Yıldız Çini/Porselen Fabrikası
Yildiz tile/Porcelain Factory
- Tez No: 262726
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU TERZİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Tarih, El Sanatları, Fine Arts, History, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Abdülhamid II, Osmanlı sanatı, Osmanlı seramikleri, Porselen, Porselen endüstrisi, Porselen sanatı, Yıldız Sarayı, Yıldız Çini Fabrikası, Çini, Çini sanatı, Abdülhamid II, Ottoman art, Ottoman ceramics, Porcelain, Pocelain industry, Pocelain art, Yıldız Palace, Yıldız Tile Factory, Tile, Tile art
- Yıl: 2009
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
II. Abdülhamid dönemindeki sanayileşme hareketlerinden biri olan Yıldız Porselen Fabrikası, 1894 yılında faaliyetlerine başlamıştır. Fabrikanın kurulma amacı, saray ve kasırların porselen ihtiyacını karşılamaktır. Aslında daha da önemlisi Sultan Abdülhamid'in başta Sevres olmak üzere Avrupa saraylarına bağlı porselen işletmelerinin bir benzerini Yıldız'da kurdurması ve üretilen porselen eşyaların dünyada, Osmanlı ve Sultan II. Abdülhamid kimliğiyle tanıtılmasıdır.Fabrika idarî ve malî olarak Hazine-i Hassa Nezareti'ne bağlıdır. Giderlerinin tamamı Hazine-i Hassa Nezareti bünyesindeki Emlâk-ı Hümâyûn İdaresi'nin gelirlerinden karşılanmıştır. Sultan Abdülhamid döneminde fabrikanın idarî ve teknik kadrosu oluşturularak teşkilatı tamamlanmış ve Avrupa'daki benzerlerine eş seviyede üretim yapılmıştır. Özellikle fabrikanın teknik kadrosunun büyük bir kısmı, porselen imalinde tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek üzere Fransa'dan getirtilmiştir. Fransa'dan gelen ustalar, yerli çalışanlara porselen imalini öğretmişler ve böylece fabrika bir anlamda okul vazifesi görmüştür. Yıldız Porselen Fabrikası'nda imal edilen mamullerde, yerli toprağın kullanımına mümkün olduğunca itina gösterilmiştir. Ancak fabrikanın ömrü maalesef II. Abdülhamid'in saltanatıyla sınırlı kalmış, Sultan Abdülhamid'in tahttan indirilmesinden sonra istikrarlı bir çalışma devresi geçirememiştir. 1911 yılında Maarif Nezareti bünyesindeki Müze-i Hümâyûn İdaresi'ne bağlanarak tekrar işletilmeye başlanmışsa da, Birinci Dünya Savaşı nedeniyle kapatılmış, müteakiben çok kısa bir çalışma sürecinden sonra ise tekrar kapanarak Cumhuriyet döneminde dahi uzun süre faaliyete geçirilmemiştir. 1959 yılında Sümerbank tarafından işletilmeye başlanan fabrika, halen T.B.M.M. Milli Saraylar'a bağlı olarak faaliyetini sürdürmektedir.
Özet (Çeviri)
Yıldız Porcelain Factory was established in 1894 as one of the industrialisation attempts in the reign of Abdulhamid II. The rationale behind the establishment was to procurement of porcelain needed by palaces and summer palaces. Probably more importantly Abdulhamid had a porcelain factory established in Yıldız Palace like its counterparts in European courts especially in Serves aimed introducing the porcelain objects fabricated by the factory to the world under the Ottoman and Abdulhamid identity.The factory was financially and administratively attached to the Department of Hazine-i Hassa. All its expenditure was provided from the revenue of Administration of Emlak-ı Hümayun within the former department. The managerial and mechanical staff of the establishment arranged, thus completing its organisation and manufactured at the same level similar to European counterparts. A great deal of mechanics was hired from France in order to benefit from their experience and knowledge in this field. They taught the native workers the production of porcelain thus the factory, in a sense, served as a school. Usage of domestic clay in the production was given highest priority. However, the existence of the factory unfortunately lasted within the reign of Abdulhamid II, following his overthrown it did not functioned properly. Although it was re-opened in 1911 within the body of Administration of Imperial Museum, controlled by Ministry of Education, closed down due to the World War I. A while later closed again after a short period of operation. It did not commence operation during the Republican era for considerably long course of time. The factory finally started to run by Sümerbank in 1959 and has been operating under the body of TBMM Department of National Palaces.
Benzer Tezler
- Porselen ve çini fabrikalarının yeniden işlevlendirilme olasılıkları: Yıldız Çini ve Porselen Fabrikası örneği
Adaptive re-use potentials of tile and porcelain factories: Yıldız Tile and Porcelain Factory
AYŞE ELÇİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KUNTER MANİSA
- Yıldız Porselen Fabrikası ressamlarının dönemin sanat ortamındaki yerleri
Places of Yildiz Porcelain Factory painters in the art envireonmnet of the period
MİRAY İNCE KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP
- Yıldız porselen Vejvut serisi ile Wedgwood Jasper serisi ürünlerinin karşılaştırılması
The comparison of Yildiz porselen's Vevjut products and Wedgwood's Jasperwares products
TUBA MARMARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarSakarya ÜniversitesiSeramik ve Cam Ana Sanat Dalı
DOÇ. BUKET ACARTÜRK AKYURTLAKLI
- Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu üretimi art nouveau eserler
Art nouveau artifacts of Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu products
SUNA CANAN AYDIN ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP
- Topkapı Sarayı Müzesi Yıldız Porselenleri Koleksiyonu'nun değerlendirilmesi
Evaluation of Yıldız Porcelain collection of the Topkapı Palace Museum
HÜLYA KALYONCU
Doktora
Türkçe
2011
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ SÖNMEZ