Taşköprîzâde'nin el-Meâlim'i ve kelamî görüşleri
Tashkopruzade's al-Mealim and theological thoughts
- Tez No: 291514
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ŞEVKİ YAVUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: 16. yüzyıl, El-Mealim fi İlmi`l-Kelam, Kelam, Osmanlı alimleri, Taşköprülüzade Ahmed Efendi, 16. century, El-Mealim fi İlmi`l-Kelam, Islamic theology, Ottoman scholars, Taşköprülüzade Ahmed Efendi
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlahiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir klasik Osmanlı âlimi olan mütekellim-filozof Taşköprîzade Ahmed Efendi (1495-1561)'nin müstakil bir kelam metni olan el-Meâlim adlı eseri bu tezin konusunu teşkil etmektedir. Bu bağlamda Taşköprîzade'nin kelâmî görüşleri ortaya çıkarılmıştır.el-Meâlim'le birlikte klasik kelâm tarihi zincirine bir halka daha eklenmiştir. Klasik kelâm tarihinin son hacimli metni olarak kabul edilen Îcî'nin el-Mevakıf'ı yerine Taşköprîzade'nin el-Meâlim'ini oturtarak klasik kelâm tarihinin son hacimli metni olarak artık el-Meâlim'i kabul etmekte bir sakınca olmasa görünmektedir. Dolayısıyla 1355'te vefat eden Îcî'nin ardından klasik kelam tarihinin süresi iki asır daha devam ederek 1561'de vefat eden Taşköprîzade'ye kadar uzamıştır. Zira el-Meâlim Osmanlı düşüncesinde bu bağlamda kaleme alınmış ilk metin olup el-Meâlim öncesi ve sonrasında ?şerh, haşiye olmayan? başka bir metin bulunmadığından aynı zamanda Osmanlı kelâm tarihindeki felsefî-kelam havzasına ait tek ?metin?dir. Böylece Gazzâlî ile başlayan kelâm-felsefe münasebetli düşünce sistemi, Fahreddin er-Razî, Amidî, Taftazanî ve Îcî ile Taşköprîzade'ye dek uzanmış olmaktadır. Bu metin bu halkanın son temsilcisidir.
Özet (Çeviri)
One of the classical Ottoman scholar theologians-philosopher Tashkopruzade Ahmed Efendi (1495-1561)'s self-contained text is a theology which is the subject of this thesis is a work called al-Meâlim. In this context, Taşköprîzade'nin theological opinions were revealed.Another member of classical kalam has been added to the lineage with al-Meâlim. We could with no doubt replace the classical Kelam text al-Mevakif written by İci with the text of Tashkopruzade called al-Mevakif, thus declaring it as the latest text of classical kalam. After the death of İci in 1355, the history of classical kalam developed over two more centuries until the death of Tashkopruzade in 1561. In this period of time, al-Meâlim is the first Ottoman text-regarding that there was no text other than commentary or hashiya-belonging to the philosophical-kalam sphere in Ottoman kalam history. The thought of kalam-philosophy which started with Gazzali, Fahreddin er-Razi, Amidi, Taftazani and continued with Tashkopruzade. Thus text is the latest representation of this lineage.
Benzer Tezler
- Taşköprizade Ahmed Efendi`nin tefsir risaleleri
Tashkoprizade Ahmed Efendi`s commentary risales
AHMET SÜRÜN
- Taşköprüzade'nin Avamil Şerhi'nin Edison kritiği
The Edition critique of Taşköprüzade's Sarh Al-Awamil
MUHSİN ÖZALPDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. NUSRETTİN BOLELLİ
- Taşköprizade'nin Eş-Şakaiku'n-Nu'maniye fî ´Ulemai'd-Devleti'l-Osmaniyye adlı eserinde adı geçen muhaddislerin incelenmesi
The Evaluation of cited muhaddiths in the eş-Şakaiku'n nu'Maniye fî ´Ulemai'd-Devleti'l-Osmaniyye of Taşköprizade
HÜLYA MERCİMEKÇİ BAYRAM
- Taşköprîzâde'nin Şerhü Ahlâkı Adudiyye adlı eseri
Tashkoprîzâde's Sarhu Ahkak-i Adudiyye
ELZEM İÇÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
FelsefeSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ATİLLA ARKAN
- Osmanlı müelliflerince yazılan kazâ-kader risâleleri ve Taşköprîzâde'nin“Risâle fi'l-Kazâ ve'l-Kader”adlı eseri
The pamphlets on kada-kader (fate-destiny) written by ottoman writters and Taşköprîzâde's book that named“Risâle fi'l-Kazâ ve'l-Kader”
HİLMİ KEMAL ALTUN