Şerbetlerin miksoloji sanatı ile modernize edilmesine yönelik bir uygulama
An application for modernizing sherbets through the art of mixology
- Tez No: 1025426
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS YÖNET EREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Turizm Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, geleneksel Türk şerbetlerinin modern miksoloji teknikleri ve füzyon mutfağı yaklaşımı çerçevesinde yeniden yorumlanabilirliği incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, Türk içecek kültürünün önemli unsurlarından olan şerbetlerin çağdaş gastronomi anlayışına uygun biçimde yeniden tasarlanarak yenilikçi mocktaillere dönüştürülmesi, geliştirilen ürünlerin duyusal özelliklerinin değerlendirilmesi ve gastronomi sektöründeki uygulanabilirliğinin ortaya konulmasıdır. Çalışma kapsamında Türk mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan sirkencübin, demirhindi, gül ve reyhan şerbetleri seçilmiş ve modern miksoloji teknikleri kullanılarak sırasıyla Bâl-ı Sırr, Altın Çağ, Hilyye ve Rayiha isimli dört farklı mocktail geliştirilmiştir. Ürün geliştirme sürecinde füzyon mutfağının kültürler arası füzyon, kültür içi füzyon ve teknik/format bazlı füzyon yaklaşımlarından yararlanılmış; geleneksel içeceklerin çağdaş içecek formatlarıyla bütünleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada duyusal analiz yöntemi kullanılmıştır. İlk aşamada, yiyecek-içecek sektöründe deneyime sahip 30 yarı eğitilmiş panelist ile sıralama testi gerçekleştirilmiş ve geliştirilen mocktailler görünüş, koku, doku ve tat kriterleri açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Rayiha mocktaili 4,82 ortalama puan ile en yüksek duyusal performansa ulaşmıştır. Rayiha'yı sırasıyla Hilyye (4,29), Bâl-ı Sırr (3,81) ve Altın Çağ (3,58) takip etmiştir. İkinci aşamada ise en yüksek puanı alan Rayiha mocktaili, 80 kişiden oluşan eğitilmemiş tüketici grubuna sunularak beğeni testine tabi tutulmuştur. Tüketici değerlendirmeleri sonucunda ürünün yüksek düzeyde kabul gördüğü ve katılımcıların büyük çoğunluğunun ürünü menülerde görmek istediği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda geleneksel Türk şerbetlerinin modern miksoloji uygulamalarına uyarlanabileceği, duyusal açıdan kabul gören yenilikçi mocktaillere dönüştürülebileceği ve gastronomi sektöründe uygulanabilir alternatifler oluşturabileceği belirlenmiştir. Çalışma, Türk şerbet kültürünü modern miksoloji ile ilişkilendirerek alkolsüz içecek literatürüne katkı sunmakta ve geleneksel içeceklerin çağdaş gastronomi içerisinde yeniden değerlendirilmesine yönelik özgün bir model önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the potential for reinterpreting traditional Turkish sherbet within the framework of modern mixology techniques and the fusion cuisine approach. The primary objective of the study is to redesign sherbet—a key element of Turkish beverage culture—in a manner consistent with contemporary gastronomic principles, transforming it into innovative mocktails; to evaluate the sensory characteristics of the developed products; and to demonstrate their applicability in the gastronomy sector. As part of this study, sirkencübin, tamarind, rose, and basil syrups—which hold an important place in Turkish culinary culture—were selected, and four different mocktails named Bâl-ı Sırr, Altın Çağ, Hilyye, and Rayiha were developed using modern mixology techniques. The product development process drew upon the intercultural, intracultural, and technical/format-based approaches of fusion cuisine, with the aim of integrating traditional beverages with contemporary beverage formats. The study employed a sensory analysis method. In the first phase, a ranking test was conducted with 30 semi-trained panelists who had experience in the food and beverage industry, and the mocktails developed were evaluated based on appearance, aroma, texture, and taste. According to the results, the Rayiha mocktail achieved the highest sensory performance with an average score of 4.82. Rayiha was followed, in order, by Hilyye (4.29), Bâl-ı Sırr (3.81), and Altın Çağ (3.58). In the second phase, the Rayiha mocktail—which received the highest score—was presented to a group of 80 untrained consumers and subjected to a preference test. Consumer evaluations revealed that the product was very well received and that the vast majority of participants wanted to see it on the menus. The research concluded that traditional Turkish sherbet can be adapted to modern mixology practices, transformed into innovative mocktails that are sensorially appealing, and serve as viable alternatives in the gastronomy sector. By linking Turkish sherbet culture with modern mixology, this study contributes to the literature on non-alcoholic beverages and proposes an original model for the reevaluation of traditional beverages within contemporary gastronomy.
Benzer Tezler
- Bursa Arkeoloji Müzesi'nde yer alan hayvan figürlü sikkeler
Animal figures coins in Bursa Archaeology Museum
İBRAHİM TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiBursa Uludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA ŞAHİN
- Dinsel inanışlar ve mitolojik unsurlar açısından şeytan algısı
Perception of the devil in terms of religious beliefs and mythological factors
HÜNKAR DURMUŞ
Doktora
Türkçe
2022
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN TOPRAK
PROF. DR. HÜSEYİN AYDIN
- Tarihsel süreçte türk mutfağında yer alan şerbetlerin değerlendirilmesi ve inovasyonu
Review and innovation of şerbets in turkish cuisine in the historical period
FİKRİYE OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıPamukkale ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ÇEKAL
- Şeker üretim sürecinde şerbetlerdeki şeker dışı maddelerin iletkenlik ve gravimetrik yöntemle tayini
The analysis of materials in juices in sugar production by gravimetric and conductometric methods
HALİME ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kimya MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMAT GÜLCE
- Kültürel özellikleriyle beş Osmanlı şerbetinin araştırılması, farklı tatlandırıcılarla hazırlanarak duyusal ve antioksidan özelliklerinin incelenmesi
Researhing on five Ottoman sherbets with their cultural characteristic, examination of sensory and antioxidant properties by preparing with different sweeteners
SEMRAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Okan ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY GÖK