Çalışan deneyimi bağlamında işe bağlılık ve işten ayrılma niyetinin rolü: Nitel bir inceleme
The role of work engagement and turnover intention in the context of employee experience: A qualitative study
- Tez No: 1025716
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANDAÇ TOKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: employee experience, negative
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, İstanbul Kültür Üniversitesi'nde görev yapan akademik ve idari personelin çalışma yaşamını dikkate alarak, çalışan deneyimlerinin işe bağlılığa ve işten ayrılma niyetine olan etkisini incelemektir. Literatürde bu değişkenlerin çoğunlukla nicel yöntemlerle ele alındığı, çalışan deneyimlerinin mevcut iş yaşamına etkisini fenomenolojik yaklaşımla bütüncül biçimde değerlendiren çalışmaların ise sınırlı olduğu görülmektedir. Araştırma verileri, 15 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmış ve tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir:“Sosyal Uyum ve Duygusal Atmosfer”,“İşin Anlamı ve Mesleki Tatmin”,“Adalet Algısı, İş Yükü Dengesi ve Yönetim Davranışları”,“Olumsuz Deneyimler ve Davranışlar Döngüsü”ve“Mesleğe Bağlılık, İşten Ayrılma Niyeti ve Profesyonel Aidiyet”. Bulgular, çalışan deneyimlerinin psikolojik güven, iletişim kalitesi, örgütsel bağlılık ve kişilerarası ilişkiler üzerinde uzun vadeli etkiler yarattığını göstermektedir. Ayrıca işten ayrılma niyetinin, çalışan deneyimi ile işe bağlılık arasındaki ilişkide dönüştürücü bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Olumsuz deneyimlere maruz kalan çalışanların bağlılık düzeylerinin zaman içinde değişkenlik gösterdiği ve belirli dönemlerde işten ayrılmayı değerlendirdikleri görülmüştür. Buna karşılık sosyal uyum, işin anlamı ve olumlu örgütsel iklim gibi unsurların bu olumsuz etkileri azaltıcı bir rol oynadığı; bireysel başa çıkma stratejilerinin ise psikolojik dayanıklılığı artırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışan deneyimlerinin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve yaşanan deneyimlerin yalnızca geçmişe ait bir sorun değil, bireyin sonraki iş yaşamını da şekillendiren uzun vadeli bir psikososyal süreç olduğu ortaya konmuştur. Bu yönüyle araştırma; çalışan deneyimi, işe bağlılık ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiye dair literatüre özgün ve derinlemesine bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of employee experiences on work engagement and turnover intention by considering the working lives of academic and administrative staff employed at Istanbul Kültür University. In the literature, these variables have mostly been addressed through quantitative methods, while studies that holistically evaluate the impact of employee experiences on current working life through a phenomenological approach remain limited. The research data were collected through semi-structured in-depth interviews conducted with 15 participants and analyzed using thematic analysis. As a result of the analysis, five main themes were identified:“Social Cohesion and Emotional Atmosphere,”“Meaning of Work and Professional Satisfaction,”“Perceptions of Justice, Workload Balance, and Managerial Behaviors,”“Negative Experiences and the Cycle of Behaviors,”and“Professional Commitment, Turnover Intention, and Organizational Belonging.”The findings indicate that employee experiences create long-term effects on psychological safety, quality of communication, organizational commitment, and interpersonal relationships. In addition, turnover intention was found to play a transformative role in the relationship between employee experience and work engagement. Employees exposed to negative experiences demonstrated fluctuating levels of engagement over time and were observed to consider leaving their jobs during certain periods. In contrast, factors such as social cohesion, meaning of work, and a positive organizational climate were found to mitigate these negative effects, while individual coping strategies enhanced psychological resilience. As a result, the study reveals that employee experiences have a multidimensional structure and that these experiences are not merely problems confined to the past, but rather constitute a long-term psychosocial process that shapes individuals' future working lives. In this respect, the study provides an original and in-depth contribution to the literature on the relationship between employee experience, work engagement, and turnover intention.
Benzer Tezler
- İş tatminin işe adanmışlık üzerindeki etkisinde kuşak farklılıklarının moderatör rolü
Research called the moderator role of generation differences in the effect of job satisfaction on work commitment
AYŞE RUMEYSA SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ÜNGÜREN
- Doğum izni sonrasında işe dönen kadınların iş-aile çatışması ve işten ayrılma niyeti bağlamındaki deneyimleri
The experiences of women returning to work after maternity leave work-family conflict and turnover intention
GÜLBERK ERTAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiEge ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİNÇ ÇIRAK KARADAĞ
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Çağrı merkezi çalışanlarında aşırı niteliklilik algısının işe adanmışlığa etkisi: Isparta ili örneği
The effect of the perception of overqualification on work commitment among call center employees: The example of Isparta province
MERAL MUHACİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriSüleyman Demirel ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURŞİT IŞIK
- İş biçimlendirmenin akış deneyimi üzerine etkisinde kişi-iş uyumu ve öz yeterliliğin rolü
The role of person-job fit and self-efficacy in the effect of job cafting on flow experience
SERVET KIVANÇ