Eski Türk inancı ve Şintoizm'in ateş kültü açısından karşılaştırılması
The comparison of the fire cult in ancient Turkic belief and Shintoism
- Tez No: 1025438
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ŞENAVCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Tarih, Din, Folklore, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Şintoizm, Shintoism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, tabiat kültleri bağlamında eski Türk inancı ve Şintoizm'i“ateş kültü”fenomenolojisi üzerinden karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Çalışmanın temel amacı Türk ve Japon inanç sistemlerinde ateş ve ocak kavramlarına atfedilen sembolik, teolojik ve sosyo-kültürel anlamları ortaya koymak, bu unsurların mitolojideki, halk inanışlarındaki, geçiş dönemi ritüellerindeki, tören ve bayramlardaki yansımalarının benzerlik ve farklılıklarını analiz etmektir. Her iki inanç sisteminin de animist ve şamanist ortak paydalarda birleştiğini gösteren çalışma; ateşin yalnızca fiziksel, yakıcı ve yıkıcı bir doğa unsuru olmadığını, aynı zamanda maddi manevi arındırıcı, şifa verici, koruyucu, canlılık verici, aile birliğini, bereketi ve soyun devamlılığını temsil eden kutsal bir güç olarak konumlandırıldığını göstermeyi hedeflemektedir. Bulgular, her iki inanç sisteminde ateş kültünün, ritüeller ve inanışlar bakımından birbirine paralel uygulamalar ürettiğini göstermektedir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, coğrafi farklılığa rağmen her iki inanç sisteminde ateşin arındırma, koruma ve bereket sağlama gibi temel işlevleri aynı sembolik arka planla koruduğu, ritüelistik uygulamaların ise toplumsal yapılara bağlı olarak özgün formlar kazandığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the ancient Turkic belief system and Shintoism within the context of nature cults through a comparative perspective based on the phenomenology of the“fire cult.”The primary aim of the study is to reveal the symbolic, theological, and socio-cultural meanings attributed to the concepts of fire and hearth in Turkish and Japanese belief systems, and to analyze the similarities and differences in the reflections of these elements within mythology, folk beliefs, rites of passage, ceremonies, and festivals. The study demonstrates that both belief systems converge on common animistic and shamanistic foundations and aims to show that fire is not merely a physical, burning, and destructive element of nature, but also a sacred force representing material and spiritual purification, healing, protection, vitality, family unity, prosperity, and the continuity of lineage. The findings indicate that the fire cult in both belief systems has produced parallel practices in terms of rituals and beliefs. As a result of the evaluations conducted, it has been determined that despite geographical differences, fire has preserved the same symbolic background and fundamental functions such as purification, protection, and the provision of prosperity in both belief systems, while ritualistic practices have acquired distinctive forms depending on social structures.
Benzer Tezler
- Türk ve Japon kültürünün temelinde iki inanış: Gök Tanrı ve Şintoizm
Two belief systems at the core of Turkic and Japanese culture: The Sky God religion and Shintoism
BUKET DURDU
- Eski Türk inancı Şamanizm'de atın yeri ve önemi
The place and importance of the horse in ancient Turkish belief Shamanism
YASİN MEHMET SAYLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER TÜRKMEN
- Taraklı ve Göynük çevresinde eski Türk inançlarının izleri
Traces of old Turkish beliefs in Taraklı-Göynük and their surroundings
HALİL İBRAHİM YAVUZ
- Elazığ folklorunda eski Türk inanışlarının izleri
The clues of old Turkish beliefs in Elazığ folklore
BURCU SERTKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Halk Bilimi (Folklor)Fırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESMA ŞİMŞEK
- Eski Türk inancında doğa algısı ve Türk-İslam toplumuna yansımaları
Perception of nature in old Turkish faith and its reflections on Turkish-Islamic society
OĞUZHAN BALABAN