Mehmet B. Çerkes'in Kitabu Baytarname tercümesi (60b-109a, giriş - metin - dizin)
The translation of Kitabu Baytarname by Mehmet B. Çerkes (60b- 109a, prologue - text - index)
- Tez No: 227333
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MESUT ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Veteriner Hekimliği, Turkish Language and Literature, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Baytarnameler, Türk dili ve edebiyatı, Veterinerlik, Veterinary manuscripts, Turkish language and literature, Veterinary
- Yıl: 2008
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Süleymaniye Kütüphanesinde Ayasofya bölümünde 3575 numarada kayıtlı bulunan Kitabu Baytarname adlı tercümenin üçüncü ve dördüncü makaleleri üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır.Kitabu Baytarname, 14.yüzyılda İslâm dünyasının ve Orta Çağın en büyük veteriner hekimi olarak kabul edilen Ebû Bekr İbn el-Münzir el- Baytâr'ın (ö.1340) muhtemelen 1310-1340 yıllarında yazdığı K?milü's-sınaateyni'l-bayt?ra ve'z-zartaka adlı eserin Mehmed b. Çerkes tarafından 17. yüzyılda (Hicri 1095 / Miladi 1683) yapılan tercümesidir.Bu tez Giriş, Metin, Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır.Giriş bölümünde eserin aslı, yazarı, veteriner tarihi açısından önemi, nüshaları, tercümeleri ve de çalışma konumuz olan Kitabu Baytarname hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca, metnin imla ve dil özellikleri bu bölümde incelenmiştir.Metin bölümünde eserin 60b-109a varakların transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Metinde okumayı kolaylaştırma ve anlam bütünlüğü sağlama amacıyla noktalama da yapılmış ve satır başı konulmuştur. İncelenen bölüm 49 varaktan oluşmakta ve genellikle her sayfada 13 satır bulunmaktadır. Metinde yer alan ayet, dua ve Arapça ibareler Arap harfleriyle gösterilmiştir.Dizin bölümünde transkripsiyonu yapılmış metinde yer alan tüm kelime ve kelime grupları bulunmaktadır. Kelimelere anlam verilirken metindeki anlam esas alınmıştır. Çalışma konumuzun baytarlıkla ilgili olması, metnimizde hastalık adlarının ve tedavilerinde kullanılan bitki adlarının çokça geçmesi nedeniyle araştırmacılara yararlı olacağı düşünülerek hastalık adları dizininin ve bitki adları dizininin de bu bölümde genel dizinden sonra ayrı ayrı verilmesi uygun görülmüştür. Hastalık ve bitki adlarının anlamları mümkün olduğunca sözlüklerde geçen biçimleriyle verilmiştir.Bu bölümlerden sonra eserin çalışmaya konu olan 60b-109a varaklarının Arap harfli metnine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This dissertation is a linguistic study on the third and fourth articles of the translation of Kitabu Baytarname which is registered in number 3575 Ayasofia Deparment in Süleymaniye Library.Kitabu Baytarname is the translation of K?milü?s-sınaateyni?l-bayt?ra ve?z-zartaka, made by Mehmed b. Çerkes in the 17th century (Hegira 1095 / Christian Era 1683) ,which is written probably in the years of 1310-1340 by Ebû Bekr İbn el-Münzir el- Baytâr (ö.1340) who is beleived to be the greatest veterinarian of Middle Ages and Islamic world in the 14th century.This dissertation has three parts ; Prologue, Text and IndexIn the prologue, the information about the origin of the book, its author, the significance of the book in terms of veterinary medicine history, the copies and translations of the book, and also the information about ?Kitabu Baytarname? which is our case study is given.In the text part, there is the transcripted text of 60b-109a sheets of the book. To ease the reading and provide the integrity of meaning, punctuation and paragraph intentations are also used. In the text studied , there are 49 sheets and 13 lines in each paper. The verses, prayers and Arabic phrases are given in the Arabic language.In the index part, all the words and phrases in the transcripted text are given and interprereted by sticking to the meaning in the original one. Since our study is about veterinary science and there is a wide use of the names of diseases and plants -which are used to cure those diseases ? the index of the diseases and the plants are given separately to help the researcher. The meaning of the diseases and plants are given the way they are in dictionaries.After these parts, the text of 60b-109a sheets of the book are given in Arabic language.
Benzer Tezler
- Mehmet B. Çerkes'in Kitabu Baytarname tercümesi (1b-60a, girş-metin-dizin)
Mehmet B. Çerkes's translation of Kitabu Baytarname (1b-60a, introduction-text-index)
TAHİR KEMAL BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT ŞEN
- Şa`rani ve hadisleri değerlendirmede Mizan yöntemi
Sha`rani and the method of Mizan in evaluation of hadiths
FERHAT GÖKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÖRMEZ
- Son dönem bir Osmanlı Alimi M. Zâhid Kevserî'nin ehl-i sünnet algısı ve mezheplere bakışı
The conception of ahl al-sunnah at the sight of a late Ottoman scholar M. Zâhid Kawtharî and his point of view regarding the sections
MEHMET ZAHİT ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Mehmet B.İbrahim'in manzum Şir'atü'l-İslam tercümesinin metin ve tahlili (İlk on beş fasıl)
The critical edition of Mehmed Ibn İbrahim's poetical translation of Şhir'at l-İslam
AHMET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
- Mehmet b. Velî b. Resûl el-Kırşehrî'nin“Ez-Zübde fî İlmi'l-Kelâm”adlı eserinin tahkiki
The review of the book“al-Zubdah fi İlm al-Kalam”of Mehmet b. Veli b. Resûl el-Kırşehrî
KHADIJAEMULISER SHASHMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinKastamonu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYKAÇ