Yabancılara Arapça öğretiminde kullanılan et-Tarîk ile'l-'Arabiyye adlı dil setinin muhteva ve yöntem açısından incelenmesi
An analysis of the Arabic teaching series al-Tarīq ilā al- 'Arabiyyah used in teaching arabic to foreign learners in terms of content and methodology
- Tez No: 1025747
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİN CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagatı, Yabancı Dil Öğretim Yöntemleri, et-Tarîk ile'l-'Arabiyye, nahiv, sarf, Arap dili, Arapça, Arapça dersi, Arapça kelimeler, Arabic Language and Rhetoric, Foreign Language Teaching Methods, al-Tarīq ilā al-'Arabiyyah, Arabic Grammar (Nahw), Morphology (Sarf), Arabic, Arabic language, Arabic words
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
YABANCILARA ARAPÇA ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN ET-TARÎK İLE'L-'ARABİYYE ADLI DİL SETİNİN MUHTEVA VE YÖNTEM AÇISINDAN İNCELENMESİ Tarih boyunca dinî ve ilmî havzanın merkezinde yer alan Arapça, günümüz dünyasında küresel iletişim, jeopolitik ve ekonomik entegrasyon süreçlerinin kazandırdığı stratejik önem neticesinde, yabancı dil öğretimi bağlamında sürekli yenilenen bir disiplin hâline gelmiştir. Klasik dilbilgisi öğretimini modern iletişim odaklı yöntemlerle sentezleyen ve öğrenciyi merkeze alan ders materyallerinin çözümlenmesi, bu disiplinin niteliksel gelişimi için bir gerekliliktir. Türkiye'deki Arapça öğretim literatüründe, dört temel dil yetisini sistematik bir şekilde sunan nitelikli kaynakların incelenmesi alana katkı sunacak bir çalışma olacaktır. Bu çalışmanın temel amacı, Katar İslam Kültür Merkezi (فنار/Fanar) bünyesinde hazırlanan beş ciltlik et-Tarîk ile'l-'Arabiyye adlı öğretim setini içerik ve metodolojik kurgu yönünden analiz ederek serinin modern dil öğretim ilkelerine uygunluğunu ve Arapça öğretimindeki yetkinliğini tespit etmektir. Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşan bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden“doküman incelemesi”ve“içerik analizi”teknikleri benimsenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, yabancı dil öğretimine dair teorik çerçeve, temel yaklaşımlar ve Türkiye'deki Arapça öğretiminin tarihsel süreci ele alınmıştır. İkinci bölümde, et-Tarîk ile'l-'Arabiyye setinin genel yapısı ve ünite düzenekleri incelenmiş; sette yer alan dilbilgisi konuları İbn Mâlik, İbn Hişâm ve el-Müberred gibi klasik nahiv literatürünün kurucu isimlerinin birincil kaynaklarıyla ilişkilendirilerek muhteva analizi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise ilgili set; harf öğretim metodolojisi, alıştırma tipolojisi, görsel-pedagojik işlev, dört temel dil becerisinin sunumu ve kültürel aktarım stratejileri açısından modern materyal tasarım ilkeleri ışığında yöntemsel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Sonuç bölümünde ise araştırma boyunca elde edilen bulgular bütüncül bir yaklaşımla sentezlenerek öneriler ortaya konulmuştur. Bu çalışma, söz konusu öğretim setinin yabancılara Arapça öğretimindeki konumunu somut örneklerle belirleyerek alandaki uzmanlar ve öğrenciler için bilimsel bir veri tabanı sunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
AN ANALYSIS OF THE ARABIC TEACHING SERIES AL-TARĪQ ILĀ AL-'ARABIYYAH USED IN TEACHING ARABIC TO FOREIGN LEARNERS IN TERMS OF CONTENT AND METHODOLOGY Arabic, which has historically occupied a central position in religious and scholarly circles, has become a continually evolving discipline within the field of foreign language education due to the strategic significance it has gained through global communication, geopolitical developments, and economic integration in the contemporary world. The analysis of learner-centered instructional materials that synthesize classical grammar instruction with modern communicative approaches is essential fort he qualitative advancement of this discipline. In the context of Arabic language teaching literature in Türkiye, examining qualified resources that systematically present the four fundamental language skills will contribute significantly to the field. The primary aim of this study is to analyze the five-volume Arabic teaching series al- Tarīq ilā al-'Arabiyyah, prepared by the Qatar Islamic Cultural Center (Fanar), in terms of its content and methodological structure, and to determine its compatibility with modern language teaching principles as well as its effectiveness in contemporary Arabic language instruction. Organized into an introduction, three chapters, and a conclusion, this study employs the qualitative research methods of document analysis and content analysis. The first chapter discusses the theoretical framework of foreign language teaching, its major instructional approaches, and the historical development of Arabic language teaching in Türkiye. The second chapter examines the general structure and unit organization of the al-Tarīq ilā al-'Arabiyyah series. Furthermore, the grammatical topics presented in the series are analyzed in relation to the primary works of prominent classical grammarians such as Ibn Mālik, Ibn Hishām, and al Mubarrad. The third chapter evaluates the series methodologically in light of modern instructional material design principles, focusing on letter-teaching methodology, exercise typology, visual-pedagogical functions, the presentation of the four basic language skills, and cultural transmission strategies. In the conclusion, the findings obtained throughout the research are synthesized from a holistic perspective, and various recommendations are presented. By determining the position of this instructional series in the field of teaching Arabic as a foreign language through concrete examples, this study provides a valuable scientific reference for both specialists and students in the field.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yabancılara Arapça öğretiminde kullanılan öğretim setlerinde yer alan yazma etkinliklerinin Avrupa Ortak Başvuru Metnine uygunluğunun incelenmesi (B1 seviyesi)
A conformity examination for the cefr (Common European Framework of Reference for Languages) writing exercises in Arabic language teaching sets used in Turkey (B1 level)
GÜLSÜM EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABİTYAŞAR KOÇAK
- المحتوى التعليمي في برنامج تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها: دراسة في ضوء تحليل المحتوى اللغوي لسلسلة اللسان
Yabancılara Arapça öğretiminde kullanılan silsiletül-lisan isimli setin içerik yönünden değerlendirilmesi
RANEEM KAYAL
Yüksek Lisans
Arapça
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED AL ADWANI
- فاعلية المبادئ التعليمية في الدليل الشامل للعربية الشامية والدليل الشامل للعربية المعاصرةالمستخدمة لتعليم العربية لغير الناطقين بها
Yabancılara Arapça öğretiminde kullanılan“Ed-Dalil-Şamil-Lil-Arabiyeytuş-Şamile”ve“Ed-Dalil-Şamil Lil-Arabiyyetul-Muasıra”eserlerinin Arapça öğretimi açısından incelenmesi / The effectiveness of educational principles in the comprehensive guide to levantine Arabic and the comprehensive guide to contemporary Arabic for teaching Arabic to non-native speakers
DALIA MUNEER QASIM
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ INAYETULLA AZIMOV
- تحليل وتقويم سلاسل تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها في ضوء معايير الجودة الشاملة(سلسلة مفتاح العربية أنموذجاً)
Yabancılara Arapça öğretiminde kullanılan serilerin kalite standartlarına göre Miftahu'l Arabiyye örnekleminde analiz ve değerlendirmesi / Analyzing and evaluating Arabic language teaching series for non-native speakers in the light of total quality standards (Miftah al-Arabiyya series as a model)
NOUR SAKBANI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ELMALI
- توظيف استراتيجيات الإيحاء في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها
Yabancılara Arapça öğretiminde telkin stratejisinin kullanılması
MOHAMMAD AYESH
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ INAIATILLA AZIMOV