Zaman ortamı yapay uçlaşma verilerinin mühendislik jeofiziğinde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigating applicability of time-domain induced polarization data in engineering geophysics
- Tez No: 170141
- Danışmanlar: PROF.DR. AHMET BAŞOKUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeofizik Mühendisliği, Geophysics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Yapay uçlaşma, zaman ortamı, modelleme, iki- boyutlu, sonlu-farklar, mühendislik jeofiziği, yüklenebilirlik, Induced polarization, time domain, modelling, two-dimensional, finite differences, engineering geophysics, chargeability
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yüksek Lisans Tezi ZAMAN ORTAMI YAPAY UÇLAŞMA VERİLERİNİN MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİNDE KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI N. Yıldırım GÜNDOĞDU Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeofizik Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ahmet T. BAŞOKUR Zaman ortamı yapay uçlaşama yöntemi daha çok metalik mineral aramalarında kullanılmaktadır. Yakın yüzey araştırmalarındaki ilerlemeler, farklı yöntemlerin, farklı problemlerde kullanılmasını sağlamıştır. Laboratuvar ortamında örneklerin yapay uçlaşma etkilerinin belirlenmesi, killi kumlu birimlerin belirgin uçlaşma göstermeleri, bu yöntemin bu tür birimlerin belirlenmesinde kullanılmasını sağlar. Özellikle bu birimlerin su içermesi durumunda oluşan sıvılaşma, oturma vb. sorunlar, birimlerin belirlenmesi önemini arttırmaktadır. Bir yöntemin bir problemi çözmedeki başarısını test etmenin en çok kullanılan yöntemlerinden biri modellemedir. Modelleme, varsayımsal bir jeolojik modelin fiziksel belirtisinin, bir matematik bağıntı ile tanımlanması ve bu matematiksel bağıntıdan yola çıkılarak, ölçülmesi beklenen sayısal değerlerin hesaplanmasıdır. Bu amaçla 2-B bir modelleme programı geliştirilmiştir. Zaman ortamı yapay uçlaşma yönteminde modelleme, doğru akım özdirenç düz çözüm işlecinin iki farklı durum için yürütülmesiyle yapılır. Doğru atam özdirenç yönteminde kullanılan 2-B düz çözüm bağıntısı sürekli bir Poisson denklemidir. Bu denklem sayısal çözüm tekniklerinden sonlu-farklar yöntemi ile çözülebilir. Bu amaçla yer altı geometrisi belli hücrelere ayrılır ve hesaplamalar bu hücrelerin oluşturduğu ağ (hesaplama ağı) üzerinden yürütülür. Sonuçların sunulduğu ve modellenen yer altı yapısının gösterildiği ağ ise modelleme ağıdır. 2-B modellemede en önemli adımlar, bu ağların belirlenmesidir. Düz çözüm bağıntısının çözümünde uygulanan sınır koşullarının düzgün olarak işleme katılabilmesi için hesaplama ağının tasannu oldukça önemlidir. Mühendislik jeofiziğinde sıkça karşılaşılan problemler basitleştirilerek modellenmiştir. Hedef yapılar uçlaşabilir kabul edilmiştir. Uçlaşabilir yapıların belirlenebilmesinde kullanılan arazi parametreleri ve yüklenebilirlik, özdirenç değerlerinin birlikteliği modellemenin başarısını etkilemektedir. 2005, 79 sayfa
Özet (Çeviri)
ABSTRACT M.Sc. Thesis INVESTIGATING APPLICABILITY OF TIME-DOMAIN INDUCED POLARIZATION DATA IN ENGINEERING GEOPHYSICS N.YıIdmm GÜNDO?DU Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Geophysical Engineering Supervisor: Prof. Dr. Ahmet T. BAŞOKUR Time-Domain Induced Polarization method has been conventionally used for the exploration of metallic ore deposits. The advent of a variety of near surface investigation methods results in solving distinct exploration problems. The observation of the induced polarization effects in laboratory measurements of clay- sandy samples encourages the use of the method for near surface applications. Especially, the investigation of such geological units is important in view of water saturation, liquefaction collapse and similar problems. The success of a given method for the solution of a certain problem can be examined by modelling. The modelling is to express the physical properties of a hypothetical geologic model by a mathematical equation that serves the calculation of the numerical values of expected observations. A 2-D modelling software has been developed for this purpose. The modelling of time-domain induced polarization method can be performed by using two variants of the direct current resistivity forward modelling operator. In direct current resistivity method, 2-D forward modelling equation is a continuous Poisson equation. This equation can be solved by using the finite- differences method that is one of most common numerical solution technique. The subsurface geometry is divided into a certain number of cells that forms the calculation mesh. The net that corresponds to the underground structure to be solved is named as the modelling mesh. The most important step at the 2-D modelling is to determine the modelling mesh. The design of the calculation mesh is also important to include properly the boundary conditions into the forward modelling. The most encountered engineering geophysical problems permit the use of simplified models. The targets are considered as being polarisable. The success of the modelling is strongly dependent to the range of the parameters (chargeability and resistivity) and the ratio of parameters belonging to the neighbouring geological units. 2005, 79 pages
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları
Başlık çevirisi yok
SEVİN BRAV
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN
- Karıştırıcılar ve karıştırma kabındaki akım olaylarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NADİR İLTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖMER SAMİH MERTBAŞ