Geri Dön

Gravity modeli çerçevesinde Türkiye'nin dış ticareti

Turkey foreign trade within the framework of Gravity model

  1. Tez No: 296121
  2. Yazar: PINAR TORUN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. TAHSİN BAKIRTAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Cazibe modelleri, Uluslararası ticaret, Gravity models, International trade
  7. Yıl: 2011
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dünya ticaretinde serbestleştirme ve mali piyasalarda tedrici entegrasyon eğilimleri ile birlikte teknolojinin ülkeler arasında akışkanlık kazanması ulusal ekonomilerin üretim yapılarını, tüketim yapılarını ve diğer ülkelerle ekonomik bağlantılarını önemli ölçüde etkilemekte ve dış koşullara duyarlılığını artırmaktadır. Bu süreç diğer ekonomiler gibi, Türkiye'nin üretim ve tüketim kalıplarının da değiştirmiş, dış ticaret hacminin 8 kattan fazla artmasına, tekstil odaklı ticaretin otomotiv sektörü gibi daha yüksek katma değerli mallara yönelmesine katkıda bulunmuştur. Bununla özellikle 2000'li yıllardan sonra AB ülkelerinin dış ticarette payının azaldığı, buna karşılık Afrika, Orta Doğu ve Asya ülkelerinin payının arttığı gözlenmektedir.Bu çalışmanın amacı özellikle 2000'li yıllardan sonra Türkiye'nin dış ticaretindeki bu kaymanın belirleyicilerini gravity modeli yardımıyla tespit etmektir. Çalışma 1995-2009 dönemi için Türkiye'nin en fazla ticaret yaptığı 60 ülke baz alınarak, statik dengeli panel veri analizi yöntemi kullanılmış, dış ticaret hacmi, ithalat ve ihracatın bağımlı değişken olarak alındığı üç farklı model kurulmuştur. Gravity modeliyle Türkiye ticaretini açıklamaya çalışan az sayıda çalışmaya rastlanmaktadır. Bu çalışmada diğer çalışmalardan farklı olarak yurtiçi ve yurtdışı fiyat farklılıklarının dış ticaret üzerindeki etkisini gösterebilmek amacıyla GSYİH deflatörleri, ile ihracat ve ithalat fiyat endeksleri kullanılmış, ancak bu değişkenler anlamsız çıktığı için modelden dışlanmıştır.Gravity modelinde gelir düzeyleri ile uzaklık değişkeni dış ticaretin coğrafi dağılımının temel belirleyicileri olarak ele alınmaktadır. Çalışmada gravity modelinin ele alınan dönem itibariyle dış ticaret hacminin ve ihracatın coğrafi dağılımını açıklayabildiği, buna karşılık ithalatın uzaklıktan bağımsız olduğu tespit edildiği için ithalat analizi için uygun olmadığı görülmüştür. Çalışmada, ticaretin coğrafi dağılımını belirleyen temel faktörün gelir düzeyi olduğu tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

World trade globalization and gradual integration of financial markets because between countries flow of technology to gained. Because production and consumption structures of national econıomies and connections with other countries significantly affects and sevsitivity to external conditions increases. This process like other economies production and consumption forns of Turkey also changed. İts foreign trade volume rose to more than 8-fold, its textile-oriented trade like automotive countributed to turns to higher value-added goods.At the same time, espesially after 2000, within Trukey trade the share of EU reduced, the share of Africa, Middle-East and Asia countries have reduced.Purpose of this study especially after 2000, it is that is to identify the determinants of turkey foreign trade. Study, for 1995-2009 period, trade made up of Turkey with 60 countries are based on static balanced panel data. Foreign trade, exports and import is used as dependent variable.Unlike other studies, in this study domestic and international price differences in order to show the effect of foreign trade export and import price indices and GDP deflators are used but these variables were excluded from the model because it is meaninglessGravity model of foreign trade income levels and geographic distribution of the distance variable is considered as basic determinants. Gravity model of the study, the volume of foreign trade and exports over the sample period açıklayabildiği geographical distribution, whereas imports were found to be independent from a distance was not suitable for the analysis for the import. In the study, the geographical distribution of trade has been found to be the main factor determining the level of income

Benzer Tezler

  1. Türkiye dış ticareti belirleyicilerinin çekim modeli çerçevesinde analizi

    Determinats of Turkish foreign trade: An analysis using the gravity model

    BÜŞRA DÖNMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Türkiye ile OECD ülkeleri arasındaki dış ticaretin çekim modeli çerçevesinde analizi

    Analysis of foreign trade with the gravity model among the OECD countries and Turkey

    MEHMET FATİH ARTUÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Şırnak Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği'nin Türk dış ticareti üzerine etkisi

    The effect of the customs union between Turkey and European Union on Turkish foreign trade

    BEYZA KOYUNCU EFENDİOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Dokuz Eylül Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Türkiye ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkeleri arasındaki ticari akımların çekim modeli çerçevesinde incelenmesi

    Invastigation of trade flows between Turkey and the Middle East and North African (MENA) countries in the framework of the gravity model

    EMİR HALABİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Ekonomik entegrasyon teorisi çerçevesinde Avrasya Ekonomik Birliği'ne üye ülkelerin Türkiye ile olan ticari-ekonomik ilişkileri üzerine ampirik bir inceleme gravity (çekim) modeli

    Theory of economic integration within the framework of Eurasian Economic Union member countries with Turkey on trade-economic relations are an emprical rewiew: Gravity model

    TÜRKER BATMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...