Logistics of clinical testing
Klinik testlerin lojistiği
- Tez No: 309868
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. SİBEL SALMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Araç yönlendirme problemi, Sağlık sistemleri, Sezgisel algoritmalar, Çizelgeleme, Vehicle routing problem, Health systems, Heuristic algorithms, Scheduling
- Yıl: 2011
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık hizmetlerinde, tanılayıcı ve tedavi edici önemli kararlar genellikle klinik testlerinsonuçlarına dayanır. Klinik laboratuvarlar, hastalardan toplanan numunelerineşgüdümlü olarak toplanma, taşınma, ve işlenmesi ile testlerin zamanında ve hatasızgerçekleştirilmesini hedefler. Bu tezde, klinik laboratuvarlarda gözlenen numunetoplama problemi ele alınmıştır. Bu problemde, coğrafi olarak dağınık lokasyonlardazaman içerisinde biriken numunelerin sınırlı işleme kapasitesine sahip ekipmanlaişlenmek üzere merkezi bir tesise taşınması gerekmektedir. Ortaya çıkan rotalama veçizelgeleme problemi, işleme için toplama problemi (Collection for Processing Problem? CfPP) olarak adlandırılmıştır. Problemin başlıca özellikleri analiz edilmiş,doğrusal karma tamsayılı programlama (KTP) modeli geliştirilmiş, ve sezgisel çözümyöntemleri tasarlanmıştır.Çok araçlı problem tüm birimlerinin işlenmesinin bitiş süresinin enküçüklenmesi(makespan) amaç fonksiyonu ile çalışılmış ve polinom zamanlı, sabit faktörlü biryaklaşıklama algoritması geliştirilmiştir. Tek araçlı problem iki sıradüzenli amaçfonksiyonu ile çalışılmıştır. Bu problemde, birincil amaç, verilen zaman sınırına kadarişlenen miktarı enbüyüklemek iken; ikincil amaç, taşıma maliyetlerini enküçüklemektir.Problemin çözümü için iki sezgisel yöntem geliştirilmiştir. İllk yöntem, bazı belirginözelliklere sahip uygun çözümleri aramaya yönelik bir KTP modelinin çözülmesinedayanmaktadır. İkincisi ise, tabu arama yöntemi ile doğrusal programlamayı birleştirenönceliklendirilmiş iki kriterli bir sezgi ötesi yöntemdir. Önerilen sezgisel yöntemlerinperformansını ölçmek amacıyla, zaman sınırına kadar işlenen miktar için bir üst sınır bulmayöntemi ve taşıma maliyetleri için alt sınır bulan iki gevşetilmiş KTP modeligeliştirilmiştir. Aynı zamanda, önerilen sezgisel yöntemlerin etkinliği gerçekçi problemörnekleri üzerinde gösterilmiştir. Ayrıca, sayısal deneyler ile kilit problem parametreleriüzerinde öngörüler ve bunların çözümler üzerindeki etkileri çıkartılmıştır.
Özet (Çeviri)
In the delivery of healthcare services, important diagnostic and therapeutic decisions areoften based on the results of clinical tests. Clinical testing laboratories aim to achieve timelyand error free processing of the tests by means of coordinated collection, transportation,and processing of the specimens obtained from the patients. This thesis addresses thespecimen collection problem that clinical testing laboratories face daily. In this problem,specimens that accumulate throughout the working day at customer sites should betransported to a facility for subsequent processing on equipment with limited capacity.We formalize the resulting routing and scheduling problem as collection for processingproblem (CfPP). We analyze several fundamental properties of the problem, develop alinear mixed integer programming (MIP) model, and propose a number of heuristicapproaches to identify effective collection strategies.For the multi-vehicle problem with the makespan objective, we develop a polynomial-time,constant-factor approximation algorithm. We study the single vehicle problem with twohierarchical objectives. The first-level objective is to maximize the processed amount bya deadline, whereas the second-level objective is to minimize transportation costs. Wepropose two heuristic approaches to address the single vehicle problem. The firstapproach solves the MIP model with additional constraints to obtain feasible solutionswith specific characteristics. The second approach is a prioritized bicriteria matheuristicthat combines tabu search with linear programming. To evaluate the performance of theseapproaches, we provide an upper bounding scheme on the processed amount by a deadline,and two relaxed MIP models to generate lower bounds on the transportation cost.The effectiveness of the proposed solution approaches is evaluated using realistic probleminstances. Insights on key problem parameters and their effects on the solutions areextracted by further experiments.
Benzer Tezler
- Latent tüberküloz taraması yapılan erişkin romatoloji hastalarında QuantiFERON testinde belirsiz sonuç sıklığı ve belirleyici klinik faktörler: Retrospektif tek merkezli çalışma
Frequency of indeterminate results and determinant clinical factors in the QuantiFERON test among adult rheumatology patients undergoing latent tuberculosis screening: A retrospective single-center study
SEMA ÇAKIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
RomatolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE KENAR ARTIN
- Kronik nötropeni hastalarının tanı ve izlemindeki klinik ve laboratuvar verilerinin incelenmesi
Retrospective examination of clinical and laboratory data in the diagnosis and follow-up of chronic neutropenia patients
UĞUR ERKİN ZEYTİNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
HematolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÜNAL CANGÜL
- Tiroid göz hastalığında hastalık şiddetinin oftalmolojik ve ortoptik klinik bulgular ile korelasyonu: Klinik belirteç olarak mikroperimetri ve derin öğrenme tabanlı program kullanımının değerlendirilmesi
Correlation of disease severity with ophthalmological and orthoptic clinical findings in thyroid eye disease: Evaluation of microperimetry and deep learning-based software as clinical biomarkers
BEYZANUR KARACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göz HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDE TAYLAN ŞEKEROĞLU
- 1975-2025 yılları arasındaki fanconi anemisi hastalarının tanı ve izlemindeki klinik ve laboratuvar verilerinin incelenmesi ve prognostik olarak değerlendirilmesi
Analysis and prognostic evaluation of clinical and laboratory data in the diagnosis and follow-up of fanconi anemia patients between 1975-2025
BERİL ECEM KİRACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÜNAL CANGÜL
- Klinik sürüntü örneklerinde Human papillomavirus genotiplerinin diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyon etkenleri ile koenfeksiyonunun polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of Human papillomavirus genotypes and coinfection with other sexually transmitted pathogens in clinical swab samples using polymerase chain reaction
SEMİHA BERRA TOPSAKAL KABA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN COŞGUN