Geri Dön

Sekkâkî'nin sarftaki metodu

Sekkâkî's method in the word derivation sciense

  1. Tez No: 443038
  2. Yazar: SHABAN CHARIF
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. İZZET MARANGOZOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Sekkâkî, Arapça, İştikāk, Sarf İlmi, Sekkâkî'nin Sarf Metodu, Arapça kelimeler, Biçimbilim, Sekkaki, İştikak, Sekkâkî, Arabic, Etymology, Morphology, Sekkâkî's Method for Morphology, Arabic words, Sekkaki, Derivation
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnsanın iki özelliği vardır, birisi düşünce diğeri ise beyan'dır. Bu beyan'ın anahtarı kelime'dir; kelime yapısıyla ilgilenen ilim de sarftır. Sarf, kelimenin değişik hey'etlerinin farklı ve çeşitli manaları için kullanılmasıyla ilgilenen Arapçanın bir dalıdır. Birinci amacı dili telaffuz ederken hatalardan korumak; ikincisi de dil hazinesini zenginleştirmektir. Ünlü âlim ve dilci Sekkâkî dev eseri“Miftâḥu'l-'ulûm'”un ilk bölümünde sarf ilmini özel ve yeni bir metotla incelemiştir. Ayrıca Sekkâkî dili; sarf, iştikāk, nahiv, belâgat, mantık ve aruz dallarıyla bir bütün olarak sunmuştur. Bu çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte sarf ilminin tarifi, konusu, kurucusu, ehemmiyeti, dilin diğer dallarıyla ilişkisi, kaynakları ve öne çıkan metotları gözden geçirilmiştir. Birinci bölümde Sekkâkî'nin hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Sekkâkî'nin sarftaki metodu izah edilmiştir. Sekkâkî sarfı üç fasılda (bölüm) inceler. Birinci fasılda kısaca sarf ilminin tarifini verir. İkinci fasılda sarf ilmine ulaşma yolunu belirtir. Bu yol iki bâbdan oluşur. Birinci bâbda harflere ait konuları incelemiş, ikinci bâbda da kelime hey'etlerine ait konuları beyan etmiştir. Üçüncü fasılda sarf ilminin kalan konularını geniş bir şekilde açıklamıştır. Üçüncü bölümde Sekkâkî'nin metodu, sarfın bütün konuları incelenerek farklı yöntemle sergilenmiştir. Sonuçta da Sekkâkî'nin metodunun farklı ve yeni olduğu özetlenmiştir.

Özet (Çeviri)

Human has two characteristics, one is thinking and the other one is statement. Key of this statement is the word and it is Morphology concerned with the structure of words. Morphology is a branch of Arabic language concerned with the use of different structures of words for their different and various meanings. The first purpose is to detect errors when pronouncing and the second is to enrich the language treasure. Renowned scholar and linguist Sekkâkî examines Morphology with a specific and new method in the first part of his giant work“Miftâḥu'l-'ulûm”. Furthermore, Sekkâkî has presented the language as a whole with its branches of morphology, etymology, syntax, eloquenceas, logic and prosody. This study consists of an introduction and three sections. Description, subject, founder and importance of Morphology and its relationship with other branches of the language and resources and prominent methods are reviewed in introduction section. In the first section, Sekkâkî's life and works are focused. In the second section, Sekkâkî's method in Morphology is explained. Sekkâkî analyzes Morphology in three chapters (sections). In the first chapter, he gives a brief description of Morphology. In the second chapter, he specifies the path to reach Morphology. This path consists of two collateral sections. In the first collateral section, he examines the issues of letters adn in the second collateral section, he declares the subjects on different structures of words. In the third chapter, he widely explains the remaining issues of Morphology. In the third section, Sekkâkî's method is exhibited in different ways by examining all issues of Morphology. In the conclusion section, It is summarized that Sekkâkî's method is different and new.

Benzer Tezler

  1. Sekkâkî'nin Miftâhu'l-ulûm adlı eserindeki ilmu'l-istidlâl bahsinin tahlili

    The Analaysis of the cahpter of İlmu'l-İstidlal in Miftah al- Ulum of Sakkaki

    CENNET ASANA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞÜKRAN FAZLIOĞLU

  2. Sekkâkî'nin Miftâhu'l-Ulûm adlı eserinde İlmu'l-Meânî ve'l-Beyânın analitik değerlendirilmesi

    An analytical study of Ilm al-Ma'ani and al-Bayan in al-Sakkaki's Miftah al-Ulum

    YUSUF TİMUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DilbilimGaziantep Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED MURTAZA ÇAVUŞ

  3. Hatip el-Kazvini'nin Telhis ve İzah adlı eserlerinde Sekkaki'ye itiraz ettiği meseleler

    Khatip al-Qazwini's objections to al-Sakkaki in his works named Talkhis and Idah

    HÜSEYİN ARSLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Dilbilimİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ADEM YERİNDE

  4. Sadrüşşerîa'nın belâgat ilimlerine dair el-Vişâh adlı eserinin tahkik ve tahlili

    Critical edition and analysis of al-Wishāḥ in rhetoric by Sadr al-Sharī'ah

    AHMET AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSA ALAK

  5. Sa'dü'd-din Teftâzânî'nin“Şerhu Miftâhi'l-'Ulûm”adlı eserinin tahkik ve tahlili (Meânî bölümü)

    A critical edition and analysis of Sa'd al-Dîn al-Taftâzânî's Sharḥ Miftâḥ al-'Ulûm (Part on semantics)

    ABDULHAMİD RAMAZANOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ADEM YERİNDE