Geri Dön

Gökbayrak Dergisi'ne göre Doğu Türkistan davası

The East Turkestan cause according to Gökbayrak Magazine

  1. Tez No: 1025453
  2. Yazar: GÜLAY BÜKEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TEKİN TUNCER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Gökbayrak Dergisi'nde Doğu Türkistan söyleminin nasıl inşa edildiğini inceleyerek derginin Türk milliyetçiliği ile İslamî motifler tarafından şekillenen bağımsızlık mücadelesini nasıl konumlandırdığını analiz etmektedir. İnceleme, tarihî hafıza, şahadet söylemi, Çin'in“kızıl emperyalizm”tasviri ve ulusal kimlik unsurları ekseninde Doğu Türkistan davasının ideolojik temellerini ve motivasyon kaynaklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Yöntem olarak, derginin ilgili sayılarının içerik analizi yapılmış; tarihî figürler, olaylar ve kavramlar tematik olarak incelenmiştir. Analiz, derginin Doğu Türkistan'ı dinî ve millî bir vecibe olarak sunduğunu göstermektedir. Tarihî hafıza ve şahadet söyleminde cihat ve mücahitlik ön plana çıkmakta; Osman Batur, Canım Han, Mesut Sabri Baykuzu, İsa Yusuf Alptekin, Yakup Han, Barat Hacı, Alihan Töre ve Mehmet Emin Buğra gibi figürler fedakârlık ve yılmazlık simgeleri olarak betimlenmektedir. Şehitlik mertebesi, hatim, mevlit ve dua etkinlikleriyle kolektif hafızayı pekiştirmekte ve dinî motivasyonu güçlendirmektedir. Dergide Çin,“sarı tehlike”veya“kızıl emperyalizm”olarak tasvir edilmekte; işgal sonrası uygulanan politikalar toprak hazineleştirmesi, milliyetçi tasfiyeleri, kitlesel tutuklamalar ve idamlar, katliamlar, zorunlu nüfus kontrolü ve ekonomik sömürü etnik temizlik ve asimilasyon stratejileri olarak ele alınmaktadır. Millî kimlik unsurları vatan, tarih, dil ve din ekseninde işlenmekte; dil ve dinî uygulamalardaki baskılar, kültürel ve dinî direnişin simgeleri olarak sunulmaktadır. Sonuç olarak, Gökbayrak Dergisi'ne göre Doğu Türkistan davası, emperyalist sömürüye karşı tarihî, dinî ve millî bir direniş olarak tanımlanmaktadır. Çalışma, derginin motivasyonel rolünü ortaya koyarken, Doğu Türkistanlıların yayın faaliyetlerinin karşılaştırmalı analizi ve uluslararası desteğin güçlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Güncel bağlamda, Birleşmiş Milletler (BM), Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Amnesty International raporları Çin'in Uygurlara yönelik baskı ve soykırım niteliği taşıyan uygulamalarını doğrulamakta; ETGE (Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti) ve Campaign for Uyghurs gibi platformlar direnişi sürdürmektedir. Bu tez, Doğu Türkistan davasının ideolojik söylemini açıklayarak akademik literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Özet (Çeviri)

This study analyzes how the discourse on East Turkistan was constructed in Gökbayrak Magazine and examines how the magazine positioned the struggle for independence as shaped by Turkish nationalism and Islamic motifs. The analysis aims to reveal the ideological foundations and motivational sources of the East Turkistan cause through the lenses of historical memory, the discourse of martyrdom, the portrayal of China as“red imperialism,”and elements of national identity. Methodologically, a content analysis of the relevant issues of the magazine was conducted, and historical figures, events, and concepts were examined thematically. The analysis demonstrates that the magazine presents East Turkistan as a religious and national duty. Within the discourse of historical memory and martyrdom, jihad and mujahid identity are foregrounded, while figures such as Osman Batur, Canım Han, Mesut Sabri Baykuzu, İsa Yusuf Alptekin, Yakup Han, Barat Hacı, Alihan Töre, and Mehmet Emin Buğra are portrayed as symbols of sacrifice and steadfastness. The rank of martyrdom is reinforced through collective memory by means of Quran recitations (hatim), mawlid ceremonies, and prayer gatherings, thereby strengthening religious motivation. In the magazine, China is portrayed as the“Yellow Peril”or“red imperialism.”The policies implemented after the occupation-such as land nationalization, nationalist purges, mass arrests and executions, massacres, coercive population control, and economic exploitation-are framed as strategies of ethnic cleansing and assimilation. Elements of national identity are addressed along the axes of homeland, history, language, and religion, while pressures on linguistic and religious practices are presented as symbols of cultural and religious resistance. In conclusion, according to Gökbayrak Magazine, the East Turkestan cause is defined as a historical, religious, and national resistance against imperialist exploitation. While the study reveals the motivational role of the magazine, it also points to the necessity of a comparative analysis of the publishing activities of East Turkestanis and the strengthening of international support. In the contemporary context, reports by the United Nations (UN), the United States (US), and Amnesty International confirm China's oppressive practices and acts amounting to genocide against the Uyghurs; meanwhile, platforms such as the ETGE (East Turkestan Government in Exile) and Campaign for Uyghurs continue the resistance. This thesis aims to contribute to the academic literature by explaining the ideological discourse of the East Turkestan cause.

Benzer Tezler

  1. Production of hydroxyapatite ceramics

    Hidroksilapatit seramiklerin üretimi

    HAKAN GÖKBAYRAK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1996

    Makine MühendisliğiBoğaziçi Üniversitesi

    PROF.DR. SABRİ ALTINTAŞ

  2. A Nonlinear programming model approach to bank asset an liability management

    Banka aktif pasif yönetimine lineer olmayan bir model yaklaşımı

    HAKAN GÖKBAYRAK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1996

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. ÇAĞLAR GÜVEN

  3. Belediyelerce sunulan kentsel hizmetlerin özelleştirilmesi çerçevesinde taşeronluk ve çalışma ilişkileri üzerine etkileri

    Contracting-out municapal services and its effects on labour relations at municipalities in the process of privatization local services

    ŞENAY GÖKBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Üniversitesi

    DOÇ.DR. GÜLAY TOKSÖZ

  4. Piridinin Allium cepa kök hücrelerinin mitotik indeks ve kromozomları üzerine etkisi

    The Effects of pyridine on mitotic index and chromosomes of Allium cepa root meristem cells

    SEVİM GÖKBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    BiyolojiAnadolu Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ZEYTİNOĞLU

  5. İşçi işveren çatışmalarının çözümünde kazan kazan stratejisi

    Başlık çevirisi yok

    SERHAT GÖKBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. HATİCE ÖZUTKU