Afet yönetiminde örgütsel stres ve tükenmişliğin performans ve verimlilik üzerindeki etkisi
The effect of organizational stress and burnout on performance and productivity in disaster management
- Tez No: 1025425
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL ÖKTEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Çalışan performansı, Örgütsel tükenmişlik, Örgütsel verimlilik, İş stresi, Employee performance, Organizational burnout, Organizational productivity, Job stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, afet ve acil durum yönetiminde görev yapan çalışanlarda algılanan örgütsel stres ve işe bağlı tükenmişlik düzeylerini incelemekte ve bu değişkenlerin performans ve verimlilik karşıtı iş davranışlarıyla ilişkisini analiz etmektedir. Araştırma, stresin üretkenlik karşıtı iş davranışları ve çalışan performansı üzerindeki etkisinin, tükenmişlik aracılığıyla nasıl ortaya çıktığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nicel yönteme dayalı olarak yürütülmüş ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) merkez ve 81 il taşra teşkilatında görev yapan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan meslek elemanları oluşturmaktadır. Veriler, örgütsel stres, işe bağlı tükenmişlik ile performans ve verimlilik karşıtı iş davranışlarını ölçmeye yönelik ölçekler aracılığıyla toplanmış, ilişkisel ve betimsel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, afet çalışanlarında algılanan örgütsel stres düzeylerinin orta-yüksek aralıkta seyrettiğini ve stresin işe bağlı tükenmişliği anlamlı düzeyde artırdığını göstermektedir. Ayrıca tükenmişliğin; işe gitmede isteksizlik, iş yavaşlatma, sorumluluktan kaçınma, devamsızlık ve hata sıklığında artış gibi performans ve üretkenlik azalmasına işaret eden iş davranışlarıyla anlamlı biçimde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bulgular, tükenmişliğin stres ile performans ve verimlilik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide aracı bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, afet ve acil durum yönetiminde örgütsel stres kaynaklarının azaltılmasına yönelik örgütsel düzenlemelerin gerçekleştirilmesi ve tükenmişliği önleyici kurumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir
Özet (Çeviri)
This study examines perceived organizational stress and job burnout among employees working in disaster and emergency management and investigates their relationship with counterproductive work behaviors. The study specifically aims to explain how the effect of stress on performance-related work behaviors is manifested through job burnout. The research was conducted using a quantitative approach and a correlational survey design. The working group consisted of professional staff working at the Disaster and Emergency Management Authority (AFAD) headquarters and its 81 provincial branches who voluntarily participated in the study. Data were collected using validated scales measuring organizational stress, job burnout, and counterproductive work behaviors, and were analyzed using descriptive and correlational statistical methods. The findings indicate that perceived organizational stress levels among disaster workers range from moderate to high and that stress significantly increases job burnout. Furthermore, job burnout was found to be significantly associated with work behaviors indicating decreased performance, including reluctance to attend work, work slowdowns, avoidance of responsibility, absenteeism, and increased error frequency. The results further demonstrate that burnout plays a mediating role in the relationship between organizational stress and performance and productivity-diminishing work behaviors. Based on the findings, the study suggests that organizational arrangements aimed at reducing sources of stress in disaster and emergency management should be implemented and that institutional support mechanisms to prevent job burnout should be strengthened
Benzer Tezler
- 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında hemşirelerin psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi
Investigation of psychological resilance and secondary traumatic stress levels of nurses after the 2023 Kahramanmaraş earthquake
ÖZLEM TUNCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN BULUT
- Örgütsel yetkinlik ve yönetici nezaketsizliğinin psikolojik çıktılar üzerindeki etkileri: Sosyal ortamda gelişmeleri kaçırma korkusunun düzenleyici rolü
The effects of organizational competency and supervisor incivility on psychological outcomes: The moderating role of the fear of missing out
TUGAY ÖNEY
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKİ ÖZGENER
- Afet yönetiminde kritik başarı faktörlerini belirlemek için analitik hiyerarşi prosesi ve metin madenciliği destekli bir model önerisi
Proposal of an analytical hierarchy process and text mining supported model to determine critical success factors in disaster
YASEMİN KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM CEBECİ
- Örgütsel dengelenimde otopoyiyetik yaklaşım ve okul müdürlerine göre okulların otopoyiyezliği
Autopoietic approach in organizational homeostasis and schools' autopoiesis according to school principals
CİHAN MANSUROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
- Kentsel afet risklerine yönelik zarar azaltma stratejilerinin geliştirilmesi
Development of damage reduction strategies in urban disaster risk
GÜLAY AŞIKOĞLU ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2009
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇINAR ATAY