Su taşkınlarında hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının iş güvenliği riskleri ve deneyimleri - İzmir ili örneği
Occupational safety risks and experiences of pre-hospital emergency medical workers during floods - the case of İzmir province
- Tez No: 1025593
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH PERÇİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Acil Tıp, İlk ve Acil Yardım, Sağlık Yönetimi, Emergency Medicine, Emergency and First Aid, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Su Taşkınları, İş Sağlığı ve Güvenliği, Çalışan Deneyimleri, Floods, Occupational Health And Safety, Employee Experiences
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Tıbbı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, İzmir ilinde su taşkınları sırasında hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının karşılaştıkları iş güvenliği risklerini ve bu süreçte yaşadıkları deneyimleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Fenomenolojik desen, bireylerin belirli bir olguya ilişkin yaşantılarını, algılarını ve bu deneyimlere yükledikleri anlamları derinlemesine incelemeyi amaçlayan bir araştırma desenidir. Araştırmanın evrenini İzmir ilinde hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. İlk katılımcı, araştırmacının hastane öncesi acil sağlık hizmetleri alanındaki mesleki bağlantısı aracılığıyla belirlenmiş; daha sonra bu katılımcının önerileri doğrultusunda diğer katılımcılara ulaşılarak örneklem oluşturulmuştur. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler Microsoft Teams uygulaması üzerinden gerçekleştirilmiş, elde edilen ses kayıtları birebir yazıya aktarılarak transkript hâline getirilmiştir. Elde edilen verilerin sistematik olarak analiz edilmesinde MAXQDA 2020 nitel veri analizi yazılımından yararlanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 16 katılımcının yaşları 27 ile 43 arasında değişmekte olup, 9'u erkek 7'si kadındır; eğitim düzeyleri çoğunlukla ön lisans ve lisans olup bir katılımcı yüksek lisans yaptığını ifade etmiştir. Katılımcıların mesleki deneyimleri 6 ila 20 yıl arasında değişmekte olup, 9'u paramedik, 7'si acil tıp teknisyenidir ve 10'u evli, 6'sı bekardır. Katılımcıların ortalama çalışma süresi 10,3 yıldır. Katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucunda 6 ana tema belirlenmiş ve bu temalara ait de alt kategoriler oluşturulmuştur. Ana temalar; (1) Afet deneyimi ve görev süreçleri, (2) eğitim ve kurumsal hazırlık, (3) olay yerine ulaşım süreci, (4) mesleki risk faktörlerine ilişkin bilgi, deneyim ve farkındalık, (5) risk farkındalığı, güvenlik algısı ve kişisel koruyucu donanım ve (6) iş sağlığı ve güvenliği olarak belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, İzmir ilinde meydana gelen su taşkınları sırasında görev yapan hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının çeşitli iş güvenliği riskleri ile karşı karşıya kaldığını ortaya koymuştur. Katılımcılardan elde edilen görüşme verilerine göre fiziksel ve psikolojik risklerin yoğun olduğu; buna karşın kimyasal ve biyolojik risk faktörlerinin daha sınırlı olduğu ve bu konuda farkındalığın daha az olduğu anlaşılmıştır. Fiziksel riskler açısından elde edilen bulgular, katılımcıların özellikle düşme ve kayma, görüş kaybı, yoğun gürültü, ıslanma ve buna bağlı hipotermi gibi risklere sıklıkla maruz kaldıklarını ortaya koymaktadır. Psikolojik riskler açısından bulgular değerlendirildiğinde; stres ve kaygı düzeylerinin yüksek olduğu, toplumsal baskı ve hasta/hasta yakını beklentilerinin önemli bir yük oluşturduğu görülmektedir. Ayrıca katılımcıların, özellikle kendi güvenlikleri ile hasta güvenliği arasında kalınan durumlarda etik ikilemler yaşadıkları; müdahale sürecinde çaresizlik ve yetersizlik hissinin belirgin biçimde ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Kimyasal ve biyolojik riskler açısından değerlendirildiğinde, çalışanların bu tür risklerle görece daha nadir ve çoğunlukla düşük düzeyli maruziyetler şeklinde karşılaştıkları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, elde edilen bulgular, katılımcıların söz konusu risklere ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin yeterli olmadığını ortaya koymaktadır. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılabilmesi için, çalışanlara yönelik iş sağlığı ve güvenliği alanında eğitim politikalarının geliştirilmesi ve uygulanması gerekmektedir. Çalışanlara yönelik iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin yüz yüze verilmesi gereklidir. Ayrıca çalışanlara su taşkınlarına karşı eğitim programları düzenlenmeli, çalışanların bu alanda bilgi ve becerileri artırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to examine the occupational health and safety risks encountered by prehospital emergency healthcare professionals during flood and inundation events in İzmir, Türkiye, and to explore their experiences throughout these incidents. Materials and Methods: This study was conducted using a phenomenological design, a qualitative research method. A phenomenological design aims to deeply examine individuals' experiences, perceptions, and the meanings they attribute to a particular phenomenon. The research population consists of healthcare professionals working in pre-hospital emergency medical services in Izmir province. The sample was determined using the snowball sampling method. The first participant was selected through the researcher's professional connections in the field of pre-hospital emergency medical services; subsequently, based on this participant's suggestions, other participants were contacted to form the sample. Research data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher based on the literature. Interviews were conducted via Microsoft Teams, and the resulting audio recordings were transcribed verbatim. MAXQDA 2020 qualitative data analysis software was used for the systematic analysis of the obtained data. Results: The ages of the 16 participants in the study ranged from 27 to 43, with 9 men and 7 women; their education levels were mostly associate and bachelor's degrees, with one participant stating that they had a master's degree. The participants' professional experience ranged from 6 to 20 years, with 9 being paramedics and 7 being emergency medical technicians; 10 were married and 6 were single. The average study duration for participants was 10.3 years. As a result of the interviews with the participants, 6 main themes were identified, and subcategories were created for these themes. The main themes were determined as: (1) Disaster experience and task processes, (2) training and institutional preparedness, (3) the process of reaching the scene, (4) knowledge, experience and awareness of occupational risk factors, (5) risk awareness, safety perception and personal protective equipment, and (6) occupational health and safety. Conclusion: This study revealed that pre-hospital emergency medical personnel working during floods and water inundations in the central districts of Izmir province faced various occupational safety risks. Interview data from participants indicated that physical and psychological risks were prevalent, while chemical and biological risk factors were more limited, and awareness of these risks was lower. Regarding physical risks, findings showed that participants were frequently exposed to falls and slips, vision loss, loud noises, wetting, and resulting hypothermia. In terms of psychological risks, findings indicated high levels of stress and anxiety, and that societal pressure and patient/family expectations constituted a significant burden. Furthermore, participants experienced ethical dilemmas, particularly when faced with situations where their own safety versus patient safety was paramount; feelings of helplessness and inadequacy were evident during the intervention process. Regarding chemical and biological risks, it was found that employees encountered these risks relatively less frequently and mostly at low levels. However, the findings indicate that participants' knowledge and awareness levels regarding these risks were insufficient. To improve the quality of pre-hospital emergency medical services, it is necessary to develop and implement occupational health and safety training policies for employees. Occupational health and safety training for employees should be provided in person. Furthermore, training programs should be organized for employees regarding floods and water damage, and their knowledge and skills in this area should be enhanced.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ