Geri Dön

Yapay zeka yöntemi ile hava jetli sistemlerde atkı hareketinin incelenmesi

Investigation of weft motion in air-jet systems by artificial intelligent methods

  1. Tez No: 135796
  2. Yazar: MURAT KODALOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA BAYHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Hava Jeti, Atkı, Dokuma, Atkı atma sistemleri, Dokuma makineleri, artificial intelligence, air-jet, weft, weaving, Weft insertion systems, Woven machinery, Air jet
  7. Yıl: 2003
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Hava jetli dokuma makinalarında atkı ipliği, yüksek hızlı hava akımının iplik üzerinde oluşturduğu sürtünme kuvvetiyle taşınmaktadır. Atkının ivmelenmesi ve taşınması için gerekli olan kuvvetler hava jeti tarafından oluşturulur. Bu kuvvetler, taşıma işlemine karşı koymaya çalışan ipliğin kütlesinden kaynaklanan eylemsizlik kuvveti ve ipliğin sağılması anında oluşan çekme kuvvetlerinden meydana gelen direnç kuvvetlerinden daha büyük olmak zorundadır. Taşıyıcı eleman olan hava ve taşman eleman olan iplik özellikleri taşıyıcı ve direnç kuvvetlerin belirlenmesinde en önemli etkenlerdir. Hava hızı ve iplik yapıları, aralarındaki ilişkiler açısından kompleks özelliklere sahiptirler. Bunlar havanın türbülanslı ve kesikli akışı, ipliğin sabit olmayan çapı, lineer yoğunluk, esneme ve uzama gibi özellikleridir, hava jetli dokuma makinelerinde atkı ipliğinin havanın iplik üzerinde oluşturduğu sürtünme kuvveti ile taşınması sırasında, iplik özelliklerinin atkı ipliğinin anlık hızına etkisi tüp boyunca incelenerek, hava jetli dokuma makinelerinde atkı atım sisteminin bulanık mantıkla kontrolünü içermektedir.Birinci bölümde hava jetli dokuma makinasında, drum ve loop atkı besleme sistemleri ile atkı ipliğinin ağızlık içerisinde, dokuma genişliği boyunca atılması (tüp içinde) ve atkınm bu yol boyunca hava içerisindeki davranışına yönelik teorik modelleme sunulmaktadır. Teorik yaklaşımlara veri tabanı olabilmesi için ana jet ve tüp sonundaki vakum tarafından atkı üzerinde oluşturulan kuvvetler ve bu kuvvetlerin yanında yer alan tanımlı katsayılar gösterilmiştir. Ayrıca drum ve loop iplik besleme sisteminin atkı ipliği hızına etkileri bulanık mantıkla kontrol edilmiştir. İkinci bölümde atkı ipliğinin ağızlık içerisinde dokuma genişliği boyunca ( 330 cm boyundaki deney tüpü içinde ) hareketi ve atkınm bu yol boyunca iplik numarası (tex) ve iplik tipinin (Open-end ve Ring) etkisi ile atkı hızındaki değişim bulanık mantıkla tespit edilmiştir. Tüp boyunca atkı ipliği hızı açısından OE ipliklerinin ring ipliklerine göre daha iyi performans gösterdikleri görülmüştür. Elde edilen diğer bir gözlemde; OE iplikleri daha yüksek bir ortalama hıza sahip olmalarına rağmen atkı yolunun başlarında ring ipliklerinin daha yüksek bir hıza sahip olmalarıdır. Üçüncü bölümde atkı ipliğinin ağızlık içerisinde dokuma genişliği boyunca atılması ve bu yol boyunca iplik numarası (tex) ve farklı elyaf tiplerinden (pamuk, yün, pamuk ile polyester karışımı, rayon) üretilmiş atkı ipliklerinin hızındaki değişim bulanık mantık yardımıyla tespit edilmiştir. Elde edilen veriler deneysel sonuçlarla kıyaslanmıştır. Dördüncü bölümde atici ipliğinin ağızlık içerisinde dokuma genişliği boyunca atılması ve bu yol boyunca iplik numarası (tex) ve farklı iplik tiplerinden (open-end, ring) üretilmiş atkı ipliklerinin büküm sayısındaki değişim bulanık mantık yardımıyla tespit edilmiştir. Ring atkı ipliğindeki büküm kaybı sabit kaldığı (bu değer 1.18 TPI civarında olmaktadır), open-end atkı ipliğinde ise büküm kaybının büküm miktarıyla doğrudan ilgili olduğu tespit edilmiştir. Maksimum büküm kaybı open-end ipliklerde daha düşüktür. Beşinci bölümde hava jetli dokuma makinasında, atkı ipliğinin ağızlık içerisinde dokuma genişliği boyunca atılması ve bu yol boyunca iplik numarası (tex) ve farklı hava basınçlarında atkı ipliklerinin hızındaki değişim bulanık mantık yardımıyla tespit edilmiştir. Elde edilen veriler deneysel sonuçlarla kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ortalama atkı ipliği hızı açısından 70 PSIA basınçta atkı ipliğinin daha iyi performans gösterdiği görülmüştür. Yüksek hava basıncının tüp içindeki havanın hızını artırarak iplik hızının da artmasına neden olduğunu ve atkı atma süresinin azaldığı tespit edilmiştir. Altıncı bölümde atkı ipliğinin ağızlık içerisinde dokuma genişliği boyunca atılması ve atkının bu yol boyunca iplik numarası (tex) ve büküm katsayısı (atex) ile atkı ipliği hızındaki değişim bulanık mantık yardımıyla tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlarda iplik numarası büyüdükçe atkı ipliği hızında düşme meydana gelmiştir. Ancak kütleden meydana gelen eylemsizlikten dolayı iplik hızında tüp boyunun sonlarına doğru düşme ince ipliğe oranla daha az olmaktadır. Büküm katsayısının artışı, ile iplik yüzeyinde daha az pürüzlülük değerleri elde edildiğinden iplik hızında düşme olduğu tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

VI ABSTRACT In a ir-jet w eaving machines, w eft y ara i s c arried b y t he friction force p reduced b y h igh- speed air flow on yarn. Forces necessary for the acceleration and insertion of weft yarn are produced by air-jet. These forces must be bigger than the inertia force sourced from yarn mass resisting the yarn transfer and resistance forces produced by the tensile forces occured during winding of the yarn. The properties of transfering and and transfered elements, air andyarn are the most important p arameters affecting transfering andresistive forces. Air velocity and the yarn structure have complex properties as a result of their connection. These properties are; turbulented and alternating flow of air, the non-fixed diameter, lineer density and elongation properties of yarn. In this study, effects of yarn properties on instant velocity of weft yarn were investigated throughout the tube during insertion of weft yarn and weft insertion systems in air-jet weaving machines was controlled by fuzzy logicln the first part, drum and loop weft insertion systems in air-jet weaving machines were investigated. Then, a theoretical model was designed about weft insertion throughout the loom width (in the tube) and behaviours of weft yarn in air during this operation. Defined coefficients belong to the equations of forces produced by vacuum at the end of the tube on weft yarn were used as a database for theoretical approaches. Besides these, effects of drum and loop weft insertion systems on weft velocity were controlled by fuzzy logic. In the second part, movement of weft yarn along the fabric width (in a tube of 330 cm) and variations of weft yarn velocity according to yarn lineer density (tex) and yarn structure (rotor and ring yarns) were analyzed with fuzzy logic. It was found that rotor yarns showed better performance than ring yarns according to weft velocity. It was also found that although rotor yarns had higher mean velocity than ring yarns, ring yarns had higher velocity at the beginning of the tube. In the third part, changes in velocities of yarns of different lineer densities (tex) and different materials (cotton, wool, cotton/PES, viscose) were analysed with fuzzy logic. Results obtained were compared with the experimental data. In the fourth part, changes in the twist level of yarns of different lineer densities (tex) and different materials (cotton, wool, cotton/PES, viscose) during weft insertion were analysed by using fuzzy logic. It was found that the twist loss of ring weft yarn was constant (approximately 1,18 TPI) but twist loss of rotor weft yarn was proportional to the twist level of the yarn. In the fifth part, changes in the velocity of weft yarn of different lineer densities (tex) while being inserted along the fabric width according to air pressure level were analysed by fuzzy logic and results were compared with the experimental data. According to results, 70 PSIA was the optimum air pressure for mean velocity of weft yarn and higher air pressure levels increase the air and yarn velocity along the tube. As a result of higher air and yarn velocities, weft insertion time was reduced. In the sixth part, changes in the velocity of weft yarn of different lineer densities (tex) while being inserted along the fabric width according to twist multiplier (cctex) were analysed by fuzzy logic. It was found that, as the yarn lineer density (tex) increased, yarn velocity decreased. But in the coarse yarns, decrease of weft yarn velocity at the end of the tube because of inertia produced by its mass is smaller. It was also found that, as the twist multiplier increased, yarn velocity decreased because of the smaller roughness level on yarn surface.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    841375

    Design, modelling and control of a nano quadrotor withmicrocontroller based vision system for object tracking

    Nesne takibi için bir nano dört rotorlu helikopterin tasarımı, modellenmesi ve mikrodenetleyici tabanlı görüntü sistemi ile kontrolü

    MUSTAFA ENES KIRMACI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA YALÇIN

    PROF. DR. ERDİNÇ ALTUĞ

  2. Tez No

    846099

    Sürdürülebilir hava kalitesi için yapay zeka yöntemleri ile partiküler madde tahmininin modellenmesi

    Modeling particulate matter estimation with artificial intelligence methods for sustainable air quality

    SALİHA ÇELİKCAN BİLGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Meteorolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN TOROS

  3. Tez No

    875423

    Sayısal görüntü işleme ve yapay zeka yöntemi ile son kullanıcı odaklı endüstriyel ürün tasarımı

    Industrial product design for end user with digital image processing and artificial intelligence method

    ATAHAN UYANIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER AYDIN

  4. Tez No

    1006577

    Yapısal açıklanabilir yapay zeka ile belirsizlik altında iha rota planlaması

    Intrinsic explainable artificial intelligence for uav route planning under uncertainty

    MUTLU KARAASLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Havacılık ve Uzay MühendisliğiEskişehir Teknik Üniversitesi

    Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPER ÇABUK

    DOÇ. DR. ARİF FURKAN MENDİ

  5. Tez No

    1019329

    Hastanelerdeki acil servis yoğunluğunun gerçekleşme faktörlerinin yapay zeka yöntemleri ile analiz ve tahmini

    Analysis and prediction of emergency department overcrowding factors in hospitals using artificial intelligence methods

    HAKAN SÖZGEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Yapay Zeka ve Robotik Ana Bilim Dalı

    DR. EROL KINA

Geri Dön