Geç Osmanlı dönemi İslamcılık düşüncesinde ahlak anlayışı: Sebilürreşad Dergisi örneği
The concept of morality and ethics in Islamic thought during the late Ottoman era: The example of Sebilürreşad Journal
- Tez No: 1025670
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VAHDETTİN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Sosyoloji, Felsefe, Political Science, Sociology, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Medeniyetler İttifakı Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, II. Meşrutiyet Dönemi'nde (1908–1918) İslamcılık düşüncesi çerçevesinde ahlak anlayışının nasıl şekillendiğini incelemekte ve bu bağlamda dönemin etkili yayın organlarından biri olan Sebilürreşad dergisini örnek olay olarak ele almaktadır. Tezin temel araştırma sorusu, II. Meşrutiyet Dönemi'nde İslamcılık düşüncesinin ahlak anlayışı nasıldır ve Sebilürreşad dergisi bu anlayışın oluşumunda nasıl bir rol oynamıştır? şeklindedir. Bu soruyu ele almak için çalışma, ahlak kavramının geç Osmanlı İmparatorluğu'nun entelektüel ve siyasi ortamında nasıl anlaşıldığını ve kullanıldığını araştırmaktadır. Ayrıca, ahlak kavramının dönemin düşünsel, toplumsal ve siyasal bağlamında nasıl anlaşıldığı ve kullanıldığı analiz edilmekte; İslamcı düşünürlerinin hem İslami hem de Batılı entelektüel geleneklere özellikle vurgu yaparak, çeşitli referanslara dayanarak ahlakı nasıl tanımladıklarını incelemektedir. Araştırma aynı zamanda İslamcı ve Batı yönelimli (seküler) ahlaki çerçeveler arasındaki gerilimleri ve kesişmeleri, özellikle de ahlak, eğitim ve bireysel ve kolektif kimliğin inşasına ilişkin kendi konumlarını analiz etmektedir. Ahlakın sadece felsefi ve teorik bir kaygı değil, imparatorluğun geleceği ve tebaasının kimliği üzerine verilen ideolojik mücadelede hayati bir unsur olduğu savunulmaktadır. Bu bağlamda Sebilürreşad dergisi, kamusal bilinci şekillendirmeyi ve ahlaki dönüşüme rehberlik etmeyi amaçlayan İslamcı bir ahlaki söylemin dile getirilmesinde ve yayılmasında önemli bir rol oynamıştır. Sebilürreşad dergisindeki teorik ve pratik tartışmaların detaylı bir içerik analizi, derginin hem kendi içindeki entelektüel çeşitliliği hem de modernitenin meydan okumalarıyla olan daha geniş angajmanını yansıtarak döneminin ahlaki tartışmalarına nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın bulguları sadece son dönem Osmanlı İslamcılığının ahlak anlayışına dair derinlikli bir kavrayış sunmakla kalmıyor, aynı zamanda bu tartışmaların çağdaş İslam düşüncesi ve kimlik politikaları üzerindeki kalıcı etkisine dair de fikir veriyor.
Özet (Çeviri)
This study investigates the conception of morality within the framework of Islamist thought during the Second Constitutional Era (1908–1918), focusing specifically on the journal Sebilürreşad as a representative and influential platform of the period. The main research question guiding this thesis is: What was the moral understanding of Islamist thought in the Second Constitutional Era, and what role did Sebilürreşad play in shaping this understanding? To address this question, the study explores how the concept of morality was understood and employed in the intellectual and political milieu of the late Ottoman Empire. It further examines how Islamist thinkers of the era defined morality based on various references, with particular emphasis on both Islamic and Western intellectual traditions. The research also analyzes the tensions and intersections between Islamist and Western-oriented (secular) moral frameworks, particularly regarding their respective positions on ethics, education, and the construction of individual and collective identity. It is argued that morality was not merely a philosophical concern but a vital element in the ideological struggle over the future of the empire and the identity of its subjects. Within this context, Sebilürreşad played a significant role in articulating and disseminating an Islamist moral discourse that aimed to shape public consciousness and guide moral reform. A detailed content analysis of theoretical and practical discussions in Sebilürreşad reveals how the journal contributed to the moral debates of its time, reflecting both its internal intellectual diversity and its broader engagement with the challenges of modernity. The findings of this study not only illuminate the moral vision of late Ottoman Islamism but also provide insights into the enduring influence of these debates on contemporary Islamic thought and identity politics.
Benzer Tezler
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Gazi tipi eksternal fiksatörlerle yapılan uygulamalarda kırık hattındaki kompresyonun biyomekanik olarak“strain gage”lerle tayini
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL