Zemahşerî‟de Mutezile‟nin beş temel esası
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 429850
- Danışmanlar: PROF. DR. YENER ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kelam, Mutezile, Zemahşeri, İslamiyet, Islamic theology, Mutazila, Zemahşeri, Islam
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ZemahĢerî‟nin kelâmî görüşlerini en detaylı bir şekilde dile getirdiği eserleri,el- Keşşâf an Hakâiki Gavâmizi‟t-Tenzîl ve Uyûni‟l-Ekâvil fî Vucûhi‟t-Te‟vil ve el-Minhâc fî Usûli‟d-Dîn adlı eserleridir. Zemahşerî, kelâmî düşüncelerinin çoğunda Mutezilî kelâm ekolünün esaslarına bağlı kaldığı bir gerçektir. Bununla beraber o, bazı noktalarda farklı yaklaşımlar sergileyebilmiştir. Kelâmî görüşlerinde Mutezile‟den etkilenmesinin sonucu olarak Zemahşerî, iman esaslarını Ehl-i Sünnet kelâmcılarının ilâhiyyât, nübüvvât ve sem‟iyyât şeklinde ayırdıkları gibi değil, Mutezile kelâmcıları gibi tevhid, adl, va‟d ve vaîd, el-menzile beyne‟l-menzileteyn, emr-i bi‟l-ma‟rûf nehy-i ani‟l-münker şeklinde beş esas halinde ortaya koyarak işlemiştir. Zemahşerî, tevhid prensibinden hareket ederek, Allah‟ın zatı dışında ezelî sıfatların kabulünün şirke sebep olacağını belirtmiş ve Kur‟ân‟ın da mahlûk olduğunu savunmuştur. Adâlet konusuyla ilgili olarak da, „Allah‟ın âhirette ceza veya sevap verebilmesi için, insanların fiillerini kendi iradeleriyle yapmış olmaları gerekir‟ görüşünü dile getirmiştir. Va„d ve vaîd prensibi çerçevesinde, kâfirlere ve tevbe etmeyen büyük günah sahibi kimselere Şefâat edilmeyeceğini ifade etmiştir. el-menzile beyne‟l-menzileteyn konusunda, büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bulunan bir konuma sahip olduğunu vurgulamış, emr-i bi‟l-ma‟ruf ve nehy-i ani‟1- münker ilkesi meselesinde ise, imamın (yöneticinin), bu ilkeye dayanılarak gerektiğinde kendisine karşı kuvvet kullanılıp azledilebileceği gürüşünü benimsemiştir. Anahtar Sözcükler ZemahĢerî, Usûl-i hamse, Mutezile, Kelâm, Ehl-i Sünnet, el-KeĢĢâf, elMinhâc
Özet (Çeviri)
Zamakshari‟s teological view were handled in detail in his tafsir book named al-Kashsaf. It is a fack that in the most of his teological views he adhered to Mutazila Kalam Seckt‟s teological docrtins. Nonetheless, he has been able to display different approaches in some spots. As a result of the influencing from Mutazila‟s teology, Zamakshari, handled main topic faith like Mutazila‟s al-usul alkhamsa which are at-tawhîd (monptheism), al-ad‟l (justice) Al-Wa'd wa al-Wa'id (promise an the warning), Al-Manzilah Bayna al-Manzilatayn (the intermediate position) and the enjoining of right and prohibition of wrong. He don‟t handled the like Ahl as-Sunnah teologians such as teology, semiyyat and prophethood. Acting on the principle at tawhid, Zamakshari argued that being of opinion that there is arch adjectives exist besides God's essence leads to politheism and for that reason he argue that the Qur‟an is created. As for the subject justice, he suggested that hereafter whether God punish or award man a prize is demand reque for him freedom of his actions. Ġn the frame of Al-Wa'd wa al-Wa'id he has expressed that there is no intercede for impenitent who working great sin and infidels. Concerning Al-Manzilah Bayna al-Manzilatayn, he stressed that one working great sin located between infidelity and faithfulness. According to“the enjoining of right and prohibition of wrong”principle, he adopted opinions that caliph/imam could be dissmissed by force when necessary. Key Words Zamakshari, al-Usul al-khamsah, Mutazila, Kalam, Ahl as-Sunnah, alKashsaf, al-Minhac
Benzer Tezler
- Cârullah ez-Zemahşerî'nin el-Keşşâf isimli tefsirinde ehl-i kitap
Ahl al-kitab in Zamahshari's al-Kashshaf
AZİZ ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED FATİH KESLER
- Şeyhülislam İbn Kemal Paşa Tefsirinde Muʻtezile eleştirisi
Criticism of Mutazila in Tafsir of Sheikhu'l-Islam Ibn Kemal Pasha
HÜSEYİN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinBalıkesir ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS EMRE GÖRDÜK
- İmam Mâtürîdî ve Zemahşerî'de günah-ceza olgusu
The phenomenon of sin and punishment in Imam Maturidi and Zamakhshari
AHMET ENES UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinOrdu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KENAN ŞAHİN
- (دفع الاعتراضات علی حاشية الكشاف للتفتازاني، لأحمد بن يحيى المعروف بالحفيد (ت.916/1510) من مسألة تعدية الفعل حتى آخر الكتاب: دراسةً
Ahmed b. Yahya'nın (916/1510) kaleme aldığı“Def'u'l-İtirâz Alâ Haşiyeti'l-Keşşâf li Taftazânî”adlı eserin tahkik ve tahlili (Müteaddi fiil başlığından kitabın sonuna kadar)
WISAM TUAMA AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2026
Tokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN PAK
- El-Keşşâf ve Mefâtihu'l Gayb'ta hidâyet ve dalâlet
Hidayah and dalalah in the al-Keshshaf and Mefatih al-Ghayb
EMRULLAH ULUC
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN YILDIZ