Osmanlı basınında Tercümân-ı Ahvâl'in yeri ve önemi: 1860 - 1866
The role and significance of Tercümân-ı Ahvâl in the Ottoman press: 1860 - 1866
- Tez No: 414566
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET VELİ SEYİTDANLIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: 19. yüzyıl, Basın, Gazeteler, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Tercüman-ı Ahval, Türk basını, 19. century, Press, Newspapers, Ottoman State, Ottoman Period, Tercüman-ı Ahval, Turkish press
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XIX. yüzyıl; Osmanlı İmparatorluğu için modernleşme girişimleri merkezinde siyasetten askeriyeye, ekonomiden toplumsal yaşama her alanda pek çok değişimin yaşandığı bir dönem olmuştur. Osmanlı 'geleneğinin' Batılı bir anlayışla yeniden yazılması olarak da değerlendirilebilecek bu süreç, reformlarla birlikte değişimi de getirmiş, ortam kendi dinamiklerini doğurmuştur. Bürokrat ve aydın sınıfının ortaya çıkması, ortamda yeni aktörlerin var olması demektir ve bu aktörler, Osmanlı modernleşmesinin mimarları olmuşlardır. Bu kimselerin halk ile arasında köprü vazifesi görecek olan şey ise gazetelerdir. Bu çalışmanın konusu; Osmanlı basının ilk özel gazetesi olan Tercümân-ı Ahvâl'in (1860-1866) mahiyetini ortaya koymaktır. Bu gazete, Tanzimat döneminin fikir ve toplumsal hayatına yaptığı katkılar bakımından basın tarihinde büyük önem arz eder. Tercümân-ı Ahvâl, Şinâsi ve Agâh Efendi önderliğinde çıkarılmış olup, kadrosunda Namık Kemal, Ziya Paşa, Hasan Suphi gibi dönemin önde gelen pek çok aydını yer almaktadır. XIX. yüzyıl Osmanlı basınında büyük bir boşluğu dolduran ve Osmanlı'da basına kazandırdığı yeniliklerle etkisi günümüze kadar sürecek olan değişimlerin temelini atan Tercümân-ı Ahvâl, herkesin ilgisine göre bir şeyler bulabileceği ve dahası bilgisini geliştirebileceği bir okul gibidir. Türk özel basının ilk siyasi makalesi, Batılı anlamda yayımlanmış ilk tiyatro oyunu, basında ilk rekabet unsurları gibi modern gazeteciliğin temelleri sayılabilecek uygulamalar bu gazetenin eseridir. Ayrıca bir 'Osmanlı kamuoyu' oluşturabilmek için gerekli altyapıyı sağlamak hususunda dönemin imkanları dahilinde çok kıymetli çalışmalar yapmıştır. Modernleşmenin bir ürünü olan gazete, Tercümân-ı Ahval'le birlikte Osmanlı'da oturmuş bir yapıya kavuşmuş ve modernleşmenin üreticisi durumuna gelerek edilgen konumunu etkin bir aktörlüğe bırakmıştır. Anahtar Kelimeler Osmanlı, Basın, Gazete, Şinâsi, Agâh Efendi
Özet (Çeviri)
XIX. century was so remarkable period for the Ottoman empire which was founded on concept of modernization. It consisted of reforms that spread in many terms such as military, politics, economics and social life. Also, this modernization period generated his own dynamics which can be evaluated as recreation of Ottoman conventions by European thought, was brought lots of alternation. The emergence of bureaucrats and intellectuals meant new actors and it assigned new responsibillities to them as a reform leader. Newspapers acted as bridges between society and these reformers. This study is formed on the role and significance of Tercümân-ı Ahvâl in the Ottoman Press (1860- 1866), which was the first non-state newspaper in the Ottoman Empire. This newspapaer is very important because of its substantial contributions to Ottoman intellectual and social life in history of press. It was published by Şinâsi and Agâh Efendi who were the notable intellectuals of Tanzimat Era. Namık Kemal, Ziya Paşa, Refik Bey were also corporatior of this newspaper. Tercümân-ı Ahvâl filled in the gap in Ottoman press and gave many inexpriences to him whose influences will last until today. This newspaper acted as a school and everyone could find something according to his own interests, also could have a opportunity for education. First political article, first theatre play which was written in European style, first competative area in the press; all of these things which are the rules of modern press, were in newspaper. Furthermore; Tercümân-ı Ahval served many utulities for molding the Ottoman public though, possibly. Newspapers as an outputs of moderntiy, attained his own clear identity through Tercümân-ı Ahvâl. From that day forward, it turned out to be a one kind of modernity producer, actively. Keywords Ottoman, Press, Newspaper, Şinâsi, Agâh Efendi
Benzer Tezler
- Anadolu basınının (Orta Karadeniz bölgesi yerel basının) sorunları ve çözümleri
Başlık çevirisi yok
NURETTİN İMRE
- Meşrutiyet öncesi dönemde gazetelere uygulanan yasaklar ve cezalar (1860-1876)
Prohibitions and penalties applied on newspapers in the Pre-Constitutional Period (1860-1876)
SUNA KOTAN
- Tanzimat romanlarında sembollerin dili
The language of the symbols in tanzimat novels
MÜJDE ŞAMİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH DİNÇER
- Kırım Savaşı sonrası Osmanlı basınında Kafkasya ve Kırım göçleri
Caucasia and crimea emigrations after Crimea War at the Ottoman press
RAMAZAN GÖKTEPE
- Tanzimat'tan cumhuriyet'e Türkçede modern spor metinleri ve spor dili
Modern sports texts and sports language in Turkish from Tanzimat to Republic
MERVE BURCU MARAL
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET TURAN