Yaşlılık dönemi ölüm olgusu ve dini hayatın insan psikolojisine etkisi
The phenomenon of death in old age and the impact of religious life on human psychology
- Tez No: 1025161
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TİKİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, yaşlılık döneminde din ve ölüm olgusunun bireyler tarafından nasıl anlamlandırıldığını ve dini inanç ile pratiklerin ölüm düşüncesi, ölüm kaygısı ve yaşamı anlamlandırma süreçleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma deseninde yürütülmüş olup, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak 63–83 yaş aralığında yer alan 16 katılımcıdan veri toplanmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, yaşlılık döneminin katılımcılar tarafından yalnızca fiziksel gerileme ve bağımlılık süreci olarak değil; aynı zamanda muhasebe, olgunlaşma ve ahiret hazırlık dönemi olarak algılandığını göstermektedir. Katılımcılar, ölümü büyük ölçüde bir yok oluş olarak değil, dünya hayatından ahiret hayatına geçiş şeklinde anlamlandırmaktadır. Ölüm düşüncesi, bazı katılımcılarda korku ve endişe uyandırsa da dini inançlar bu duyguların kontrol altına alınmasında ve anlamlandırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Yaş ilerledikçe ölüm farkındalığının arttığı; ancak bu artışın yoğun bir kaygıdan ziyade kabullenme, hazırlık ve manevi yönelme şeklinde ortaya çıktığı belirlenmiştir. Dua, ibadet, Kur'an okuma ve dini sohbet gibi pratiklerin yaşlılık döneminde daha merkezi bir konuma geldiği ve bu pratiklerin bireylerin ölüm düşüncesini sakinleştirici ve düzenleyici bir işleve sahip olduğu görülmüştür. Dini inançların hastalık, kayıp ve yaşam zorlukları karşısında sabır, tevekkül ve metanet duygularını güçlendirdiği; günlük davranışlar ve sosyal ilişkiler üzerinde ahlaki bir çerçeve sunduğu tespit edilmiştir. Yaşlılık döneminde din ve ölüm olgusunun birbirini karşılıklı olarak etkileyen ve anlamlandırma süreçlerini derinleştiren temel unsurlar olduğu söylenebilir. Dini inançlar, yaşlı bireylerin ölümle yüzleşmelerini kolaylaştırarak ruhsal iyilik hâllerini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine how individuals interpret the concept of religion and death in old age and the impact of religious beliefs and practices on thoughts of death, death anxiety, and the processes of understanding life. The research was conducted using a qualitative research design, and data was collected from 16 participants aged 63–83 using a semi-structured interview technique. The obtained data was analyzed using thematic analysis. The research findings show that the period of old age is perceived by the participants not only as a period of physical decline and dependence, but also as a period of accounting, maturation, and preparation for the afterlife. Participants largely understand death not as an annihilation, but as a transition from worldly life to the afterlife. Although the thought of death evokes fear and anxiety in some participants, religious beliefs play an important role in controlling and understanding these feelings. As age progresses, awareness of death increases; However, it has been determined that this increase manifests itself not as intense anxiety, but rather as acceptance, preparation, and spiritual orientation. Practices such as prayer, worship, Quran recitation, and religious discussions have been found to occupy a more central position in old age, and these practices have a calming and regulating function in individuals' thoughts of death. Furthermore, it has been determined that religious beliefs strengthen feelings of patience, resignation, and fortitude in the face of illness, loss, and life's difficulties; and provide a moral framework for daily behaviors and social relationships. It can be said that religion and the phenomenon of death are fundamental elements that mutually influence each other and deepen the processes of meaning-making in old age. Religious beliefs support the spiritual well-being of elderly individuals by facilitating their confrontation with death.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Yaşlı bireylerdeki ölüm kaygısı düzeyinin çeşitli benlik ve kimlik değişkenleri ile ilgisi
The relationship between level of death anxiety and various self and identity variables in elderly people
AYŞE BEKTAŞOĞLU ÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
- Recurrent themes, motifs and patterns in Shakespeare's romances
Shakespeare'in romanslarında yinelenen izlek, örge ve örüntüler
FİSUN ELÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1992
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL YÜKSEL
- Erişkin bireylerde yaşlılık dönemi korkusu ve ölüm kaygısının incelenmesi
Examination of fear of aging and death anxiety in adults
EBRU AKKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN