Kanser tedavisinin yan etkilerinin kontrolüne öz-bakım modelinin etkisi
The Effect of self-care theory on controlling the side effects of cancer treatments
- Tez No: 124217
- Danışmanlar: PROF.DR. NURAN AKDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Onkoloji, Nursing, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Kanser, kanser tedavileri, kemoterapi, radyoterapi, yan etkiler, öz-bakım modeli, Cancer, cancer treatments, chemotherapy, radiotherapy, side effects, self-care theory
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Kav, S. Kanser Tedavisinin Yan Etkilerinin Kontrolüne Öz-bakım Modelinin Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Doktora Tezi, Ankara, 2003. Araştırma, Orem'in öz-bakım modeline temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin kemoterapi ve/veya radyoterapi alan kanserli hastalarda, tedaviye bağlı yan etkilerin kontrolüne etkisini belirlemek amacıyla yan-deneysel olarak yapılmıştır. Bu araştırma, 01.10.2001 ile 31.11.2002 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Medikal Onkoloji ve Radyasyon Onkolojisi polikliniklerinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini meme kanseri ya da NHL nedeniyle ilk kez kemoterapi ve/veya radyoterapi almak üzere başvuran toplam 74 hasta oluşturmuş; bu hastalar tedavileri süresince ve sonraki ilk kontrolleri de dahil olmak üzere izlenmiştir. Araştırmada öz-bakım gücü ölçeği, öz-bakım davranışları kayıt formu, öz-bakım rehberleri ile hasta bakım kayıt formları kullanılmıştır. Araştırmada hemşirelik girişimleri tedaviye bağlı yan etkiler ve kontrolüne yönelik öz-bakım uygulamalarının öğretimi ve izlemi, yazılı öz-bakım rehberleri, telefon görüşmeleri ve destek grup toplantılarını içermiştir. Hastaların en fazla mukozit, bulantı-kusma ve enfeksiyonu önlemeye yönelik öz-bakım uygulamalarını kullandıkları; kemoterapi süresince (n=38) en sık yorgunluk, saç dökülmesi ve bulantı yaşadıkları; bu yan etkilerin şiddetini ve yaşadıkları sıkıntıyı azaltmak için kullandıkları öz-bakım uygulamalarının kendilerini orta düzeyde rahatlattığı belirlenmiştir. Destek grup toplantılarına katılan hastaların genel olarak saç dökülmesi, bulantı, kusma ve yorgunluk için daha fazla sayıda öz-bakım uygulaması yaptıkları görülürken; bulantı için kullandıkları öz-bakım uygulaması sayısındaki artış istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Radyoterapi süresince izlenen hastalarda (n=57) en fazla yorgunluk, cilt reaksiyonları ve ağız kuruluğu yaşandığı belirlenmiştir. Tedavi öncesi ve sonrası ilk kontrollerinde uygulanan öz-bakım gücü ortalama puanlarının tedavi sonrası arttığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak öz-bakım modelinin kanser tedavisine bağlı yan etkilerin önlenmesi ve/ veya azaltılmasında etkin olabileceği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
VI ABSTRACT Kav, S., The Effect of Self-Care Theory on Controlling the Side Effects of Cancer Treatments, Hacettepe University Institute of Health Sciences PhD Thesis in Medical Nursing, Ankara, 2003. The aim of this quasi-experimental study was to determine the effect of nursing interventions based on Orem's Self-Care Model for controlling the side effects, which were induced by cancer treatments, especially chemotherapy and/or radiotherapy. This study was conducted in the Hacettepe University, Medical Oncology and Radiation Oncology Outpatient Departments in Ankara -Turkey between 01.10.2001 and 31.11.2002. Total of 74 patients were recruited to the study, which received initial course of chemotherapy and/or radiotherapy for those who had lymphoma or breast cancer, and followed up during their cycles of treatment and first control visit after completion of their treatment. Self-care guides, exercise of self-care agency scale, self-care behavior's log and patient care forms were used for data collections. Nursing interventions included; education and follow up of self care activities to cope and control chemotherapy related side effects, written self care guides, phone interviews and support group meeting. Most of the patients reported that; they used self care behaviors for mucositis, nausea and vomiting and not to get infected, most experienced side effects during the chemotherapy (n=38) were fatigue, alopecia and nausea; of which, they got relief only moderately from the self care behaviors they used to alleviate the severity of these side effects. Generally, patients who attended the support group meetings engaged themselves in self-care behaviors mostly for alopecia, nausea, vomiting and fatigue; however there is a statistically important increase in numbers of self care behaviors for nausea (p<0.05). Fatigue, skin changes and mouth dryness were the common side effects of the patients who underwent radiotherapy (n=57). Comparison of mean pre-treatment and post-treatment self-care scale scores showed there is an increase in post-treatment scores, which is statistically important (p<0.05). As a result, self-care model could be beneficial for preventing and /or decreasing cancer treatment related side effects.
Benzer Tezler
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Determination of potential anti-cancer effect of locally grown Arum dioscoridis L. plants
Yerelde yetiştirilen Arum dioscoridis L. bitkilerinin potansiyel anti-kanser etkisinin belirlenmesi
UKBA TURAP OĞUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyomühendislikAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR CEM ERKİN
- NCI-H1975 (p53-Mutant) ve A549 (p53-Vahşi Tip) küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC) hücrelerinde, PRİMA-1met ve etoposide kombinasyonunun sitotoksik etkisinin araştırılması
Cytotoxicity effects Of combination Of PRIMA-1met and etoposide on non-small cell lung cancer (NSCLC) cell lines A549 (Wild Type-p53) and NCI-H1975 (Mutant-p53)
FATMA T. KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
BiyolojiAkdeniz ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLÜFER İMİR
- Kolon kanseri hücreleri üzerine timokinon ve 5-fluorouracilin terapotik etkisinin in vitro ve in vivo araştırılması
In vitro and in vivo investigation of the therapeutic effect of thymoquinone and 5-fluorouracil on colon cancer cells
ERAY METİN GÜLER
Doktora
Türkçe
2019
OnkolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜRRAHİM KOÇYİĞİT
- Meme kanserinde ameliyat tipinin, beden algısı, cinsel işlevler, benlik saygısı ve eş uyumuna etkileri: Kontrollü bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ÖZEN ÖNEN SERTÖZ