Borç tuzağı diplomasisi bağlamında Çin'in Orta Asya politikaları
China's Central Asia policies in the context of debt trap diplomacy
- Tez No: 1025148
- Danışmanlar: PROF. DR. FAHRİ TÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Kazakistan, Kırgızistan, Orta Asya, Tacikistan, Türkmenistan, Çin, Özbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Central Asia, Tajikistan, Turkmenistan, China, Uzbekistan
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çin Halk Cumhuriyeti, uluslararası sistemde hegemon güç olma yolunda hızla ilerlerken, izlediği politikalar nedeniyle sıkça eleştirilmektedir. Bunun sebebi ise Pekin yönetiminin uyguladığı borç tuzağı diplomasisidir. Çin'in, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında yer alan ülkelere verdiği finansal destek devasa boyutlara ulaşmıştır. Böylelikle Çin, diğer kredi kuruluşlarını geride bırakarak dünyanın en büyük alacaklısı konumuna gelmiştir. Bu çalışmada, Çin'in dış yardımlarını nasıl planladığı ve bunların Orta Asya politikalarına nasıl yansıdığı ele alınmıştır. Bu minvalde elinizde tutmuş olduğunuz bu tezde, borç tuzağı diplomasisi bağlamında Çin'in Orta Asya politikaları, aşağıdaki sorular çerçevesinde aydınlatılmaktadır: Çin, ülkeleri borçlandırarak onları tahakküm altına almayı mı amaçlamaktadır? Çin, Orta Asya ülkelerine neden borç vermektedir? Çin'in sağladığı finansal yardımlar neden borç tuzağı olarak değerlendirilmektedir? Krediler hangi şartlar altında verilmektedir? Diğer uluslararası kuruluşlar ve ülkelerle karşılaştırıldığında, Çin'i borç arayan ülkeler açısından cazip kılan unsurlar nelerdir? Kredilerin geri ödemeleri hangi şartlara bağlanmıştır? Söz konusu borçlar, Orta Asya ülkelerini ne dereceye kadar siyasi tahakküm altına alma potansiyeli taşımaktadır? İzlenen borç tuzağı diplomasisi yeni sömürgecilik olarak değerlendirilebilir mi? Yukarıdaki sorularla ilişkili olarak çalışmanın hipotezleri ise“Çin, gelişmekte olan ülkelere yardım adı altında krediler kullandırarak, onlar üzerinde siyasal ve ekonomik tahakküm oluşturmaktadır”;“Pekin yönetimi, söz konusu ülkelerin ağır şartlar altında imzaladıkları anlaşmaları, kendi siyasi amaçlarına uygun şekilde yorumlamaktadır”ve“Çin, nüfuzunu artırmak için yeni sömürgeci araçlara (dış yardımlar, altyapı projeleri, özel ekonomik bölgeler vb.) başvuran bir aktördür.”şeklinde ortaya konmuştur. Bu çalışmada Orta Asya ülkeleri, Çin'e olan dış borçları bağlamında bir çözümlemeye tabi tutularak bu durumun, söz konusu devletleri nasıl bir siyasi ve ekonomik bağımlılığa sürüklediği tespit edilmiştir. Bu tez, Çin'in verdiği borçların, mevzubahis ülkelerde ileri düzeyde bir bağımlılığa yol açtığını gözler önüne sererek okuyucuya farklı bir bakış açısı sunmuştur. Bu çalışmanın önemi, Çin'in borç tuzağı diplomasisinin Orta Asya ülkeleri örneğinde açıklanmak istenmesinden kaynaklanmaktadır. Diğer yandan bu tez, Çinlilerin, Orta Asya ülkelerinde izledikleri borç tuzağı diplomasisini aydınlatarak hem uluslararası ilişkiler disiplinine hem de bölge araştırmalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The People's Republic of China is rapidly advancing towards becoming a hegemonic power within the international system, yet it is frequently criticized for its policies. The underlying reason is the debt-trap diplomacy by the Beijing government. The financial support provided by China to countries participating in the Belt and Road Initiative has reached enormous proportions. As a result, China has become the world's largest creditor overtaking other credit institutions. This study examines how China plans its foreign aid and how this is reflected in its policies towards Central Asia. China's policies towards Central Asia are examined in the context of“debt trap diplomacy”through questions such as: Does China aim to bring these countries under its control by saddling them with debt? Why does China lend money to Central Asian countries? Why is the financial aid provided by China regarded as a debt trap? What are the conditions to be granted loan? What makes China an attractive option for countries seeking loans when compared to other international organizations and countries? What conditions apply to loan repayments? To what extent do these debts have the potential to bring the Central Asian countries under political control? Can this“debt trap diplomacy”be regarded as neo-colonialism? In relation to these questions, the hypotheses of the study are as follows:“China is exerting political and economic control over developing countries by granting them loans under the guise of aid”;“The Beijing government interprets the agreements signed by these countries under difficult conditions in a manner that serves its own political objectives”and“China is an actor that resorts to new neo-colonialist tools (foreign aid, infrastructure projects, special economic zones, etc.) to expand its influence.”In this study, the Central Asian countries were analyzed in the context of their external debt to China, and the extent to which this situation drives these states into political and economic dependence was examined. This study offers the reader a different perspective by demonstrating that the loans provided by China have led to a high degree of dependency in the countries in question. The significance of this study lies in its aim to examine China's“debt trap diplomacy”through the examples of Central Asian countries. Furthermore, it makes a significant contribution to both the discipline of international relations and regional studies by shedding light on the“debt trap diplomacy”pursued by China in Central Asian countries.
Benzer Tezler
- Siyasi coğrafya açısından kuşak ve yol girişimi: Orta koridor kapsamında Türkiye'nin rolü
Belt and road initiative in terms of political geography: Türkiye's role in the scope of the middle corridor
ZEHRA DURUKAN
- Kuşak Yol Projesi'nin Türkiye ticareti bağlamında farklı sektörler açısından fırsat algısının değerlendirilmesi
Evaluation of the opportunity perception of the Belt Road project in terms of different sectors in the contex of Turkish trade
FİGEN FANSA DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeİnönü ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ALTAY
- Çin'in yumuşak güç stratejisi çerçevesinde Bir Kuşak Bir Yol Projesi: Afrika örneği
One Belt One Road Project within the framework of China's soft power strategy: The case of Africa
MERVE AKYAZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul Gelişim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ ÇİLLİLER
- Çin'in küreselleşmesinde kuşak ve yol girişimi ve Türkiye-Çin ilişkilerine muhtemel etkileri
Belt and Road Initiative in China's globalization and its possible effects on Turkey-China relations
GÜLŞAH DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜRREŞİT CELİL KARLUK
- Türkiye ve Çin ilişkileri kapsamında bir kuşak bir yol projesi: Bibliyometrik analiz
One belt one road project within the scope of Turkey-China relatıons: Bibliometric analysis
SERAY KİRİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABRİ ÖZ