Çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.)'nde sulama, azot (N) dozları ve bitki sıklığının verim ve kalite özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
The effects of irrigation, nitrogen levels and plant population on yield and quality characteristics in confectionary sunflower (Helianthus annuus L.)
- Tez No: 382851
- Danışmanlar: PROF. DR. ENVER ESENDAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği, Azot dozu, Bitki sıklığı, Helianthus annuus, Kalite özellikleri, Sulama, Sunflower, Nitrogen dose, Plant density, Helianthus annuus, Quality properties, Irrigation
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sulama (susuz, çiçeklenme başlangıcında sulama, çiçeklenme başlangıcında ve çiçeklenme tamamlandığında sulama), azot (N) dozları (0, 5, 10, 15, 20 kg/da) ve bitki sıklığının (4762, 3571, 2857 ve 2381 bitki/da) çerezlik ayçiçeğinde verim, verim unsurları ve kalite özellikleri üzerine etkilerini incelemek üzere bu araştırma 2010 ve 2011 yıllarında Edirne şartlarında yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde“bölünen bölünmüş parseller”düzenlenmesine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sonuçlarında göre, sulama sayısı arttıkça, fizyolojik olum süresi, bitki boyu, tabla çapı, bin tane ağırlığı, tane verimi, tane eni ve boyu artmış, yağ oranı azalmıştır. Sulama uygulamalarının kabuk oranı ve oleik asit oranına etkisi olmamıştır. Azot dozlarının çiçeklenme ve fizyolojik olum süresi ve oleik asit oranına etkisi olmamıştır. Dekara 15 kg azot uygulaması ile bin tane ağırlığı, tane eni ve boyu, 10 kg azot uygulamasında ise kabuk oranı en fazla olmuştur. İncelenen karakterlerden bitki boyu, tabla çapı ve tane verimi deneme yıllarında dekara 10 kg ve 15 kg azot dozlarına göre farklılık göstermiştir. Azot dozları arttıkça yağ oranında azalmalar belirlenmiş, en yüksek yağ oranı azot uygulanmayan konudan elde edilmiştir. Dekardaki bitki sayısı azaldıkça çiçeklenme ve fizyolojik olum süresi, tabla çapı, bin tane ağırlığı, kabuk oranı artarken, bitki boyu, tane verimi ve yağ oranında azalmalar belirlenmiştir. Araştırmada en yüksek etkiyi sulama uygulamaları göstermiş olup, S2 uygulamasında tane veriminde 2010 yılında % 25.2, 2011 yılında % 42.9, tane eninde 2010 yılında % 12.7, 2011 yılında % 23.7, tane boyunda 2010 yılında % 5.8 oranında, 2011 yılında % 12.6 oranında artış sağlanmıştır. Sonuç olarak, çerezlik ayçiçeği yetiştiriciliğinde üreticilerin, kuruyemiş firmalarının ve tüketicilerin istekleri dikkate alındığında, çerezlik ayçiçeği dekara 3571 bitki sıklığında ekilmeli, çiçeklenme döneminde iki defa sulama yapılmalı ve dekara 12-14 kg azot uygulanmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted during 2010 and 2011 in Edirne to investigate the effects of irrigation (S0: no water, S1: irrigation at the start of flowering, S2: irrigation at the start and complation of flowering), nitrogen (N) dosages (0, 50, 100, 150, 200 kg/ha) and plant populations (47620, 35710, 28570 ve 23810 plants/ha) on confectionary sunflower's yield, aspects of yield and quality characteristics. The study was set up in a Randomized Complete Block Design in split-split plots with 4 reps. According to the results of the study, as irrigation number increases, duration of physiological maturity, plant height, head diameter, thousand kernel weight (TKW), grain fertility, grain width and length increase, oil content decreases. Shell ratio and oleic acid content were not effected by irrigation. Flowering, physiological maturity and oleic acid content were not effected by nitrogen application. 150 kg N per hectare gave the highest TKW, grain width and length, while 100 kg per hectare N application gave the highest shell ratio. Plant height, head diameter and grain yield varied with 100 kg and 150 kg per hectare nitrogen application for two years. As nitrogen dosage increases, oil content decreases and the highest oil content was provided with no nitrogen application. As the plant population per hectare decreases, flowering, physiological maturity, head diameter, TKW and shell ratio increase, but plant height, grain yield and oil content decrease. The highest effect in the study was provided with irrigation applications. A 25.2% increase in grain yield in 2010 and % 42.9 in 2011; a % 12.7 increase in grain width in 2010 and % 23.7 in 2011; a % 5.8 increase in grain length in 2010 and % 12.6 in 2011, respectively were received in S2 application. As a result, when we consider the demands of producers, snack companies and consumers in confectionary sunflower cultivation, confectionary sunflower should be planted as 35710 plants per hectare in density, irrigation should be done twice during flowering and 120-140 kg nitrogen per hectare should be applied.
Benzer Tezler
- Kırşehir koşullarında bazı çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin verim ve verim kompenentlerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) varieties in Kırşehir conditions
KORAY ERASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL DEMİR
- Farklı tuz konsantrasyonları ve kuraklık stresi uygulamalarının ayçiçeği (Helianthus annuus L.)'nde çimlenme ve fide gelişimine etkileri
The effects of different salt concentrations and drought stress applications on the growth of sunflower (Helianthus annuus L.)
EBRU YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERZAT TURAN
- Sürdürülebilir çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) tarımında kimyasal, organik ve organomineral gübre uygulamalarının verim ve kalite parametreleri üzerine etkisi
The effect of chemical, organic and organomineral fertilizer applications on the yield and quality parameters in sustainable confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) agriculture
ZEHRA SİMGE CANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ RAHMİ KAYA
- Kahramanmaraş şartlarında çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinde farklı azot dozlarının fizyolojik özelliklere, verim ve verim unsurlarına etkisi
The effect of different nitrogen doses on physiological properties, yield and yield components of confectionary sunflower (Helianthus annuus L.) cultivars under kahramanmaraş conditions
NURHAN COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RAHMİ KAYA
- Ankara koşullarında yerli ve hibrit çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) genotiplerinde farklı sıra üzeri aralığı ve azot dozlarının verim ve verim ögelerine etkisi
The effect of different intra-row spacing and nitrogen levels on yield and yield components of native and hybrid confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) in Ankara conditions
SİBEL DAY