Türkçe meallerin istiâre sanatı açısından değerlendirilmesi
A metaphorical analysis of Turkish translations of Quran
- Tez No: 423361
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT SÜLÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kur'an-ı Kerim, Meal, Türkçe çeviri, İstiare, Koran, Meaning, Turkish translation, Metaphor
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Kur'an-ı Kerîm'in edebi üsluplarından biri olan istiâre sanatı, çeviri yöntemleri bakımındandan ele alınmıştır. Öncelikle istiâre sanatının kavramal çerçevesi çizilmiş, sonra da genel anlamda çeviri sorunu incelenerek istiâre bulunan ayetlerin çevirisi için belli yöntemler belirlenmiştir. Bunun akabinde, Türkiye'de yapılan meal çalışmalarından belli niteliklerle öne çıkanlar, istiâre bulunan ayetlerin çevirisi açısından bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda; genel anlamda edebi sanat içeren ayetlerin, özel olarak da istiâre sanatı bulunan ayetlerin çevirisinde belli sorunlar tespit edilmiştir. Bu sorunların nasıl aşılabileceğine dair belli yöntemler geliştirilerek önerilmiştir. Konumuz çerçevesinde hangi istiâre türü için hangi yöntemlerin tercih edilebileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede örnek olarak incelenen ayetler için önerdiğimiz yöntemler dikkate alınarak alternatif çeviriler yapılmıştır. Çalışmamızın, Kur'an-ı Kerîm'in edebi ifade gücünü, çevrileceği hedef dilde yansıtmak adına yapılacak çalışmalara mütevâzi bir katkı sunacağını umuyoruz.
Özet (Çeviri)
In this study we discussed the metaphorical use of some Quranic verses in terms of general translation methods. Firstly, we have introduced a framework for the term“metaphor”then we have dealt with the question of translation in general. Afterwards, we tried to determine some rules for the interpretation of the verses concerned. Then we have analized a group of popular Turkish translations of Quran in Turkey. We have found some mistakes in these translations following the rules of rhetoric in general and the rules of metaphor in question. We have introduced some methods and suggested them to solve this problem and sugested that which methods could be utilized for every type of metaphor. Accordingly, we have put forward some alternative translations of selected verses considering above-mentioned rules. We hope that our study could make a small contribution to reflecting the rhetoric and eloquence of Quran in the Turkish translations.
Benzer Tezler
- En'âm sûresinde istiâre sanatı ve bazı meâllere yansıması
The rhetorical device of istiʿāra in sūrat al-Anʿām and its reflections in selected Qurʾān translations
MEHTAP DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimSinop ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN RECEP ÇIBIKLI
- Arap dilinde istiare ve Kur'an meallerindeki istiareli üsluplar
The metaphor in Arabic language and metaphoric expressions in the translations of the Qur'an
HÜSEYİN ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KIZILCIK
- Kur'ân'da temsili anlatım
Representational expression in the Qur'an
MEHMET CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YILMAZ
- Meryem-Tâhâ Sûrelerindeki kıraat farklılıkları ve anlama etkisi
The impact of qirâ'ât variations on meaning in Sûrat Maryam and Sûrat Tâhâ
MUSTAFA SALTIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinGümüşhane ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAYHAN
- İslam İdare Hukukunun ortaya çıkışı (Hz.Peygamber ve Raşid Halifeler Dönemleri'nde idarenin kuruluşu, işleyişi ve denetlenmesi)
The Emergence of Islamic administation law (In periods of prophet and four caliphs the organization of administration, its action and its control)
MEHMET NURİ GÜLER