Pozitif ve negatif duygulanımın hata farkındalığına etkisinin göz izleme yöntemiyle incelenmesi
Investigation of the effects of positive and negative affect on error awareness by using eye tracking methodology
- Tez No: 337426
- Danışmanlar: PROF. DR. SONİA AMADO
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygulanım, yönetici işlevler, üstbilişsel izleme ve kontrol, hata izleme, hata farkındalığı, Sinyal Tespit Teorisi (STT), Bilişüstü farkındalık, Göz izleme, Hata, Sinyal denetleme teorisi, Ölçekler, Affect, executive functions, metacognitive monitoring and control, error monitoring, error awareness, Signal Detection Theory (SDT), Matacognitive awereness, Affective, Eye tracking, Error, Signal detection theory, Scales
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada kişilerin kendi tepkilerinin doğruluğuna ilişkin yaptıkları üst bilişsel değerlendirmelerin gerçek durumu ne derece yansıttığı ve bu ilişkide duygulanımın rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Davranışın sürekli olarak izlenmesi, istemli olarak başlatılması ve gerektiğinde ketlenmesi ve öznel doğruluk değerlendirmesi gibi yönetici işlev becerileri gerektiren karşı-sekme görevinde nötr, pozitif ve negatif duygulanım grupları arasında üst bilişsel işlevler açısından farklılaşma beklenmektedir. Pozitif ve negatif duygulanım gurubuna atanan kişilerde görev öncesi duygusal içerikli bir film aracılığıyla duygulanım yaratılmıştır. Karşı sekme görevi boyunca göz izleme kaydı alınmış ve doğruluğa ilişkin objektif değerler bu kayıtlardan elde edilmiştir. Her deneme sonunda beşli ölçek aracılığıyla ölçülen öznel doğruluk değerlendirmeleri ise doğruluğa ilişkin üstbilişsel değerleri oluşturmaktadır. Analiz sonuçlarına göre duygulanım grupları arasında hata oranları açısından farklılaşma bulunmamasa da pozitif duygulanım grubunun farkına varılan hata oranları nötr gruba kıyasla anlamlı olarak daha yüksektir. Bu bulguya ulaşılmasında pozitif duygulanım grubundaki kişilerin hata farkındalıklarının daha yüksek olmasının mı yoksa hatalı oldukları yönünde bir tepki yanlılığına sahip olmalarının mı etkili olduğunun incelenmesi amacıyla Sinyal Tespit Teorisi (STT) çerçevesinde duyarlık ve yanlılık hesaplamaları yapılmıştır. Bulgular, gözlenen farkın grupların karar kriterlerindeki bir yanlılıktan kaynaklanmadığını önermektedir. Buna göre pozitif duygulanım grubunda gözlenen artan hata farkındalığı, bu gruptaki kişilerin hatalı ve doğru tepkilerini ayırdetme duyarlıklarındaki artışa bağlanabilir. Çalışma, yöntemi açısından literatürde aralarında bir ayrım bulunan üstbiliş ve yönetici işlevler literatürü arasında bir köprü vaziyeti görmektedir. Literatüre getirdiği araştırma sorusuyla duygunun bilişsel ve üstbilişsel işlevlere olan etkisinin anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Tartışma kısmında çalışmanın sınırlılıkları ve gelecek çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Present study aims to investigate the relation between the subjective confidence on the correctness of one's own response and the measured correctness of the response. Neutral, positive, and negative affect groups are expected to differentiate on their executive functions in anti- saccade task, which requires on-line monitoring of behavior, initiation and inhibition of response and subjective evaluation of one?s own accuracy. Affect induction procedure was applied to participants that are assigned to positive and negative affect condition via affective movies prior to executive task. Objective accuracy ratings are attained from the eye-tracking data that is taken during the anti-saccade task. Subjective accuracy ratings that are obtained from a five points scale constitutes the metacognitive judgements in accuracy. Results revealed that, although affect groups do not differ on their error rates, positive affect group has significantly higher percentage of aware errors than neutral group. It is questioned whether this result is due to enhanced error awareness in positive affect or are these participants hold a response bias in rating their responses as inaccurate. Sensitivity and response bias measures within the framework of Signal Detection Theory (SDT) revealed that, observed increasement in error awareness is not due to response bias, rather enhanced sensitivity in discriminating between correct and incorrect responses. Present study acts as a bridge between metacognition and executive functions literature in terms of the method it adopts. The research question it brings is thought to be contributable in understanding the effects of emotions on cognitive and metacognitive functions. Limitations of the present study and suggestions for future work takes place in the discussion section.
Benzer Tezler
- Yaratıcı kişilik özellikleri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide olumlu ve olumsuz duygulanımın aracı rolü
The mediating role of positive and negative affects in the relationship between creativity personal traits and life satisfaction
MUAZES ERBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER BELEN
- The effect of academic rumination on goal orientations in perfectionist adolescents
Mükemmeliyetçi ergenlerde akademik ruminasyonun hedef yönelimleri üzerindeki etkisi
AYBÜKE YARDIMCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiTed ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA UZER YILDIZ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde zihinselleştirme, empati ve aleksitimi düzeyleri ile yürütücü işlevler arasındaki ilişki
Executive functions and social cognitive processes in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder: associations among mentalization, empathy, and alexithymia
ALİ GÜVEN SAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ABANOZ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı erkek çocuklarda silik nörolojik belirtilerin yürütücü işlevler ve serum beyin kaynaklı nörotrofik faktör düzeyi ile ilişkisi
Correlation between neurological soft signs, executive functions and brain derived neurotrophic factor in male children with attention deficit/hyperactivity disorder
MUSTAFA TOLGA TUNAGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AKSU
- Pozitif uyaranlara yönelik dikkat yanlılığı modifikasyonunun negatif duygulanıma etkisine ilişkin bir müdahale programı
An intervention program on the effect of attentional bias modification for positive stimuli on negative affect
GÖZDE EMİK AKSOY
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ