Türkçe edebiyatta kolektif belleğin yansımaları
Reflections of collective memory in Turkish literature
- Tez No: 319539
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KALPAKLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Azınlıklar, Bellek, Edebiyat sosyolojisi, Kolektif bellek, Toplumsal bellek, Türk edebiyatı, Minorities, Memory, Literature sociology, Collective memory, Social memory, Turkish literature
- Yıl: 2012
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bölümü
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçe Edebiyatta Kolektif Belleğin Yansımaları? başlıklı bu çalışmada, edebî metinlerin, özelde anlatıların kolektif belleğin ifşasında işlevsel olduğu iddiası savunulmakta ve bu ifşanın gerçekleşme biçimleri ele alınmaktadır. Bu iddianın temellendirilmesi için ilk olarak kolektif belleğin kavramsallaştırılma biçimleri ele alınarak çalışmada başvurulan kolektif bellek tanımı belirlenmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, kolektif bellek ile anlatı arasındaki ilişki, Jan Assmann'ın hatırlama figürlerinin anlatısallığına yönelen üçlü karakterizasyonundan hareketle açımlanmakta; zaman-mekân, gruba bağlılık ve tarihin yeniden kurulması eksenlerini temel alan bu üçlü karakterizasyonun edebî anlatılara içkin öğelere işaret etmesi durumu tartışılmaktadır. Anlatıların bu hatırlama figürlerinin ilişkili olduğu bellek yüküne edebî düzlemde nasıl zemin hazırladığı sorusuna olası bir cevap,“Belleği Okumak: Bir Yöntem Denemesi”başlıklı üçüncü bölümde irdelenmektedir. Bu bölümde, edebî metnin doğası gereği yöntemsel olduğu varsayımı temellendirilerek, bu nitelikten ötürü anlatıların tabi tutulacağı incelemelerin bir üstyöntemi gerektirdiği düşüncesi ortaya koyulmaktadır. Ardından, sözü edilen üstyöntemin anlatının şekillenmesi ve aktarımı düzlemlerini inceleme nesnesi olarak kabul ettiği, anlatılar üzerinde gerçekleştirilecek incelemelerin bu dolayımlarda anlatıların geliştirdiği yöntemselliğin ta kendisine yöneldiği düşüncesi vurgulanmaktadır. Çalışmanın dördüncü bölümünde, yukarıda işaret ettiğimiz inceleme üstyöntemiyle Mario Levi'nin İstanbul Bir Masaldı, Markar Esayan'ın Karşılaşma ve Seyit Alp'in Şawk isimli anlatılarının kolektif bellek yükü ile kurduğu ilişkilerin edebî düzlemdeki ifade biçimleri ifşa edilmekte, Türkçe edebiyat metinleri üzerinde gerçekleştirilebilecek olası bellek okumaları örneklenmeye çalışılmaktadır. Çalışmada temel alınan kuramsal çerçevenin ışığında önerilen okuma yöntemiyle incelenen metinlerde gözlemlenen, kolektif belleklere edebî araçlarla işaret edilebilmesi durumunun Türkçe edebiyattaki yansımalarıdır.
Özet (Çeviri)
In this study, entitled ?Reflections of Collective Memory in Turkish Literature?, I argue that literary texts, specifically narratives, can function as a means of collective memory, and I take up the task of explaining how these texts reveal different aspects of collective memory. In order to ground this claim, I first present a survey of various ways in which collective memory has been conceptualized, and then settle the definition of collective memory that will be referred to throughout the study. In the second chapter, I explicate the relationship between collective memory and narrative by appeal to Jan Assmann's three-fold characterization that concern the narrativeness of figures of memory. I relate this three-fold characterization of memory figures, which consists of a concrete reference to time and place, a concrete reference to a group, and an independent capacity for reconstruction, to the constructive elements of literary texts. One possible answer to the question of how literary texts function as grounds on which memory unfolds is discussed in the third chapter, ?Reading the Memory: A Methodological Attempt?. In this chapter, demonstrating why a literary text by its very nature is methodological, the need for a metamethod is called for, for further literary analyses. The metamethod, taking the ways in which narratives are formed and conveyed as objects of analysis, focuses directly on how, namely the method by which, literary texts adapt as memory narratives. In the fourth chapter, three narratives of Turkish literature, Istanbul Was a Fairy Tale (Mario Levi), The Encounter (Markar Esayan), and The Reflection (Seyit Alp) are analyzed as examples of how literary texts could relate to collective memory in various ways. These texts, as subjects of the literary analyses run in this study, demonstrate the reflections of collective memory in Turkish literature.
Benzer Tezler
- Âşıklık geleneği çerçevesinde türkü ve ağıtlar [Çorum örneği]
Folk song and laments with in the tradition minstrelsy [Example: Corum]
YAZGÜL AKAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk Bilimi (Folklor)Sinop ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BÜYÜKKARCI
- Türk sinemasında Alevi ritüellerinin görünümü
The appearance of Alevi rituals in Turkish cinema
MELİSA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)İzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERSAL
- Türk halk danslarında temsil ve aktarım biçimlerinin halkbilimsel olarak incelenmesi
Folkloric analysis of representation and transmission forms in Turkish folk dances
MELTEM ÖNER
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıGaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EROL
- Sivas'ta definecilik folkloru
Treasure hunting folkloru in sivas
NURCAN ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Sivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL ÇELİK
- Kamuran Şipal'in eserlerinde bellek ve nostalji
Memory and nostalgia in Kâmuran Şipal's works
SİNEM ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıBartın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MACİT BALIK