Tuzluluk ve bor toksisitesine dayanıklı Triticum spelta genotiplerinin belirlenmesi
Determination of Triticum spelta genotypes resistant to salinity and boron toxicity
- Tez No: 411363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Bitki gelişimi, Bor toksisitesi, Buğday, Kurak alan, Triticum spelta, Tuzluluk, Plant development, Boron toxicity, Wheat, Arid zone, Triticum spelta, Salinity
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tuzluluk ve bor toksisitesi çölleşmenin önemli proseslerindendir ve özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda bitkisel üretimi engelleyen önemli bir sorundur. Tuzluluk ve bor toksisitesine karşı dayanıklılık-duyarlılık bakımından bitki türleri arasında hatta aynı türün çeşitleri arasında da genetik olarak önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı değişik kaynaklardan temin edilen 595 adet Triticum spelta genotipinin tuz ve bor toksisitesine karşı dayanıklılıklarını test etmek ve tarımsal üretimi ciddi boyutlarda kısıtlayan tuzluluk ve bor toksisitesine karşı dayanıklılıkları yüksek olan çeşitlerin seçilmesi gelmektedir. Bu amaçla tarla koşullarında tuzluluk ve B toksisitesi problemine sahip iki farklı deneme alanında gerçekleştirilen tez çalışmasında, T. Spelta genotiplerinin B ve Na konsantrasyonları ile kuru madde verimleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Gözlem skorlaması ve kuru madde verimine dayanarak her iki alandaki tuzluluk ve bor toksisitesi altında verimi yüksek genotipler belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre bir no'lu deneme alanında bitkilerin yeşil aksam kuru madde verimi ortalaması (16.45 g), % K (3.70), B (56 ppm), Na (784 ppm), K/Na (57 ppm), iken, iki no'lu deneme alanında yetiştirilen genotiplerin ortalama kuru madde (K.M) verimi (13.01 gr), %K (2.44), B (60.43 ppm), Na (609 ppm), K/Na (54 ppm) olduğu belirlenmiştir. Her iki deneme alanından elde edilen verilerin korelasyon analizine göre, T. Spelta genotiplerinin kuru maddeleri arasında istatiksel olarak P<0,01** düzeyinde pozitif bir ilişkinin olduğu, genotiplerin yeşil aksam B konsantrasyonları arasında P<0,05* düzeyinde pozitif, yeşil aksam Na konsantrasyonları arasında ise P<0,001*** düzeyinde pozitif önemli ilişkilerin olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak genotipler arasındaki farklılıklar genotiplerin tuzluluk ve bor toksisitesine karşı geliştirmiş oldukları mekanizmalardan kaynaklanmakta ve bu koşullar altında Triticum spelta çeşitleri yerel çeşitlere göre daha iyi performans göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Salinity and boron toxicity are substantial processes of desertification and an important problem preventing plant production especially in arid and semiarid areas. There are important genetic differences in terms of resistance-sensitivity to boron toxicity between plant species and even between varieties of the same species. The purpose of this thesis study is to test resistance of 595 Triticum spelta genotypes obtained from different sources against salinity-boron toxicity and select genotypes having high resistance against salinity-boron toxicity limiting severely agricultural production. In the thesis study carried out in two different sites which have the problems of salinity-boron toxicity, the correlation between Na-B concentrations and dry matter yield has been examined. Based on morphological observation scoring and dry matter yield, high yielding genotypes were determined under salinity and boron toxicity. According to the obtained results, the averages of green parts are that dry matter yield (16.45 g), % K (3.70), B (56 ppm), Na (784 ppm), K/Na (57 ppm) for first site , dry matter yield (13.01 gr), %K (2.44), B (60.43 ppm), Na (609 ppm), K/Na (54 ppm) for second site. According to the correlation analysis of the obtained data in two sites, it has been found out that there is a positive relation between dry matter yields (P<0,01**), B concentrations(P<0,05*), Na concentrations (P<0,001***) of T. spelta genotypes. Consequently, the reason of the differences between genotypes results from the mechanisms developed by plants against salinity-boron toxicity and T.spelta varieties exhibit a better performance than local varieties under these circumstances.
Benzer Tezler
- Ayrık tuz çimi'nde (Puccinellia distans) selenyum (Se) toksisitesine dayanıklılık genlerinin belirlenmesi
Determination of selenium (Se) toxicity tolerance genes in European alkali grass (Puccinellia distans)
KÜBRA BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AYDIN AKBUDAK
- Çardak süpürgesi (Limonium gmelinii) bitkisinin fitoremediasyonda kullanılabilirliği
Usage possibilities of Limonium gmelinii plant in phytoremediation
GÜL ARAS ÇINAR
Doktora
Türkçe
2020
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ ALAGÖZ
- Tuzluluk ve bor stresi altında yetiştirilen kekik (Origanum vulgare L.) bitkisinin bazı fizyolojik özellikleri üzerine mikroalglerin (Chlorella vulgaris) etkisi
The effect of microalgae (Chlorella vulgaris) on some physiologicalcharacteristics of thyme (Origanum vulgare L.) grown under salinity and boron stress
SERTAN HALUK BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ÇİÇEK
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA ÖZHÜNER
- An investigation of the mycorrhiza-like growth-promoting and stress tolerance-enhancing effects of Piriformospora indica on bread and durum wheat in relation to boron toxicity and salinity stress
Piriformospora indica'nın ekmeklik ve makarnalık buğday üzerindeki mikoriza benzeri büyümeyi teşvik edici ve stres toleransını arttırıcı etkilerinin bor toksisitesi ve tuzluluk stresi bağlamında araştırılması
ÖZGÜR ALTUNDAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
ZiraatGebze Teknik ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT BARIŞ KUTMAN
- Triticum spelta genotiplerinin bor toksisitesine karşı dayanıklılıklarının belirlenmesi
Determination of resistance of Triticum spelta to boron toxicity
CABİR ÇAĞRI GENCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL ERDEM