Tek ebeveynle yaşayan ergenlerde depresyon ve ebeveynleşme arasındaki ilişkide duygusal esneklik ve başa çıkma becerilerinin aracı rolü
The mediating role of emotional flexibility and coping skills in the relationship between parentification and depression among adolescents living in single-parent families
- Tez No: 1025876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELEN DEMİRTAŞ ZORBAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, bir aile özellliği olarak tek ebeveynli ailelerde yaşayan ergenlerde ebeveynleşme ile depresyon arasındaki ilişkide duygusal esnekliğin ve başa çıkma becerilerinin bu ilişkiyi yordamadaki rolü araştırılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu tek ebeveynli ailelerde yaşayan lise düzeyindeki 232 ergen oluşturmuştur. Araştırmanın veri toplama aşamasında ergenlerin depresyon düzeylerini ölçmek üzere Kutcher Ergen Depresyon Ölçeği (KEDÖ-11); ebeveynleşme düzeylerini ölçmek üzere Ebeveynleşme Ölçeği Ergen Formu; duygusal esneklik düzeylerini belirlemek amacıyla Duygusal Esneklik Ölçeği ve başa çıkma becerilerini değerlendirmek amacıyla Ergenlerde Başa Çıkma Becerileri Ölçeği (EBÇÖ) ile katılımcıların sosyodemografik bilgilerini elde etmek için araştırmacı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programı ve Hayes PROCESS makrosu kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ebeveynleşme ile depresyon arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Duygusal esnekliğin alt boyutlarından olan duyguların iletişimi değişkeni ve depresyon arasında anlamlı ve negatif yönde ilişki görülmüştür. Başa çıkma becerileri açısından ise özellikle kaçınan ve olumsuz başa çıkma stratejilerinin depresyonu anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Aracılık analizleri sonucunda, duygusal esnekliğin alt boyutlarının ebeveynleşme ile depresyon arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediği; buna karşın kaçınan ve olumsuz başa çıkma becerilerinin bu ilişkide anlamlı aracı etkiler gösterdiği bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular, bir aile özelliği olarak tek ebeveynli ailelerde yaşayan ergenlerde ebeveynleşmenin depresyon açısından önemli bir risk faktörü olabileceğini ve özellikle işlevsel olmayan başa çıkma stratejilerinin bu süreçte kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, literatür ışığında tartışılarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the predictive roles of emotional flexibility and coping skills in the relationship between parentification and depression among adolescents living in single-parent families. A correlational research design was used. The study group consisted of 232 high school adolescents living in single-parent families. Data were collected using the Kutcher Adolescent Depression Scale to assess depression levels, the Parentification Inventory–Adolescent Form to measure parentification, the Emotional Flexibility Scale to evaluate emotional flexibility, and the Coping Skills Scale for Adolescents to assess coping skills. In addition, a Personal Information Form developed by the researcher was used to obtain participants' sociodemographic information. The data were analyzed using SPSS 26 and the Hayes PROCESS macro. The results indicated a significant positive relationship between parentification and depression. While some subdimensions of emotional flexibility were negatively associated with depression, maladaptive coping strategies—particularly avoidant and negative coping—significantly predicted depression. Mediation analyses revealed that the subdimensions of emotional flexibility did not have a significant mediating role in the relationship between parentification and depression. Within the subdimensions of emotional flexibility, communication of emotions was found to significantly and negatively predict depression. In terms of coping skills, avoidant and maladaptive coping strategies were found to significantly predict depression. The findings suggest that parentification may constitute an important risk factor for depression among adolescents living in single-parent families, and that maladaptive coping strategies play a critical role in this process. The findings, were discussed in light of the literature, and implications for researchers and practitioners were presented.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocuklarda zihin kuramı becerilerinin yavaş bilişsel tempo üzerindeki etkisinin sağlıklı çocuklarla karşılaştırmalı olarak incelenmesi
The effect of theory of mind skills on sluggi̇sh cognitive tempo in children with adhd: A comparative analysis with healthy controls
DOĞA SEVİNÇOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBELNUR AVCİL
- Kanserli 15-19 yaş grubu adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of hopelessness, depression and anxiety levels of 15-19 age adolescents
AYŞE YILMAZ
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Eksternal etmoidektomiler
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT AKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM