Geri Dön

Kapılar, mahremiyet ve kamusallık: Erken modern dönemde İstanbul'un mekânsal yapısı (XVII-XVIII. yüzyıllar)

Doors, privacy and public sphere: Spatial structure of İstanbul in the early modern period (XVIIth-XVIIIth centuries)

  1. Tez No: 380105
  2. Yazar: SERKAN ŞAVK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. RÜYA KILIÇ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sanat Tarihi, Tarih, Art History, History
  6. Anahtar Kelimeler: Public sphere, public space, Ottoman households, levels of privacy, early modernity, Istanbul
  7. Yıl: 2014
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 323

Özet

Bu tezin amacı, XVII-XVIII. yüzyıllar İstanbul'unda kamusallığın şehir mekânıyla ilişkisinin incelenmesine yönelik yeni kavramlar geliştirmektir. Bu amaçla, incelenen döneme ilişkin tarihî kaynakların araştırmacıya sunduğu kavramsal dağarcıktan yararlanılması hedeflenmiştir. Farklı türdeki kaynaklardan hareketle önce şehrin topografyası içinde çeşitli mekânların ve mekân parçalarının nasıl anlaşılması gerektiği sorusuna odaklanılmıştır. Daha sonra kaynakların dilinde mekânların nasıl kavramsallaştırıldığına bakılmıştır. Sonuç olarak mekânsal yapının anlaşılması için özel-kamusal ikili karşıtlığı yerine kapu, bâb ve mahremiyet kavramlarının kullanılabileceği iddia edilmektedir. Bu kavramlar, özel-kamusal karşıtlığının ima ettiği keskin ayrım yerine mekânsal geçişlilik ve çeşitliliğin anlaşılmasını sağlamaktadır. Bu sayede, modern Batı toplumlarını incelemeye yönelik teorik ve kavramsal araçların erken modern Osmanlı şehir mekânını anlamak bakımından taşıdığı yetersizlikler kısmen aşılmış olacaktır. Anahtar Sözcükler Kamusal alan, kamusal mekân, Osmanlı kapıları, mahremiyetin dereceleri, erken modernite, İstanbul.

Özet (Çeviri)

The aim of present dissertation is to develop new concepts for the study of the relation between urban space and public sphere in Istanbul during XVIIth-XVIIIth centuries. To this end, we intended to benefit from the conceptual repertory of the historical sources from the period in question. Initially, we focused on the question how to understand various spaces and space fragments as part of the city's topography. Following this, the ways spaces are conceptualized in the language of the historical resources were analyzed. Eventually, we argued that instead of the dichotomy of private-public, concepts of kapu (household), bâb (door) and mahremiyet (privacy) can be used for a better understanding of spatial structure. It is our contention that these concepts enable us to understand the transitory and diverse character of spaces. In this manner, the limits of theoretical and conceptual tools developed for modern Western societies, in understanding early modern Ottoman urban space can be overcome.

Benzer Tezler

  1. Kamusal alanda sınır algısı: Antalya örneği

    Perception of boundaries in public spaces: A case study of Antalya

    MUAZZEZ EMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MimarlıkAntalya Bilim Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA AYBEK

  2. Türkiye'deki geleneksel konut tipoloji ve bileşenlerinin sürekliliği

    Continuity of typology and components of traditional housing i̇n Turkey

    MEHMET ERMAN ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    MimarlıkBeykent Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞENGÜL ÖYMEN GÜR

  3. Hıtchcock sinemasında mahremiyet kaybı ve tekinsizlik kavramları üzerine freudyen ve fenomenolojik bir okuma

    A freudian and phenomenological reading on the loss ofprivacy and the concept of the uncanniness inhitchcock's cinema

    MELTEM ÖZGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ELVAN ERKMEN

  4. Veri gizlemede iyileştirilmiş altın sinüs optimizasyon algoritması kullanımı ve uygulaması

    Use and application of improved golden sine optimization algorithm in data hiding

    ASLIHAN KILINÇ BALCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Bilim ve TeknolojiFırat Üniversitesi

    Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERKAN TANYILDIZI