Evalution of organic matters and hydrocarbon potential in lower cretaceous mudstones: From Ulus and Kilimli formations, Northwestern part of pontides, Turkey
Alt kretase yaşlı çamurtaşlarının organik maddelerinin ve hidrokarbon potansiyelinin değerlendirilmesi: Ulus ve Kilimli formasyonları, Kuzeybatı pontid, Türkiye
- Tez No: 462920
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SEZAİ KIRIKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Organic geochemistry, hydrocarbon source rock potential, Lower Cretaceous mudstones, Ulus and Kilimli Formations, northwestern Turkey
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alt Kretase yaşlı çamurtaşları, Türkiye'nin kuzeybatı kesimindeki Zonguldak (Kilimli ve Kızılcakes ilçeleri), Bartın (Ulus ilçesi) ve Karabük (Cumayanı) ilçelerindeki Ulus ve Kilimli Formasyonlarında yüzeylenmektedir. Kilimli formasyonu, Zonguldak doğusunda Kilimli ilçesi ve Amasra dolaylarında sıkça izlenir. Kilimli dolayında kumlu kireçtaşı, kumtaşı, silttaşı, kiltaşı ardalanmasından oluşan bir istif sunar. Renk gri, kurşuni ve sarımsı bejdir. Ulus formasyonu CideKurucaşile hattının güneyinde Türbeyanı marnları üzerinde geldiği kesimlerde marn içerisine türbiditik kumtaşı ara katkılarının girmesi ile başlar, bu katkıların giderek artması ile ince- orta kalın tabakalı homojen bir kumtaşı- şeyl ardalanması haline gelir. Bu bölgelerdeki Alt Kretase yaşlı çamurtaşlarının organik madde ve hidrokarbon kaynak kayaç potansiyelinin kalitesini, miktarını, termal olgunluğunu ve çökelme ortamı koşullarını belirlemek amacıyla toplam 17 mostra numunesi Rock Eval VI cihazı ile analiz edilmiştir. Rock- Eval analizi sonucu HI, OI, S1, S2, S1\S2 ve Tmax değerleri elde edilmiştir. Bu parameterlere göre incelenen örneklerin organik madde tipleri, organik maddenin olgunlukları ve hidrokarbon türüm potansiyelleri belirlenmiştir. Organik maddede bulunan serbest hidrokarbonlar, petrol ve gaz yaklaşık 300°C'de buharlaşır. 3 dakikalık aralıklar ile bu termo-buharlaşma pik verir. Bu pik, S1 piki olarak adlandırılır ve mg HC/g kayaç olarak ifade edilir. 300 ile 600°C arasında, hem kayaçtaki kerojenin parçalanma süresince açığa çıkanlar hem de resin ve asfaltenler gibi ağır ekstrakt edilebilen bileşikler açığa çıkar. Bu hidrokarbonlar S2 pikini oluşturur. S2, kayaçta mg HC/g kaya şeklinde ifade edilir. 300 ile 390°C arasında oksijen bileşikleri ayrışır ve CO2 sonucu mg CO2/g kayaç olarak ifade edilen S3 piki ölçülür. S2 pikinin maksimum olduğu nokta maksimum sıcaklık olarak isimlendirilip, Tmax °C ile ifade edilir. S2 piki kaydından sonra kalan organik karbon 600°C hava (veya oksijen) atmosferi altında oksidasyon ile ölçülür. Elde edilen CO2, S4 pikidir, kayaçta mg CO2/g kayaç olarak ifade edilir. Toplam organik karbon (TOC wt.% ağırlık olarak ifade edilir) S1, S2 ve S4'den otomatik olarak hesaplanır. HI (Hidrojen I ̇ ndeks) parametresi, kerojenin hidrojence zenginliğini gösteren bir parametre olup, S2 (ppm) / TOC x 100 ile ifade edilir. OI (Oksijen I ̇ ndeks) parametresi ise, kerojenin oksijence zenginliğini gösterir ve S3 (ppm) / TOC x 100 ile ifade edilir. PI (Üretim I ̇ ndeksi) parametresi, kayanın içinde hazır halde bulunan sıvı hidrokarbon oranını göstermekte olup, S1/(S1+S2) ile ifade edilmektedir. RC (Rezidüel Karbon) parametresi, piroliz işlemi esnasında CO ve CO2'den elde edilen organik karbonun (wt %) toplamını gösterir. Rezidüel karbon aynı zamanda piroliz edilemeyen organik karbonu gösteren TOC bölümü olarak da tanımlanabilir (Johannes vd. 2006).
Özet (Çeviri)
Lower Cretaceous mudstones are exposed Ulus and Kilimli Formations in Zonguldak (Kilimli and Kızılcakese districts) Bartın (Ulus district) and Karabük (Cumayanı district) regions, in northwestern part of Turkey. A total of seventeen outcrop samples were analyzed by Rock Eval Pyrolysis with the aim of determining quality, quantity and thermal maturity and depositional environment conditions of organic matter and hydrocarbon source rock potential of Lower Cretaceous mudstones in these regions. The TOC values ranging from 0.32 to 1.13 wt % with an average of 0.71 wt. %. HI, OI, S1, S2, S2/S3 and Tmax parameters and diagrams based on the Rock-Eval anaylsis indicate that Cumayanı, Ulus, Kilimli mudstones have overmature Type III-IV kerogen with poor, limited gas potential. While, Kızılcakese mudstones have early mature Type II-III kerogen with fair, oil-mixed gas potential. The hydrocarbons produced by the studied samples are native and have not been exposed to organic contamination by any mechanical or anthropogenic pathway. Overall, the Lower Cretaceous mudstones in Ulus and Kilimli Formations, northwestern part of Turkey, were generally deposited in sulphur limitation and reduced salinity, arid paleoclimate, C-CD-D organic facies, clastic, marine conditions as a result of a margin marine transgression which suggests frequent sealevel fluctuations in paleoenvironment. It can be deduced that the maturity and the hydrocarbon generation potential of the Kızılcakese district may increase in the deeper parts of the basin.
Benzer Tezler
- Amasra (Zonguldak) yöresindeki karbonifer yaşlı kiltaşlarının ana kaya potansiyeli
The Source rock potential of the carboniferous claystones in Amasra (Zonguldak)
SULTAN ÖZGÖKÇE
- Çankırı baseninde kreste ve tersiyer yaşlı birimlerin gömülme ve ısısal evrimlerinin incelenmesi
Determination of burial and thermal evolution of the cretaceous and tertiary units in Çankırı basin
KEMALEDDİN TOKATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İSMAİL HAKKI DEMİREL
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM