Bankalarda sürdürülebilirlik raporlaması, sürdürülebilirlik faaliyetlerinin performansa ve hisse değerlerine etkileri: Türk bankacılık sistemi üzerine bir analiz
Sustainability reporting in banks, effects of sustainability activities on performance and share values: an analysis on the Turkish banking system
- Tez No: 1025501
- Danışmanlar: PROF. DR. KAŞİF BATU TUNAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Sürdürülebilirlik, Banking, Sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilirlik, çevresel, sosyal ve yönetişimsel boyutlarıyla, mevcut ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarının dengeli biçimde karşılanmasını esas alan çok boyutlu bir yaklaşımı ifade etmektedir. Son yıllarda işletmelerin performans değerlendirme süreçlerinde yalnızca finansal göstergelere dayalı yaklaşımların yetersiz kalmasıyla birlikte sürdürülebilirlik odaklı çok boyutlu değerlendirme çerçeveleri önem kazanmıştır. Bu kapsamda bankacılık sektörü, finansal kaynakların tahsisindeki belirleyici rolü nedeniyle sürdürülebilirlik uygulamalarının değerlendirilmesi açısından önemli bir alan oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk bankacılık sisteminde sürdürülebilirlik açıklamalarının son gönüllü raporlama dönemi (2023 yılı) ile Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) uyarınca ilk zorunlu raporlama dönemi (2024 yılı) kapsamında nasıl değiştiğini incelemek ve sürdürülebilirlik açıklama düzeyleri ile finansal performans göstergeleri arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Araştırma kapsamında, Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda işlem gören 10 bankanın ortaya koydukları ESG açıklama düzeyleri ile finansal performans göstergeleri birlikte incelenmiştir. Araştırmada karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiş, bankaların sürdürülebilirlik ve entegre faaliyet raporları içerik analizi yoluyla değerlendirilerek ESG skorları oluşturulmuştur. Oluşturulan ESG skorları ile finansal performans göstergeleri arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, bankaların sürdürülebilirlik açıklama düzeyleri bakımından farklılaştığını ve finansal performans göstergelerinin de banka bazında değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri sonucunda ESG skorları ile muhasebe temelli finansal performans göstergeleri olan aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak kârlılığı (ROE) arasında pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiş; bu ilişkilerin özellikle 2024 yılında güçlenme eğilimi gösterdiği gözlenmiştir. Buna karşılık piyasa temelli göstergeler olan PD/DD ve Tobin's Q ile ESG skorları arasındaki ilişkilerin farklı yönlerde seyrettiği belirlenmiştir. Bulgular, sürdürülebilirlik açıklamalarının finansal performans üzerindeki etkisinin kullanılan performans göstergesine göre farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, Türk bankacılık sektöründe sürdürülebilirlik raporlamasının mevcut durumunu ortaya koyması ve sürdürülebilirlik performansı ile finansal performans arasındaki ilişkiye yönelik ampirik bulgular sunması bakımından literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Sustainability is a multidimensional approach that aims to balance the needs of present and future generations through its environmental, social and governance dimensions. In recent years, sustainability-oriented evaluation frameworks have gained importance as approaches based solely on financial indicators have become insufficient in assessing organizational performance. In this context, the banking sector constitutes an important field for examining sustainability practices due to its decisive role in the allocation of financial resources. The aim of this study is to examine how sustainability disclosures in the Turkish banking sytem changed between the last voluntary reporting period (2023) and the first mandatory reporting period (2024), during which the Turkish Sustainability Reporting Standards (TSRS) became mandatory, and to analyze the relationship between sustainability disclosure levels and financial performance indicators. The study covers ten banks listed on Borsa İstanbul Equity Market. ESG disclosure levels and financial performance indicators of these banks were examined together. A comparative analysis approach was adopted, and ESG scores were developed through content analysis of the banks' sustainability and integrated annual reports. The relationships between ESG scores and financial performance indicators were evaluated using Pearson correlation and linear regression analyses. The findings of the study indicate that banks differ in terms of sustainability disclosure levels and that financial performance indicators also vary from bank to bank. The results of the Pearson correlation and linear regression analyses reveal positive relationships between ESG scores and the accounting-based financial performance indicators, namely Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE), with these relationships exhibiting a stronger tendency in 2024. In contrast, the relationships between ESG scores and the market-based performance indicators, namely the Market-to-Book Ratio (M/B) and Tobin's Q, exhibit different patterns. The findings demonstrate that the effect of sustainability disclosures on financial performance varies depending on the financial performance indicator employed. The study contributes to the literature by presenting empirical evidence on the current state of sustainability reporting in the Turkish banking sector and on the relationship between sustainability performance and financial performance.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilirlik raporlaması ve finansal performans ilişkisi: Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar üzerine bir araştırma
The relationship between sustainability reporting and financial performance: A study on banks operating in Turkey
EDA OPUS
- Küresel sürdürülebilirlik raporlama ilkeleri çerçevesinde finansal olmayan bilgilerin raporlanması: Finansal hizmetler sektörü üzerine bir çalışma
Reporting non-financial information on global sustainability reporting framework: A study on the financial services sector
NİHAL ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeCelal Bayar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAY DEMİREL ARICI
- Sürdürülebilir raporlama çerçeveleri ve sürdürülebilirlik raporlarının kalitesi: BİST sürdürülebilirlik endeksi uygulaması
Sustainable reporting frameworks and the quality of sustainability reports: The application of the BİST sustainability index
ALİ HÜSEYİN
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeMarmara ÜniversitesiMuhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ÇETİN
- Bankacılık sektörü sürdürülebilirlik performans değerlendirmesi: VZA, BWM, WCC yöntemleri ve sezgisel bulanık kümeler ile metodolojik bir çerçeve
Banking sector sustainability performance evaluation: A methodological framework with DEA, BWM, WCC methods and intuitionistic fuzzy sets
BURCU ŞİMŞEK YAĞLI
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ ÖZGÜR DOĞAN
- Kurumsal sürdürülebilirlik raporlarının değerlendirilmesi: 'Türk bankacılık sektöründe sürdürülebilirlik araştırması'
Evaluation of corporate sustainability reports: 'Sustainability research in the Turkish banking sector'
SİBEL KAHRAMAN AK