Yoğun bakım hemşirelerinde ahlaki sıkıntı ve merhamet yorgunluğunun yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlar üzerine etkisi
The effect of moral distress and compassion fatigue on attitudes and behaviors toward end-of- life care among intensive care nurses
- Tez No: 1025147
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKİME ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ahlaki sıkıntı, Merhamet yorgunluğu, Yaşam sonu bakım, Yoğun bakım, Yoğun bakım hemşiresi, Compassion Fatigue, End-of-Life Care, Intensive Care, Intensive Care Nurse, Moral Distress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma yoğun bakım hemşirelerinde ahlaki sıkıntı ve merhamet yorgunluğunun yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlar üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Battalgazi Devlet Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde çalışan 209 hemşire, örneklemini ise power analizi sonucunda belirlenen 119 hemşire oluşturdu. Araştırma 132 hemşirenin katılımı ile tamamlandı. Veriler Hemşire Tanıtım Formu, Yoğun Bakım Ahlaki Sıkıntı Ölçeği, Merhamet Yorgunluğu-Kısa Ölçeği ve Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin ahlaki sıkıntı toplam puan ortalaması 98,76±34,28, merhamet yorgunluğu toplam puan ortalaması 78,67±23,52 olarak bulundu. Ahlaki sıkıntı ile merhamet yorgunluğu arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki saptandı (r=0,570; p<0,001). Merhamet yorgunluğunun yaşam sonu bakıma yönelik tutumu (β=-0,298; p=0,004) ve davranışı (β=-0,298; p=0,003) negatif yönde ve anlamlı olarak yordadığı belirlendi. Yapısal eşitlik modelinde ahlaki sıkıntının merhamet yorgunluğunu artırdığı (β=0,570; p<0,001), merhamet yorgunluğunun ise yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları olumsuz etkilediği saptandı. Sonuç: Araştırmada ahlaki sıkıntının merhamet yorgunluğunu artırdığı, artan merhamet yorgunluğunun ise yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarını olumsuz etkilediği belirlendi. Yoğun bakım hemşirelerine yönelik etik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, merhamet yorgunluğunu azaltmaya yönelik programların uygulanması ve yaşam sonu bakım konusunda eğitimlerin artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the effect of moral distress and compassion fatigue on attitudes and behaviors toward end-of-life care among intensive care nurses. Material and Method: This descriptive and correlational study was conducted among nurses working in the intensive care units of Battalgazi State Hospital. The population of the study consisted of 209 nurses, and the sample size was determined as 119 nurses based on power analysis. The study was completed with the participation of 132 nurses. Data were collected using the Nurse Information Form, Intensive Care Unit Moral Distress Scale, Compassion Fatigue Short Scale, and Intensive Care Nurses' Attitudes and Behaviors Toward End-of-Life Care Scale. Descriptive statistics, correlation analysis, multiple linear regression analysis, and structural equation modeling were used for data analysis. Results: The mean total moral distress score of the nurses was 98.76±34.28, and the mean total compassion fatigue score was 78.67±23.52. A positive and moderate significant relationship was found between moral distress and compassion fatigue (r=0.570, p<0.001). Compassion fatigue was found to be a significant negative predictor of attitudes (β=-0.298, p=0.004) and behaviors (β=-0.298, p=0.003) toward end-of-life care. Structural equation modeling revealed that moral distress increased compassion fatigue (β=0.570, p<0.001), whereas compassion fatigue negatively affected attitudes and behaviors toward end-of-life care. Conclusion: The findings demonstrated that moral distress increased compassion fatigue, and increased compassion fatigue negatively affected nurses' attitudes and behaviors toward end-of-life care. Strengthening ethical support mechanisms, implementing interventions to reduce compassion fatigue, and increasing educational programs related to end-of-life care are recommended for intensive care nurses.
Benzer Tezler
- YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNDE ETİK KARAR VERME VE AHLAKİ SIKINTI DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
AN INVESTIGATION INTO THE RELATIONSHIP BETWEEN ETHICAL DECISION MAKING AND LEVELS OF MORAL DISTRESS AMONG NURSES IN INTENSIVE CARE UNITS
SEMRA ŞAHİN
- Yoğun bakım hemşirelerinin yaşadığı ahlaki sıkıntı durumunun iş doyumu ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisi
The effect of moral distress experienced by intensive care unit nurses on job satisfaction and turnover intent
ÖZLEM ŞEKO
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİYE YILDIRIM
- Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin sahip olduğu hemşirelik imajının ahlaki sıkıntı düzeylerine etkisi
The effect of nursing image on nursing levels of nursesworking in intensive care units
CEMİLE BİÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
- Pediatri hemşireleri için moral distres revize-ölçeği Türkçe formunun geçerlik güvenirlik çalışması
Thvalidity reliability study of the morale distress revised-scale Turkish form for pediatric nurses
MUSTAFA SABRİ KOVANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE ATLI ÖZBAŞ
- Yoğun bakım hemşirelerinin etkisiz uygulamalara ilişkin tutumu ve ahlaki sıkıntı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between intensive care nurses' attitude towards futile treatments and the level of moral distress
GÖKÇE NUR TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÖZDEN