Gökbayrak Dergisi'ne göre Doğu Türkistan davası
The East Turkestan cause according to Gökbayrak Magazine
- Tez No: 1025453
- Danışmanlar: PROF. DR. TEKİN TUNCER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Gökbayrak Dergisi'nde Doğu Türkistan söyleminin nasıl inşa edildiğini inceleyerek derginin Türk milliyetçiliği ile İslamî motifler tarafından şekillenen bağımsızlık mücadelesini nasıl konumlandırdığını analiz etmektedir. İnceleme, tarihî hafıza, şahadet söylemi, Çin'in“kızıl emperyalizm”tasviri ve ulusal kimlik unsurları ekseninde Doğu Türkistan davasının ideolojik temellerini ve motivasyon kaynaklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Yöntem olarak, derginin ilgili sayılarının içerik analizi yapılmış; tarihî figürler, olaylar ve kavramlar tematik olarak incelenmiştir. Analiz, derginin Doğu Türkistan'ı dinî ve millî bir vecibe olarak sunduğunu göstermektedir. Tarihî hafıza ve şahadet söyleminde cihat ve mücahitlik ön plana çıkmakta; Osman Batur, Canım Han, Mesut Sabri Baykuzu, İsa Yusuf Alptekin, Yakup Han, Barat Hacı, Alihan Töre ve Mehmet Emin Buğra gibi figürler fedakârlık ve yılmazlık simgeleri olarak betimlenmektedir. Şehitlik mertebesi, hatim, mevlit ve dua etkinlikleriyle kolektif hafızayı pekiştirmekte ve dinî motivasyonu güçlendirmektedir. Dergide Çin,“sarı tehlike”veya“kızıl emperyalizm”olarak tasvir edilmekte; işgal sonrası uygulanan politikalar toprak hazineleştirmesi, milliyetçi tasfiyeleri, kitlesel tutuklamalar ve idamlar, katliamlar, zorunlu nüfus kontrolü ve ekonomik sömürü etnik temizlik ve asimilasyon stratejileri olarak ele alınmaktadır. Millî kimlik unsurları vatan, tarih, dil ve din ekseninde işlenmekte; dil ve dinî uygulamalardaki baskılar, kültürel ve dinî direnişin simgeleri olarak sunulmaktadır. Sonuç olarak, Gökbayrak Dergisi'ne göre Doğu Türkistan davası, emperyalist sömürüye karşı tarihî, dinî ve millî bir direniş olarak tanımlanmaktadır. Çalışma, derginin motivasyonel rolünü ortaya koyarken, Doğu Türkistanlıların yayın faaliyetlerinin karşılaştırmalı analizi ve uluslararası desteğin güçlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Güncel bağlamda, Birleşmiş Milletler (BM), Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Amnesty International raporları Çin'in Uygurlara yönelik baskı ve soykırım niteliği taşıyan uygulamalarını doğrulamakta; ETGE (Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti) ve Campaign for Uyghurs gibi platformlar direnişi sürdürmektedir. Bu tez, Doğu Türkistan davasının ideolojik söylemini açıklayarak akademik literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes how the discourse on East Turkistan was constructed in Gökbayrak Magazine and examines how the magazine positioned the struggle for independence as shaped by Turkish nationalism and Islamic motifs. The analysis aims to reveal the ideological foundations and motivational sources of the East Turkistan cause through the lenses of historical memory, the discourse of martyrdom, the portrayal of China as“red imperialism,”and elements of national identity. Methodologically, a content analysis of the relevant issues of the magazine was conducted, and historical figures, events, and concepts were examined thematically. The analysis demonstrates that the magazine presents East Turkistan as a religious and national duty. Within the discourse of historical memory and martyrdom, jihad and mujahid identity are foregrounded, while figures such as Osman Batur, Canım Han, Mesut Sabri Baykuzu, İsa Yusuf Alptekin, Yakup Han, Barat Hacı, Alihan Töre, and Mehmet Emin Buğra are portrayed as symbols of sacrifice and steadfastness. The rank of martyrdom is reinforced through collective memory by means of Quran recitations (hatim), mawlid ceremonies, and prayer gatherings, thereby strengthening religious motivation. In the magazine, China is portrayed as the“Yellow Peril”or“red imperialism.”The policies implemented after the occupation-such as land nationalization, nationalist purges, mass arrests and executions, massacres, coercive population control, and economic exploitation-are framed as strategies of ethnic cleansing and assimilation. Elements of national identity are addressed along the axes of homeland, history, language, and religion, while pressures on linguistic and religious practices are presented as symbols of cultural and religious resistance. In conclusion, according to Gökbayrak Magazine, the East Turkestan cause is defined as a historical, religious, and national resistance against imperialist exploitation. While the study reveals the motivational role of the magazine, it also points to the necessity of a comparative analysis of the publishing activities of East Turkestanis and the strengthening of international support. In the contemporary context, reports by the United Nations (UN), the United States (US), and Amnesty International confirm China's oppressive practices and acts amounting to genocide against the Uyghurs; meanwhile, platforms such as the ETGE (East Turkestan Government in Exile) and Campaign for Uyghurs continue the resistance. This thesis aims to contribute to the academic literature by explaining the ideological discourse of the East Turkestan cause.
Benzer Tezler
- A Nonlinear programming model approach to bank asset an liability management
Banka aktif pasif yönetimine lineer olmayan bir model yaklaşımı
HAKAN GÖKBAYRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
1996
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ÇAĞLAR GÜVEN
- Belediyelerce sunulan kentsel hizmetlerin özelleştirilmesi çerçevesinde taşeronluk ve çalışma ilişkileri üzerine etkileri
Contracting-out municapal services and its effects on labour relations at municipalities in the process of privatization local services
ŞENAY GÖKBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiDOÇ.DR. GÜLAY TOKSÖZ
- Piridinin Allium cepa kök hücrelerinin mitotik indeks ve kromozomları üzerine etkisi
The Effects of pyridine on mitotic index and chromosomes of Allium cepa root meristem cells
SEVİM GÖKBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
BiyolojiAnadolu ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ZEYTİNOĞLU
- İşçi işveren çatışmalarının çözümünde kazan kazan stratejisi
Başlık çevirisi yok
SERHAT GÖKBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HATİCE ÖZUTKU