Çocukların akran ilişkileri ve problemli medya kullanımlarında ebeveyn oyunculuğu tutumunun aracı rolü
The mediating role of parental playfulness attitude in children's peer relationships and problematic media use
- Tez No: 1025686
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE HANDE AYDOS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aile eğitimi, Dijital ebeveynlik, Sosyal medya platformları, Çocuk büyütmede ebeveynin rolü, Çocuk oyunları, Family education, Digital parenting, social mediaplatforms, Parenting, Children's games
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Ebeveyn Oyunculuğu Tutum Ölçeği(PaPA)'nin Türk kültürüne uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve ebeveynlerin oyun sırasındaki tutumları ile çocukların akran ilişkileri ve problemli medya kullanımları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden metodolojik araştırma ve ilişkisel tarama modeli kapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında Ebeveyn Oyunculuğu Tutum Ölçeği'nin Türkçeye uyarlama çalışması yürütülmüştür. Bu aşamanın çalışma grubunu 2,5 7 yaş arası çocuğa sahip 345 ebeveyn oluşturmuştur. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış, güvenirlik çalışmaları kapsamında Cronbach alfa, Composite Reliability (CR) ve Average Variance Extracted (AVE) değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında 5-6 yaş arasında çocuğa sahip 95 ebeveynden veri toplanmıştır. Veri toplama sürecinde Ebeveyn Oyunculuğu Tutum Ölçeği (PaPA), Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği (PIPPS) ve Problemli Medya Kullanımı Ölçeği (PMKÖ-KF) kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve Hayes PROCESS Macro kullanılarak aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, ebeveynlerin oyun sırasındaki tutumları ile çocukların akran ilişkileri ve problemli medya kullanımları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Ebeveynlerin olumlu oyun tutumlarının çocukların akranlarıyla daha sağlıklı etkileşimler kurmalarını desteklediği, buna karşılık problemli medya kullanımı ile bazı akran ilişkisi boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan aracılık analizi sonucunda, ebeveyn oyun tutumlarının problemli medya kullanımı ile oyundan kopma arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı role sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, ebeveynlerin oyun sürecindeki tutumlarının çocukların sosyal gelişimleri ve medya kullanım davranışları üzerinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte Ebeveyn Oyunculuğu Tutum Ölçeği'nin Türkçe formunun, Türkiye'de ebeveynlerin oyun tutumlarını değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to adapt the Parent Play Assessment (PaPA) Scale into Turkish and to examine its validity and reliability, as well as to investigate the relationships between parents' attitudes during play, children's peer relationships, and problematic media use. The study was conducted within the framework of quantitative research methods using both methodological research and correlational survey designs. In the first phase of the study, the Turkish adaptation of the PaPA Scale was carried out. The study group for this phase consisted of 345 parents with children aged between 2.5 and 7 years. To examine the construct validity of the scale, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted. Reliability analyses included the calculation of Cronbach's alpha, Composite Reliability (CR), and Average Variance Extracted (AVE) values. The findings indicated that the Turkish version of the scale is a valid and reliable measurement tool. In the second phase of the study, data were collected from 95 parents with children aged between 5 and 6 years. The Parent Play Assessment Scale, the Penn Interactive Peer Play Scale (PENN), and the Problematic Media Use Scale were used as data collection instruments. Data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, regression analysis, and mediation analysis conducted through Hayes' PROCESS Macro. The findings revealed significant relationships between parents' play attitudes, children's peer relationships, and problematic media use. Positive parental play attitudes were found to support healthier peer interactions among children, while significant relationships were identified between problematic media use and certain dimensions of peer relationships. Furthermore, the mediation analysis demonstrated that parental play attitudes played a significant mediating role in the relationship between problematic media use and play disconnection. In conclusion, the findings suggest that parents' attitudes during play have an important role in children's social development and media use behaviors. Additionally, the Turkish version of the PaPA Scale was found to be a valid and reliable instrument for assessing parental play attitudes in Türkiye.
Benzer Tezler
- Annelerin paylaşan ebeveynlik (sharenting) düzeyleriyle çocukların problemli medya kullanımları ve akran zorbalığı davranışları arasındaki ilişki
The relationship between mothers sharenting levels and children's problematic media use and peer bullying behaviors
ZEYNEP ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
- Okul öncesi dönemdeki çocuklarda beden algısı ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişki
The relationship between body image and digital game addiction tendency in preschool children
BERFİN OĞRAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
- Madde bağımlısı çocukların ve gençlerin aile içi ilişkileri üzerine sosyolojik bir araştırma“Adıyaman ili örneği”
A sociological research on domestic relations of drug addicted children en adolescents“The case of Adıyaman province”
MURAT SERTPOLAT
- Türkiyede medya okuryazarlığı ve geleceği
And the future of media literacy in Turkey
CİHAN ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
GazetecilikÜsküdar ÜniversitesiYeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL ESRA ATALAY
- Ekolojik sistem yaklaşımı kapsamında suça sürüklenen ve hakkında danışmanlık tedbir kararı verilen çocuklara yönelik nitel bir çalışma
A qualitative study on juvenile deliquency WHO has consulting measure within the context of ecological system approach
AYSEL TEKGÖZ OBUZ