Çocukluk çağı epilepsisinde genetiğin rolü
The role of genetic testing in childhood epilepsy
- Tez No: 1024449
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF YÜKSEL KARATOPRAK, DOÇ. DR. ELİF YILMAZ GÜLEÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Çocuk, Epilepsi, Genetik, Kromozomal Mikroarray Analizi, Tüm Ekzom Dizileme, Child, Chromosomal Microarray Analysis, Epilepsy, Genetics, Whole Exome Sequencing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÇOCUKLUK ÇAĞI EPİLEPSİSİNDE GENETİĞİN ROLÜ Bu çalışmanın amacı, pediatrik başlangıçlı epilepsi hastalarında uygulanan kademeli genetik test stratejisinin tanısal verimini belirlemek, genetik tanı başarısını etkileyen klinik faktörleri ortaya koymak ve genetik tanının klinik yansımalarını değerlendirmektir. Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Çocuk Nörolojisi ve Tıbbi Genetik Polikliniği'nde Ocak 2015–Ocak 2026 tarihleri arasında epilepsi tanısıyla izlenen ve genetik test uygulanmış, nöbet başlangıç zamanı 0-18 yaş arasında olan 333 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalar International League Against Epilepsy (ILAE) 2022 sınıflamasına göre dört ana epilepsi grubuna ayrılmış; hastalara genetik inceleme için sırasıyla üç basamaklı kademeli tanısal algoritma uygulanmıştır: kromozom analizi/mikroarray → klinik ekzom dizileme (CES) → tüm ekzom dizileme (WES). Patojenik (P) veya muhtemel patojenik (LP) varyant saptanması genetik tanısal başarı olarak tanımlanmış; belirleyici faktörler ikili lojistik regresyon analizleriyle incelenmiştir. Çalışmaya katılanların medyan yaşı 10,0 yıl, erkek oranı %52,3 ve akraba evliliği oranı %42,9 idi. Hastaların epilepsi sınıflaması dağılımı neonatal/infantil başlangıçlı sendromlar (%46,8), çocukluk çağı başlangıçlı sendromlar (%46,2), idiyopatik jeneralize epilepsi (%6,0) ve değişken yaşta başlangıçlı sendromlar (%0,9) şeklindeydi. Genetik tanısal başarı oranı %48,9 (Patojenik %30,0; Muhtemel Patojenik %18,9) olarak bulundu. Basamak bazında tanısal verim mikroarrayde %4,8, CES'te %54,8 ve WES'te %54,9 idi. En sık tanı koydurucu (patojenik ve muhtemel patojenik) varyant saptanan genler SCN1A, PRRT2 ve SCN1B oldu. Tüm çalışmada saptanan varyant tipleri incelendiğinde ise en sık yanlış anlamlı varyantların (%29,7) olduğu, bunu sırasıyla çerçeve kaydıran mutasyonlar (%10,2) ve kopya sayısı varyantlarının (%7,8) izlediği saptandı. Çok değişkenli analizde CES (OR: 3,71) ve WES (OR: 3,51) metodları genetik tanı koyma olasılığını anlamlı biçimde artırmıştı. İdiyopatik jeneralize epilepsi grubunda ise genetik tanı daha az görülmüştür (OR: 0,17). Bileşik klinik skor hesaplamalarıyla genetik tanısal başarı için hangi genetik testlere başvurulabileceğine dair hesaplamalar yapıldı. Pediatrik epilepside genetik tanıda, hastanın klinik fenotipinin yanında uygulanan test türünün de önemli bir belirleyici olduğu görüldü. Ekzom temelli yöntemlerin erken ve geniş biçimde kullanılması, test seçiminin sendrom temelinde bireyselleştirilmesi ve genetik testlere erişimin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
THE ROLE OF GENETIC TESTING IN CHILDHOOD EPILEPSY This study aimed to determine the diagnostic yield of a stepwise genetic testing strategy in patients with pediatric-onset epilepsy, to identify the clinical factors influencing genetic diagnostic success, and to evaluate the clinical implications of a genetic diagnosis. A total of 333 patients diagnosed with epilepsy with seizure onset between 0 and 18 years of age, who underwent genetic testing at the Pediatric Neurology and Medical Genetics Outpatient Clinics of Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital between January 2015 and January 2026, were retrospectively analyzed. Patients were classified into four main epilepsy groups according to the International League Against Epilepsy (ILAE) 2022 classification, and a three-tiered stepwise diagnostic algorithm was applied for genetic evaluation: chromosomal analysis/microarray → clinical exome sequencing (CES) → whole exome sequencing (WES). The detection of a pathogenic (P) or likely pathogenic (LP) variant was defined as genetic diagnostic success; determinant factors were examined using binary logistic regression analyses. The median age of the study population was 10.0 years, 52.3% were male, and the parental consanguinity rate was 42.9%. The distribution of epilepsy classification was neonatal/infantile-onset syndromes (46.8%), childhood-onset syndromes (46.2%), idiopathic generalized epilepsy (6.0%), and syndromes with a variable age of onset (0.9%). The overall genetic diagnostic yield was 48.9% (Pathogenic, 30.0%; Likely Pathogenic, 18.9%). The tier-based diagnostic yield was 4.8% for microarray, 54.8% for CES, and 54.9% for WES. The genes with the highest diagnostic yield of pathogenic and likely pathogenic variants were SCN1A, PRRT2, and SCN1B. When the variant types detected in the entire cohort were analyzed, missense variants were found to be the most frequent (29.7%), followed by frameshift mutations (10.2%) and copy number variants (7.8%). In multivariate analysis, CES (OR: 3.71) and WES (OR: 3.51) significantly increased the likelihood of establishing a genetic diagnosis, whereas a genetic diagnosis was less frequent in the idiopathic generalized epilepsy group (OR: 0.17). Composite clinical scores were computed to estimate which genetic tests would be most appropriate to pursue for achieving a genetic diagnosis. In pediatric epilepsy, the type of test applied—alongside the patient's clinical phenotype—emerged as an important determinant of genetic diagnosis. The early and broad use of exome-based methods, individualization of test selection on a syndrome basis, and expansion of access to genetic testing are recommended.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı dirençli epilepsi hastalarında yeni nesil antiepileptiklerin etkinliği
Efficacy of new generation antiepleptics in patients with childhood resistant epilepsy
GİZEM GİDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY HASPOLAT
- Pediatrik epilepsi hastalarında antiepileptik tedavi kesimi sonrası nöbet tekrarı oranı ve nöbet tekrarına etki eden faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of seizure recurrence rate and factors affecting seizure recurrence in pediatric epilepsy patients after discontinuation of antiepileptic treatment
ÖMER KAŞKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÇETİN
DOÇ. DR. MÜJGAN ARSLAN
- Epilepside serum alfa-(1,6)-fukoziltransferaz (FUT8) seviyesinin tanı ve klinik özellikler ile ilişkisi
The relationship between serum alpha-(1,6)-fucosyltransferase (FUT8) levels and diagnosis and clinical features in epilepsy
DURAN ÖZKAN
- Göz kapağı miyoklonisi olan idyopatik jeneralize epilepsi olgularında klinik ve EEG özellikleri, göz kırpma refleksi ile Glut-1 mutasyonunun araştırılması
The investigation of clinical and EEG features, blink reflex findings and Glut-1 mutations in patients with idiopathic generalized epilepsy presenting with eyelid myoclonia
GÜNEŞ ALTIOKKA UZUN
- Çocukluk çağı absans ve juvenil absans epilepsi tanısı ile takip edilen hastaların klinik özelliklerinin, prognozunun ve prognozu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical features and prognosis of patients with childhood absence epilepsy and juvenile absence epilepsy
YASİN FATİH YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER ELDEŞ HACIFAZLIOĞLU
DR. EMEK UYUR