Geri Dön

Türkiye' nin gelişme/kalkınma çabalarının sosyolojik analizi: GAP projesi

A Sociological analysis of development attempts in Turkey: The GAP project

  1. Tez No: 144195
  2. Yazar: ŞEVKET ÖKTEN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2004
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Ülkelerin benimsedikleri kalkınma yaklaşımları, bunları somut projelerde nasıl uygulamaya koyduklarına bakılarak sınanabilir. Bu anlamda, Türkiye'nin gelişme/kalkınma çabalarının GAP Projesi ekseninde konu edinildiği araştırmamızda, kalkınma ekonomik büyümeyle özdeş olmaksızın, insanın sosyo-ekonqmik ve kültürel bütün ilişkilerinde gelişmesi anlamında kullanılmaktadır. Bu yaklaşımdan harekette, proje kapsamındaki kalkınma uygulamalarından farklı konumdaki toplumsal kesimlerin ne ölçüde, nasıl etkilendiği -projenin de benimsediği- sürdürülebilir insani kalkınma yaklaşımı bağlamında sorgulanmıştır. GAP'ın bölgesel düzeydeki toplumsal amacını gerçekleştirmesi ve ulusal bütünleşme perspektifindeki başansmm, bölgenin toprak mülkiyeti, buna bağlı ortaya çıkan gelir dağılımı, işletme biçimleri ve paralel şekilde gelişen otorite ve bağımlılık ilişkilerinin nasıl olduğuna ve bölgenin geleneksel yapısına rengini veren aşiret bağ(ım)lılığının nasıl işlediğine bağlı olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda, dengesiz toprak dağılımının büyük oranda devam ettiği gözlenmiştir. Bu durum, varolan gelir dağılımını daha da bozacak olan sulama yatırımlarından küçük bir azınlığın yararlanmasını sağlarken, büyük bir çoğunluğu oluşturan topraksız/az topraklı çiftçilerin bu kalkınma atılımından hemen hiç pay almamasına yol açmaktadır. Bölgede, sürdürülebilirliğin de temel bileşenlerinden olan yeterli ve düzenli beslenme, eğitim, sağlık, yeterli, güvenli konut ve donanım şartiannın da buna uygun olarak biçimlenmiş olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, bir çok alanda işlevsel bir toplumsallaşma düzeneği olarak etkinliğini büyük oranda koruyan aşiret bağı, politika, aile, evlilik ve diğer birçok alanda etkili olmakta ve çeşitti yükümlülükler getirmektedir.in Örgütlenmenin siniri» olduğu bölgede, toplumsal ihtiyaçlar, büyük oranda aile ve/veya aşiret içinde karşılanma yoluna gidilmektedir. Modern örgütler yerine geleneksel mekanizmaların ikame edilmesi, söz konusu geleneksel yapıyı daha pekiştirici bir rol üstlenmektedir. Bu da ekonomik ve toplumsal etkinliklerden herkesin olabildiğince adil faydalanmasını ve katılımı olumsuz yönde engellemekte, sürdürülebilir insani bir gelişmeyi ve son kertede projenin başarıya ulaşmasını da olumsuz olarak etkilemektedir.

Özet (Çeviri)

IV SUMMARY It is possible to examine the development approach of countries looking at how tyey implement the approach. In this sense, the study uses the development equal to the development of humans' socio-economic and cultural relations. Practices involved in the GAP are analyzed in terms of which social groups are affected. It is understood that the realization of the social aims of the GAP and its succes depend on the following factors: land ownership in the region, the resulting income distribution, authority and dependency relations and the functions of the tribes in the region. The study concludes that inequal land distribution is still exist. This fact destroys the income distribution on favor of minority and it leads to the inability of small-scale farmers to gain a share from this development initiative. Furthermore, such basics of sustainable development as regular and sufficient nutrition, education, health, safe hausing are shaped based on this pattern. On the other hand, tribe ties bring various requirements and are influential in many areas including politics, famiiy affairs, marriage, in the region where organization is limited, social needs are met mostly by families and tribes. Using traditional mechanisms instead of modem organizations also reinforces the traditional social structure. It affects negatively the fair share of economic and social activities and participations.

Geri Dön