Duygu odaklı kabul ve kararlılık grup terapisinin obsesif-kompulsif bozukluk belirti şiddetine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of emotion-focused acceptance and commitment group therapy on obsessive-compulsive disorder symptom severity: A randomized controlled trial
- Tez No: 1025547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMRAH KARADERE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, obsesyonu birincil duygusal yaşantıları örten ikincil bir süreç ve kompulsiyonu bu duygulardan kaçınmanın davranışsal biçimi olarak kavramsallaştıran, kabul ve kararlılık terapisi (ACT) temelli özgün bir duygu odaklı grup protokolünün (DOACT) obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) belirti şiddeti üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 01 Ekim 2025–01 Haziran 2026 tarihleri arasında Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nde iki aşamalı olarak yürütülmüştür. Birinci aşamada, DSM-5 tanı ölçütlerine göre OKB tanısı alan ve dahil edilme ölçütlerini karşılayan 9 hasta ile protokolün uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla tek kollu bir fizibilite çalışması (10 oturum) gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada, 17 hasta kapalı zarf yöntemiyle DOACT grubu (n=8) veya yönlendirici olmayan destekleyici terapi grubuna (aktif kontrol; n=9) randomize edilerek 12 oturumluk, tek kör, paralel gruplu randomize kontrollü bir çalışma yürütülmüştür. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS), Boyutsal Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (BOKÖ), Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36), Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 (TAÖ-20) uygulanmıştır. Etik kurul onayı alınmıştır. Küçük örneklem nedeniyle grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarda exact nonparametrik testler kullanılmıştır. Fizibilite aşamasında Y-BOCS obsesyon, kompulsiyon ve toplam puanlarında yüksek etki büyüklüğüyle anlamlı grup içi azalma saptanmış (p=0,004; r=0,89), klinik yanıt oranı %77,8, remisyon oranı %33,3 bulunmuştur. Randomize kontrollü aşamada DOACT kolunda Y-BOCS puanları anlamlı biçimde azalırken (p=0,008) aktif kontrol kolunda anlamlı değişim gözlenmemiştir. Y-BOCS toplam puanında ≥%35 azalma oranı DOACT grubunda aktif kontrole kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (%100'e karşı %20; OR=51,0; p=0,007). Öz bildirimli ölçümlerden VOKE toplam puanı ile obsesyonlar, kontrol etme ve sadece doğru hissetme alt boyutlarında gruplar arası DOACT lehine anlamlı farklılık saptanmış (VOKE toplam p=0,027; r=0,61); buna karşın depresyonanksiyete (HADÖ), yaşam kalitesi (SF-36), psikolojik katılık (KEF-II) ve aleksitimi (TAÖ xv 20) açısından gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. DOACT kolunda tedaviyi bırakan katılımcı olmamış, ortalama tedaviye devam oranı aktif kontrole kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (%93,8'e karşı %51,9; p=0,013). Bulgular, DOACT'nin OKB için uygulanabilir, yüksek düzeyde kabul edilebilir ve belirti düzeyinde etkili bir grup protokolü olduğunu ortaya koymuştur ancak öngörülen duygu odaklı değişim mekanizmasının süreç ölçümleriyle doğrudan desteklenmediği, bu nedenle bulguların daha büyük örneklemli çalışmalarla sınanması gerektiği düşünülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the effect of an original emotion-focused, acceptance and commitment therapy (ACT)–based group protocol (DOACT), which conceptualizes obsessions as a secondary process masking primary emotional experiences and compulsions as the behavioral form of avoidance of these emotions, on symptom severity in obsessivecompulsive disorder (OCD). The study was conducted in two phases between October 1, 2025 and June 1, 2026 at the Department of Mental Health and Diseases of Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital. In the first phase, a single-arm feasibility study (10 sessions) was carried out with 9 patients diagnosed with OCD according to DSM-5 criteria who met the inclusion criteria, in order to assess the feasibility of the protocol. In the second phase, 17 patients were randomized by the sealed-envelope method to the DOACT group (n=8) or a non-directive supportive therapy group (active control; n=9), and a 12-session, single-blind, parallel-group randomized controlled trial was conducted. All participants were administered a sociodemographic data form, the Structured Clinical Interview for DSM-5, the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS), the Dimensional ObsessiveCompulsive Scale (DOCS), the Vancouver Obsessional Compulsive Inventory (VOCI), the Short Form-36 Quality of Life Scale (SF-36), the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and the Toronto Alexithymia Scale-20 (TAS-20). Ethics committee approval was obtained. Because of the small sample size, exact non-parametric tests were used for within- and between-group comparisons. In the feasibility phase, significant within-group reductions with large effect sizes were found in Y-BOCS obsession, compulsion, and total scores (p=0.004; r=0.89), with a clinical response rate of 77.8% and a remission rate of 33.3%. In the randomized controlled phase, Y-BOCS scores decreased significantly in the DOACT arm (p=0.008), whereas no significant change was observed in the active control arm. The rate of ≥35% reduction in the Y-BOCS total score was significantly higher in the DOACT group than in the active control group (100% vs. 20%; OR=51.0; p=0.007). Among the self-report measures, significant between-group differences favoring DOACT were found in the VOCI total score and its obsessions, checking, and just-right subscales (VOCI total p=0.027; r=0.61); in xvii contrast, no between-group differences were found for depression-anxiety (HADS), quality of life (SF-36), psychological inflexibility (AAQ-II), or alexithymia (TAS-20). No participant dropped out of the DOACT arm, and the mean session attendance rate was significantly higher than in the active control group (93.8% vs. 51.9%; p=0.013). The findings indicate that DOACT is a feasible, highly acceptable, and symptom-level effective group protocol for OCD; however, since the hypothesized emotion-focused mechanism of change was not directly supported by the process measures, it was concluded that the findings should be tested in larger studies.
Benzer Tezler
- Bipolar I bozukluk tanısı almış hastalarda kabul ve kararlılık terapisi temelli grup psikoterapisinin etkililiği ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness and applicability of group psychotherapy based on acceptance and commitment therapy in patients diagnosed with bipolar I disorder
ENVER DENİZHAN RAMAKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN KURT
- Spinoza'nın günümüz psikoterapi yöntemlerindeki izleri
Traces of Spinoza in contemporary psychotherapy methods
MERVE SUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeMaltepe ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERGEN COŞKUN ÖZÜAYDIN
- The efficacy of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in mitigating the effects of emotional abuse among Turkish women: An experimental design study
Türk kadınlarında duygusal istismarın etkilerini azaltmada Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi'nin (KKT) etkililiği: Deneysel tasarımlı bir araştırma
GYULNAZ NASUF HALIL
Doktora
İngilizce
2025
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Transdiagnostic factors in depression and anxiety symptoms
Depresyon ve anksiyete semptomlarinda transdiyagnostik faktörler
HAMED ABDOLLAHPOUR RANJBAR
Doktora
İngilizce
2024
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ESKİN
DOÇ. DR. AYŞE ALTAN ATALAY
- Le bonheur le travail et les choix dans l'ethique
Etikte mutluluk iş ve seçimler
YILDIZ GÜL HACIEVLİYAGİL CÜCELOĞLU
