İran çöl mimarisinin sürdürülebilirlik ve tektonik kavramları bağlamında çağdaş ugulamalar üzerindeki etkisi
The impact of Iranian desert architecture on contemporary architectural practices in the context of sustainability and tectonics
- Tez No: 1025027
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASİYE AKGÜN GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde iklim değişikliği, enerji tüketimi ve çevresel sorunların artması, sürdürülebilir mimarlık yaklaşımlarının önemini artırmıştır. Bu bağlamda, geleneksel mimari bilgi birikimi ve iklime uyumlu tasarım stratejileri, çağdaş mimarlık için önemli bir referans kaynağı olarak değerlendirilmektedir. İran geleneksel çöl mimarisi, sıcak ve kurak iklim koşullarına uyum sağlamak amacıyla geliştirilmiş pasif iklimlendirme sistemleri, yerel malzeme kullanımı ve çevresel verilerle bütünleşik mekânsal organizasyonlarıyla sürdürülebilir tasarım açısından dikkat çekici örnekler sunmaktadır. Bu araştırmada, İran geleneksel çöl mimarisinde geliştirilen sürdürülebilir iklimsel tasarım stratejileri tektonik bağlamda incelenmiş ve bu stratejilerin çağdaş mimarlık örneklerinde nasıl yeniden yorumlandığı değerlendirilmiştir. Çalışmada sürdürülebilirlik, tektonik ve İran çöl mimarisi kavramları kuramsal olarak ele alınmış ve pasif iklimlendirme yöntemleri analiz edilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi kapsamında vaka çalışması ve tematik analiz yaklaşımıyla yürütülmüştür. Katar Üniversitesi, Masdar Şehri ve Tahran Modern Sanatlar Müzesi (TMoCA) örnekleri sürdürülebilirlik ve tektonik kriterleri doğrultusunda incelenmiştir. Araştırma sonuçları, İran çöl mimarisine ait iklimsel tasarım stratejilerinin çağdaş mimarlıkta farklı biçimlerde yeniden yorumlandığını ve bu stratejilerin çevresel performansın yanı sıra mekânsal deneyim, kültürel süreklilik ve tektonik ifade açısından da önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Çalışma, geleneksel mimari bilginin günümüz sürdürülebilir ve iklime duyarlı tasarım yaklaşımları için önemli bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, the increasing impacts of climate change, energy consumption, and environmental problems have enhanced the importance of sustainable architectural approaches. In this context, traditional architectural knowledge and climate-responsive design strategies are considered valuable references for contemporary architecture. Iranian traditional desert architecture offers remarkable examples of sustainable design through passive climate control systems, the use of local materials, and spatial organizations integrated with environmental conditions. This study examines the sustainable climatic design strategies developed in traditional Iranian desert architecture within a tectonic framework and evaluates how these strategies have been reinterpreted in contemporary architectural examples. The concepts of sustainability, tectonics, and Iranian desert architecture were discussed theoretically, and passive climate-responsive design methods were analyzed. The research was conducted using a qualitative research methodology based on case study and thematic analysis approaches. Katar Üniversitesi, Masdar Şehri, and the Tahran Museum of Contemporary Art (TMoCA) were examined according to sustainability and tectonic criteria. The findings reveal that the climatic design strategies of Iranian desert architecture have been reinterpreted in various ways within contemporary architecture. These strategies contribute not only to environmental performance but also to spatial experience, cultural continuity, and tectonic expression. The study concludes that traditional architectural knowledge constitutes an important resource for contemporary sustainable and climate-responsive design approaches.
Benzer Tezler
- Sıcak-kuru iklim geleneksel konutlarında iklime duyarlı tasarım
Climate-sensitive design in traditional hot-dry climate housings
LADAN SOJOUDIHASSANLOUEI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. ALIM SELİN MUTDOĞAN
- Enerji depolama için grafen tabanlı üç boyutlu elektrot malzeme uygulamaları
Graphene-based three-dimensional electrode material applications for energy storage
DENİZ KURUAHMET
Doktora
Türkçe
2023
EnerjiSakarya ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET OĞUZ GÜLER
- İran ve Ortadoğu ülkelerinde görülen (badgir- rüzgar kulelerinin) mimari açıdan incelenmesi
Architectural examination of (badgir-wind towers) seen in Iran and Middle East countries
NAZLI NEJADI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SEDES
- Türk mimarisinde kervansarayların gelişimi: Orta Asya ve İran'da kervansaray mimarisi
The development of caravanserais in the Turkish architecture: Caravanserai architecture in Central Asia and Iran
ATANUR KAYA
Doktora
Türkçe
2025
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. JALE ÖZLEM OKTAY ÇEREZCİ
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE