The efficacy of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in mitigating the effects of emotional abuse among Turkish women: An experimental design study
Türk kadınlarında duygusal istismarın etkilerini azaltmada Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi'nin (KKT) etkililiği: Deneysel tasarımlı bir araştırma
- Tez No: 978892
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, duygusal istismara maruz kalan Türk kadınlarının iyi oluşunu artırmak amacıyla Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi'ne (KKT) dayalı bir müdahale programı geliştirmiş ve uygulamıştır. Müdahale; duygusal istismarı (uygulama ve maruz kalma boyutları) ve algılanan stresi azaltmayı, aynı zamanda duygu düzenleme ve psikolojik iyi oluşu artırmayı hedeflemiştir. Müdahale içeriğini, yapısını ve değerlendirme prosedürlerini iyileştirmek amacıyla bir pilot çalışma (N = 24) gerçekleştirilmiştir. Ana rastgele kontrollü çalışmada (N = 60) katılımcılar müdahale veya bekleme listesi kontrol grubuna atanmıştır. Dokuz haftalık program, BDT stratejilerini KKT yöntemleri ile birleştirmiştir. Standart ölçüm araçları—Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (CERQ), Çok Boyutlu Duygusal İstismar Ölçeği (MMEA), PERMA İyi Oluş Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği (PSS)—ön test, son test ve iki aylık izleme aşamalarında uygulanmıştır. Müdahale grubunda, kontrol grubuna kıyasla uyumsal duygu düzenleme ve psikolojik iyi oluşta anlamlı düzeyde artış; algılanan stres ile duygusal istismar uygulama ve maruz kalma düzeylerinde ise anlamlı azalma gözlenmiştir. Bu etkilerin çoğu izleme aşamasında da korunmuştur. Sınırlılıklar arasında; küçük ve homojen (evli Türk kadınlarından oluşan) bir örneklem, öz-bildirim verilerine dayanma, kısa izleme süresi ve partner ya da klinisyen değerlendirmelerinin bulunmaması yer almaktadır. Klinik açıdan bulgular, yapılandırılmış, düşük maliyetli ve travma odaklı BDT–KKT programının, duygusal istismara maruz kalan kadınlarda duygusal iyileşme, psikolojik dayanıklılık ve ilişkisel sağlığı artırma potansiyelini ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, hem klinik hem de toplumsal ortamlarda uygulanabilir olup, önleme ve tedavi programlarına entegre edilme açısından umut vadetmektedir.
Özet (Çeviri)
This study developed and implemented a Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-based intervention program to enhance the well-being of Turkish women exposed to emotional abuse.The intervention was designed to reduce emotional abuse (perpetration and victimization) and perceived stress while improving emotion regulation and psychological well-being. A pilot study (N = 24) was conducted to refine the program content, structure, and assessment procedures. The main randomized controlled trial (N = 60) assigned participants to either an intervention or waitlist control group. The nine-week program combined CBT strategies with ACT methods. Standardized measures—the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ), Multidimensional Measure of Emotional Abuse (MMEA), PERMA Well-Being Scale, and Perceived Stress Scale (PSS)—were administered at baseline, post-test, and two-month follow-up. The intervention group demonstrated statistically significant improvements in adaptive emotion regulation and psychological well-being, alongside reductions in perceived stress and both emotional abuse perpetration and victimization compared with the control group. Most effects were maintained at follow-up. Limitations include the use of a small, homogeneous sample of married Turkish women, reliance on self-report data, a short follow-up period, and the absence of partner or clinician-reported assessments. Clinically, the findings highlight the potential of a structured, low-cost, and trauma-informed CBT–ACT program to enhance emotional recovery, resilience, and relational health in women affected by emotional abuse. The approach is applicable in both clinical and community settings and holds promise for integration into prevention as well as treatment frameworks.
Benzer Tezler
- Postpartum depresif belirtileri olan kadınlara yönelik bir günlük bilişsel davranışçı terapi temelli çevrimiçi grup atölyesinin Türkiye popülasyonuna adaptasyonu randomize kontrollü bir pilot çalışma
Adaptation of a one-day cognitive behavioral therapy-based online group workshop for women with postpartum depressive symptoms to the Turkish population: A randomized controlled pilot study
BÜŞRA KALAÇA
- Travmatik olay yaşayan bireylerde görülen travma sonrası stres belirtilerinin sağaltımına yönelik etkililiği sınanmış internet temelli bir müdahale programı geliştirme çalışması
A study to develop an internet-based intervention program with tested effectiveness for the treatment of post-traumatic stress symptoms in individuals who experienced a traumatic event
HASAN ARSLAN
- Ön çapraz bağ (ÖÇB) operasyonu sonrası fiziksel rehabilitasyonu desteklemede bilişsel davranışçı terapi ve sanal gerçeklik kullanımının etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy and virtual reality use in supporting physical rehabilitation after anterior cruciate ligament (ACL) operation
HANDE TÜRKERİ BOZKURT
- Fibromiyalji sendromunda bilişsel davranış tedavisi ve tens tedavilerinin etkinliği
Efficacy of cognitive behavioral therapy and tens therapy in fibromylagia syndrome
CEM ERÇALIK
- Dental anksiyetesi olan bireylerde bilişsel davranışçı grup terapisi'nin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the efficacy of cognitive behavioral group therapy in individuals with dental anxiety
SALİSE CABBAR TOP
