŞ
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET RAMAZANOĞLU