Geri Dön

Klasik Dönem Osmanlı toplumunda boşanma bağlamında Osmanlı sosyal tarihinin lise ders kitaplarında incelenmesi

Study of Ottoman social history in high school textbooks in the context of divorce in Classical age Ottoman society

  1. Tez No: 130241
  2. Yazar: YAHYA ARAZ
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. FİKRET YILMAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Tarih, Education and Training, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2003
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 124

Özet

VI ÖZET“Klasik Dönem Osmanlı Toplumunda Boşanma Bağlamında Osmanlı Sosyal Tarihinin Lise Ders Kitaplarında İncelenmesi”Yahya ARAZ Çalışmanın iki ana amacı bulunmaktadır; Bu amaçlardan birincisi Klasik Donem Osmanlı Toplumunda boşanmanın nasıl meydana geldiğinin ortaya çıkartılmasıdır. Genel olarak yapılan çalışmalarda Osmanlı'da kadının arka planda kaldığı, haklarını arayamadığı, erkeklerin ağır baskısına maruz kaldığı, erkeklerin İslam Hukuku çerçevesinde“sınırsız”boşanma haklarına sahip olduğu iddia edilmektedir. Bu çalışma bu iddiaların çoğunun on yargılı olduğunu göstermektedir. Kadının haklarını gerektiğinde savunabilen, erkeğe karşı dirençsiz olmadığı, toplumun“aktif* bir üyesi olduğu kaynaklar ışığında elde edilen sonuçlar olmuştur. Özellikle maddi sebeplerden dolayı erkeklerin eşlerini istedikleri gibi boşayamadıkları, bu yüzden erkeklerin İslam Hukukundan kaynaklanan ”sınırsız" diye nitelendirilen boşanma haklarının toplumsal bazda fazla bir anlam ifade etmediği söylenebilir. Bunun dışında karşılıklı anlaşma yoluyla gerçekleşen boşanmaların daha yoğun olduğu ifade edilebilir. Bu tür bir boşanmada kadın erkek üzerindeki mehir ve nafaka gibi maddi alacaklarından vazgeçmiştir. Çalışmanın ikinci amacını kaynaklar üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde ortaya çıkan verilerin lise tarih ders kitaplarındaki sosyal tarih başlıkları altında işlenen konularla karşılaştırılması oluşturmaktadır. Ders kitaplarının önemli bir kısmı siyasi ve askeri gelişmelere ayrılmış durumdadır. Sosyal tarih başlıkları altında işlenen konular içerisinde kadın çok az oranda yer almaktadır. Verilen bilgiler ise Osmanlı Toplumunun çok kültürlülüğünü ve değişimlerini yansıtmaktan oldukça uzaktır. Bakıldığında, tarih dersvu kitaplarının kadın konusundaki bu yoksunluğunun en önemli sebeplerinden birisinin de, bu konularda, akademik anlamdaki çalışmaların yetersizliği olduğu görülecektir. Bu çalışma Seriye Sicilleri ve Şeyhülislam Fetvalarını temel alarak yapılmıştır. Seriye sicilleri, fetva, Osmanlı Toplumu, kadın, boşanma, evlilik, İslam Hukuku, tarih ders kitapları çalışmanın anahtar kelime veya kavramlarını oluşturmuştur.

Özet (Çeviri)

vm SUMMARY“Study of Ottoman Social History in High School Textbooks in the context of Divorce in Classical Age Ottoman Society”. Yahya ARAZ The study has two main reasons. One of this two is to find out how divorce happened in the Classical Age Ottoman Society. Generally, various studies has shown that women were regarded as a secondary class people, were not able to preserve their rights, subjected to heavy pressure by men, and man had been claimed to have an“infinite”right to divorce in accordance with the Islamic Law. This study proves that most of this claims are prejudiced. Under the light of resources studied, the results obtained shows that women, when necessary, were able to claim their rights, had been resistant against men, and were active members of the society. Men were not able to divorce their wives as they had wanted to mostly due to economical problems; so it is possible to say that the so called“infinite”right of divorce coming from the Islamic Law did not socially mean much. However, it is possible to say that divorces mutually agreed upon were more likely to happen. In such kind of a divorce, woman has renounced some of her economical her rights such as mahr (dower) and maintenance. The second reason of this study is the comprasion of the data obtained through the resources sudied with the subjects taught in high school history textbooks under the title of social history. A huge portion of the textbooks reserved to political and military matters. Women has a small part in subjects studied under the title of social history. The information is given is guite far 4^ from reflecting the multi-cultural structure and alterations of the Ottomans' £g Society. It is nat difficult to see that one of the main reasons of this poverfy^J*IX about the subject of women in history textbooks is due to insufficient academic research on this subcejt matter. This study has been based on Judicial Registers and Fetvas of Şeyhülislam. Judicial registers, fetva, Otoman Society, woman, divorce, marriage, Islamic Law, history textbooks are the key words and terms of this case study.

Benzer Tezler

  1. Osmanlı kadın dergilerinde kadının dünyası (1908?1914)

    The women's world in ottoman woman magazines

    GÜLSEL SÜRÜCÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    TarihAnadolu Üniversitesi

    Tarih Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. SEDAT BİNGÖL

  2. XVIII. yüzyılın ilk yarısında Edirne'nin sosyal ve ekonomik tarihi

    Social and economic history of Edirne in the first half of the XVIIIth century

    ORHAN BUYUK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    TarihTrakya Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖMER SONER HUNKAN

  3. XVIII. yüzyıl fetva mecmuaları ışığında Osmanlı'da aile hukuku

    Family law in Ottoman Empire in the light of 18th century

    BÜŞRA KARAÇAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN

  4. Osmanlı hukuk sisteminde fıkhın belirleyiciliği Erzincan Şer'iyye Sicilleri evlenme ve boşanma kayıtları örneği : Günümüz Erzincan'ı ile mukayeseli

    Fiqh of ottoman legal system determinant registration of marriage and divorce case Erzincan Sharia Court Records :With today's comparative Erzincan

    SEMA GÖKBAYIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    DinErzincan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HADİ SAĞLAM

  5. Klasik dönem Osmanlı toplumunda Anadolu kadınının iktisadi etkinliği üzerine bir deneme

    Başlık çevirisi yok

    KADRİYE YILMAZ KOCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    EkonomiMarmara Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    AHMET TABAKOĞLU